Druckschrift 
2 (1488) Sermones de tempore. Pars aestivalis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica quarta poſt trinitatis

bitur a ẜuitute corruptōis in libertatem glorievel libertate gl̓e filiorum dei ſcimus. Verbumiſtud habet̉ textualiter ad Roma. viij. ⁊ in epiſtola currentis domīce. Thema dat michi motiuum de libero arbitrio predicandi. Materieerit bona ⁊cͣ. ſalutet̉ ꝟgo Maria. Pro declaratōne huius ꝟbi ⁊ materie p̄dicande introductione ſciendū ꝙ inter omnes creaturas corꝑales a deo in hͦ mundo creatas ſingulare priuilegium eſt homīs hr̄e liberuꝫ .ſ. arbitriū. Quedāem̄ creature ſunt que nullum hn̄t arbitriuꝫ. necliberum nec coactum. vt ille creature que nullāhn̄t cognitōnem. Quedam aūt hn̄t arbitriuꝫ ſꝫnon libeꝝ ſed qͣſi coactum ⁊ neceſſitatū. vt aīalia irrōnalia. Solus aūt homo hꝫ liberum arbitrium. Primus gradus creaturaꝝ corꝑaliū eſtque nullam cognitōꝫ hn̄t. īmo ſine ꝓpͥo iudiciomouent̉ iuxta qͣlitates eis a deo datas ab īitio.Uerbi gr̄a de lapide qͥ non hꝫ cognitōꝫ. ſꝫ naturaliter deſcendit. ⁊ de igne qͥ naturaliter aſcēditſurſum. Idem de arboribus ꝓducentibus fructus ẜm ſuas qualitates ſine aliquo arbitrio. ſꝫfaciunt ſua oꝑa ſicut ſagitta miſſa a ſagittario. Scd̓us gradus eſt creaturaꝝ corꝑalium quehn̄tꝭ arbitrium ſed non liberū ſꝫ coactum vel neceſſitatum. ſicut ſunt creature q̄ hn̄t cognitōꝫ etiudicium ẜ nō ē liberū. qꝛ non hn̄t ratōꝫ Verbigr̄a de pullo qn̄ videt miluum ſtatī arbitratur⁊ iudicat ꝙ eſt ꝯͣrius ei ⁊ fugit. Ideꝫ de oue. deagno reſpectu lupi. Homī aūt deus dedit arbitrium ⁊ iudiciū. qꝛ ſi iudicat aliqͥd eſſe ſibi bonūſed eſſet in damnum ꝓximi nō facit. ꝟbi gratiaSi aliqͥs hō deſiderat aliquod bonum delectabile puta vnum magnū ſolatiuꝫ. Ecce arbitriū⁊ non vult reciꝑe illud ſolatium. qꝛ eſſꝫ ꝯͣ deumtunc arbitrium eſt libeꝝ ⁊ non coactum. Iō ſolihomī imputat̉ ad meritū ſi facit bona. vl̓ demeritum ſi facit mala ex lib̓tate arbitrij. AutoritaſDeus ab initio ꝯſtituit hoīem ⁊ reliquit illumin manu ꝯſilij ſui. glo. in lib̓tate arbitrij adiecitmandata ⁊ p̄cepta ſua. Si volueris mādata cōẜuare conẜuabunt te. appoſuit tibi aquā ⁊ īguēad quod volueris porrigere manum tuā Antehominē vita ⁊ mors. bonum ⁊ malū. qd̓ placuerit ei dabit̉ illi. Eccī. xv Nota adiecit mandata ⁊ p̄cepta. Dr̄a eſi inter mandata ⁊ precepta.ſtricte loquēdo. qꝛ mādata ſunt p̄cepta affirmatiua q̄ inducunt ad ꝟtutes ⁊ obligant ſꝑ ſed nōꝓ ſemꝑ. qꝛ in caſu non ſunt ẜuanda. qꝛ in magͣneceſſitate poſſunt feſta frangi. Item in caſu notenet̉ homo honorare parentes ſi abnegāt fidē⁊cͣ. Precepta autē ſunt mandata negatiua q̄ ꝓhibent vitia ⁊ ſunt affirmatiuis fortiora. qꝛ nullo caſu poſſunt frangi. qꝛ in nullo caſu adorandi ſunt dij extranei. nullo caſu eſt ꝑiurandum.⁊ ſic de alijs negatiuis que obligant ſemꝑ ⁊ proſemꝑ. Patet gͦ concluſio ꝙ ſuꝑ omēs creaturaſ

corꝑales ſolus homo hꝫ liberū arbitriū. Notaqͣtuor gradus ligatōnis liberi arbitrij. Primus eſt ꝑ gehennam. Secūdus eſt ꝑ culpam. Tertius ꝑ gratiam. Quartus ꝑ gloriam. Primū eſt ligatum durabilit̓. Secunduꝫ eſtinfirmū debiliter. Tertiū eſt ſanatuꝫ veraciter:Quartum eſt eleuatū ſublimit̓. Et de qͣrto loqͥtur thema dicens. In lib̓tatem gl̓e filioruꝫ dei. Dico pͥmo ꝙ pͥmus gradus liberi arbitrij eſtligati durabilit̓. ⁊ iſte gradus liberi arbitrij eſtin damnatis qͥ habent arbitriū liberū ſꝫ ligatuꝫtotalit̓. Non credatis ꝙ liberum arbitrium ſitactus vel habitus ſeu qualitas accidental̓ acqͥſita. īmo eſt eſſentiale ip̄ius anime. ⁊ nullo modo deꝑdit̉. ſed in damnatis ligat̉ total̓r intātūꝙ ab intra non poſſunt velle aliquod bonū necad extra facere. ſemꝑ cupiūt ⁊ deſiderant malaſi volunt aliquod bonū tn̄ hoc velle eſt maluꝫ ꝓpter malum finem. ſicut ptꝫ de illo diuite petente ꝙ deus mitteret aiiqueꝫ ex mortuis fratribſuis vt facerent penitentiā ne damnarent̉. Dico em̄ ꝙ iſtud deſideriū erat malum ꝓpt̓ malūfinem. qꝛ ſciebat ꝙ ex eorum damnatōe ſibi augmentaret̉ pena. ſicut qn̄ titioni ardenti adduntur ligna magis comburit̉. qꝛ ergo ip̄e merebatur pati cum alijs cum qͥbus peccauit. deſiderabat ꝙ illuc non venirēt ⁊ iuſticia dei impediret̉Ecce malus finis. De hͦ vide ſanctum Tho. iniiij. di. l. Patet gͦ ꝙ damnati hn̄t libeꝝ arbitriūſed ligatum total̓r. Sunt em̄ ſicut captiuus velmiles captus ligatus ⁊ cathenatꝰ qͥ liberū arbitrium hꝫ ſed ligatum. qꝛ non pōt facere qd̓ vultIdem de damnatis. De hͦ Autoritas. Ligatismanibus ⁊ pedibus eius mittite eū in tenebrasexteriores. Mat xxij. Nota in tenebras exteriores. In hͦ mundo peccatores ſunt in tenebrꝭ interioribus. qꝛ peccata ſunt in aīma intus. ſed ininferno erūt in tenebris exterioribus. quia licetſit ibi ignis parum clareſcit ad inſtar ignis ſulphuris. Nota ligatis pedibus .ſ. affectōnis. qꝛea que facimus omnia facimus affectōe ⁊ amore. qꝛ ſi homo timet infirmitatem vel vitat ꝑicula ⁊ morteꝫ. totū facit amore ⁊ affectiōe ad ꝓpͥūcorpus. Sed in damnatis amor ⁊ affectio ligati ſunt. Iteꝫ ligatis manibus .ſ. oꝑatōnū. qꝛ dānati nullum bonum oꝑari poſſunt. De hoc dic̄Hiere. Ecce ego p̄dico lib̓tatem ait dn̄s ad gladium ⁊ ad famem ⁊ ad peſtē. ⁊ dabo vos in cōmotōnem cunctis regnis terre. Hiere. xxxiiij.Nota hic quatuor qualit̓ liberū arbitriū dānatorum eſt ligatum totalit̓. ⁊ non pōt in bonū aliquod exire. Primo dicit ad gladium. Iſte gladius eſt ſententia xp̄i in damnatis di. Diſcedite a me maledicti in ignem eternū qͥ ꝑatꝰ eſt diabolo ⁊ angel̓ eius. Matth̓. xxv. De iſto gladio