IISermo
¶ Edde rationemvillicatiōis tue Luc̄. xvj. Sermo eritde iudicio particulari coraꝫ xp̄o de qͣlibet anima ſiue bona ſiue mala ab hac vita recedente. Sed pͥmo ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. Iſtudverbum eſt chriſti dicētis cuilibet anime veniētiad iudiciū. Redde rationē villicationis tue ⁊cͣ.ac ſi dicat. tu petis paradiſum. qꝛ ſtatim animapetit paradiſum vel merito gratie vel deſideriocordis. ſi ſit mala. Ad quā chriſtus. Redde rationem villicationis tue. Pro declaratione huiꝰverbi materia noſtri ſermonis erit in tribꝰ queſtionibus.¶ Prima de illa rōne reddēda in iudicio ꝑticulari de qͥbus rebus reddenda ſit iſta ratio.¶ Scd̓a ī illo iudicio qͥs loquat̉ ꝓ peccatore qͥrōnem eſt redditurus.¶ Tertia in illo iudicio que forma teneatur ī tali cōpoto faciēdo tunc apparebit. Quare chriſtꝰRedde rationem ⁊cͣ.Primo ergo videamus illam rationē ſeu cōpotum de rebus de qͥbus ſit faciendū ad auiſandūnos. quia ſicut diſpēſator qui habet reddere cōpotū domīo ſuo ⁊cͣ. auiſat ſe ⁊cͣ. ita nos ⁊cͣ. Reſpōdeo ⁊ dico ꝙ ī illo iudicio habebimꝰ dare rationē. Primo de omnibꝰ cogitationibꝰ. vide qͦtcogitationes bonas vel malas habuiſti ex qͦ habes rōeꝫ ſeu diſtinctionē d̓ oībꝰ oꝑtet te redde̓ īiudicio rationeꝫ. Secūdo de omnibꝰ deſiderijsque vnqͣꝫ habuiſti in tua volūtate. Itē de omnibus ꝟbis que vnqͣꝫ dixiſti. vide qͦt ſunt ⁊cͣ. Itēde quolibet verbo qd̓ audiuiſti. de quolibet bolo panis quē comediſti. d̓ quolibet aſpectu quēfeciſti. de qͦlibet paſſu quem feciſti. de oībꝰ operibus tuis manuū que feciſti ſiue bonis ſiue malis. ⁊ de omiſſis oportet te reddere ratōnem. Sidicatur quomōſcitis hoc? ex dei reuelatione inbiblia. Autoritas. Cūcta q̄ fiunt adducet deꝰ iniudiciū ꝓ om̄i errato ſiue bonū ſiue malū. Ecc̄sxij. Iſta autoritas fuit ꝓph̓ia ſalomonis ⁊ ſatisdat reſponſioneꝫ q̄ſtioni pͥme ſed magis ſtricte īnouo teſtamēto Nō credatis ꝙ ſolum de grauibus peccatis ⁊ enormibꝰ. ſed etiā de minimis d̓qͥbus homo nō facit ꝯſcientiā nec ꝯfitetur. imcnec tenet̉ cōfiteri debet homo reddere rationeꝫnon ſolū de homicidijs. furtis. vſuris. blaſphemijs. que ſunt enormia peccata. ſed etiā de verbis ocioſis. Dico vobis qm̄ de omni ꝟbo ocioſo qd̓ locuti fuerint homīes reddent rōneꝫ d̓ eoin die iudicij ⁊cͣ. ꝟ̓bum ē xp̄i. Matth̓. xij. Uerbum dicit̉ ocioſū qn̄ nulli ꝓficit. nec nulli nocetqꝛ ſi facit bonū alicui. iam nō eſt ocioſū. ſi maluꝫfacit iam eſt ꝑnicioſū. Ergo nō ſoluꝫ de mendacijs diffamationibꝰ ſeu blaſphemijs que ſūt verba mala. ſed de ocioſitate. ⁊ de his que dicūtur
bus etiam bonis oportet reddere rōnem. qꝛ ī iudicio examinant̉ qꝛ aliqͥ etiā faciēdo bona oꝑadamnant̉. qꝛ nō faciūt recta intentione. dilectione. deuotione diligētia. Autoritas Cuꝫ accepero tp̄s. ego iuſticias .i. oꝑa bona et iuſta iudicabo. Nota cū accepero tēpus. modo deꝰ mutuatnobis tp̄s illi decē ānos. illi triginta. ⁊ alteri qͥnquaginta. vt poſſimꝰ meritorie oꝑari ⁊ vtimurtꝑe ad libitū in bonis ⁊ malis. Sꝫ dn̄s in morteaccipit tp̄s. ac ſi diceret deꝰ. male expendiſti tēpus. id̓o ⁊cͣ. Cū accepero tp̄s ego iuſticias iudicabo .i. cōdēnabo. ſicut d̓r Ioh̓. v. ⁊ qͥ male egerunt ibūt in reſurrectionē iudicij .i. cōdēnatiōisUerbi gr̄a. Religioſus qui ẜuat tria vota ⁊ cerimonias ſui ordinis. bona opera facit et iuſta.Iſta oꝑa iudicabunt̉ in iudicio. qꝛ ſi nō fiant recta intentiōe. hūilitate ⁊ diligētia ꝯdemnabiturin iudicio. Idē de clerico faciente oꝑa iuſta. ſedniſi intentio ſit recta ⁊ bonus modus ꝯdēnabit̉Idem de laico qn̄ vadit ad miſſam. ẜmonem. ⁊alia bona opera facit ſi intētio non ſit recta putavadit ad eccl̓iam ad vidēdū mulieres ꝯdēnabit̉ꝓpter malū modū quē tenuit. Ide̓ d̓r illis q̄ veniūt ad miſſam tarde. Ideꝫ de illis qͥ loquūtur īmiſſa examinabūt̉. ptꝫ ergo qͣre dicit Ego cū accepero tp̄s ⁊cͣ. qꝛ deus nō ſolū vult ꝙ hō faciatoꝑa bona. ſꝫ etiam vult ꝙ bono modo et debitofiant. Sicut vos nō eſſetis ꝯtentus de ſcutiferoqui lꝫ faceret q̄ ſibi p̄ciperetis. ẜꝫ malo modo. qꝛqn̄ petitis panē dat ꝓiciēdo vos ⁊cͣ. Ideo dicit̉ſcriptura. Maledictꝰ qͥ opus dei facit negligēter. biblia nr̄a habet fraudulēter. Hiere. xlviij.Maledictꝰ ſcꝫ iam in hͦ mūdo ꝑ culpaꝫ. ⁊ ī alioꝑ penā erit maledictꝰ Nota fraudulenter. qꝛ ſic̄ille qͥ decē a ſolidis dn̄i recipit vnū ſolidum defraudat dn̄m. Ita in oꝑibꝰ bonis in quibus debet eſſe intentio recta modus diſcretio diligētiā⁊cͣ. Si aliqͥd horum deficiat defraudatur deusDe omnibꝰ iſtis oportet reddere rationē ⁊ nihilhabemus in ſcriptꝭ. Cogitate hic ſi rex peterēt.cōpotuꝫ a diſpēſatore ſub pena mortis ꝙ redderet ſibi bonū compotū d̓ diſpenſatione quā. xx.vel triginta annis diſpēſauit ⁊ nihil haberet inſcriptis. talis diſpēſator deſꝑaret. ita de nobisSed ecce remediū ⁊ conſolationem quaꝫ dabovobis. Deus fecit magiſtros rationales ſiue cōputantes ne habeat audire compotum noſtruꝫ.Iſti ſūt clerici cōfeſſores ⁊ quotquot ſunt cōfeſſores tot ſunt magiſtri rōnem ⁊ cōpotū recipiētes. ſi ergo vultis euadere iudiciū xp̄i reddatisrōnem vel cōpotū magiſtris iſtis rationalibus.Sūmarie. qꝛ nō debetis dicere in ꝯfeſſione indiuidua ſcꝫ peccaui cū tali vel ī tali loco niſi circūſtātia mutaret pctm̄. Itē etiā non ſufficit ꝯfiteriꝑ genera. ſcꝫ peccaui in peccato ſuꝑbie auaricie⁊ luxurie ⁊cͣ. Sꝫ ī ſpecie debetis dicere peccatūquia ſuꝑbia eſt genus et habet̉ multas ſpecies.