diſertas linguā meā erudias ⁊ in labijs meisgr̄am ⁊ benedictionē infundas. Da mihi intelligēdi acumē. addiſcēdi facilitatē: retinēdicapacitatē. interp̄tandi ſubtilitateꝫ. loquendigratiam copioſam. ingreſſum inſtruas. progreſſum dirigas. Egreſſum compleas ꝑ xp̄mdominū noſtrū Amē. Dum itaqꝫ gradu magiſterij deberet ſuſcipere. ⁊ orationi feruenterintenderet aliquantulū obdormiuit. Apparuit autem illi ſic dormienti angelus confortāseum vt magiſteriū acceptaret. ꝓponeretqꝫ inſuo examine illud publice. Rigans mōtes deſuperioribus tuis. in fructu opeꝝ tuoꝝ ſatiabitur terra.¶ Qualiter doctrina ſctī thome ē ſatis vtil̓.eo ꝙ eſt copioſa facilis ⁊ merito ſapientibꝰ ⁊inſipientibꝰ grata.Capitulum. ij.Ecūda excellētia ſcīe ſctī thome d̓r vtilitas. Profuit nāqꝫ mirūimmodū eccl̓iedei. eo ꝙ nō tm̄ fuit ī ſe ſciens. ſed alios docurit p̄dicādo ⁊ legendo. ⁊ vt ꝑpetua fierēt q̄ docebat ſcribendi officiū accepit. Eius aūt ſcripta triplicem habent conditionem.Prima dicitur copioſitatis.Secunda facilitatis.¶ Tercia gratioſitatisix ſe ꝝ iia¶ Prima ꝯditio eoꝝ q̄ ſctūs thomas ſcripſitacauleci ſgripiſuincudus.d̓r copioſitatis. Scripſit nāqꝫ copioſe. tā eaatin ipmm ine tiua celulamiq̄ ſpectāt ad naturalē vel etiā moralē ph̓iam.tm iham uſrudit. quinSꝫ ſuꝑ oīa res diuinas abūdātes notauit.illuſit ſiScripſit ſuꝑ qͣttuor libros ſentētiaꝝ. ſumin incriſtino namā theologie quā in tribꝰ volumībꝰ cōpilauit. Sūma ꝯͣ gētiles. opus ſuꝑ qͣttuor euāgelia. Et p̄ter hoc aliā poſtillā ſuꝑ euāgelia. ſuper epl̓as pauli. ſuꝑ Iſaiaꝫ ſuꝑ Ieremiā. ſuꝑcantica. ſuꝑ iob. ſuꝑ magnā ꝑtē pſalterij. Cōpendiū theologie. q̄ſtiones de veritate. q̄ſtiones de quolibet. q̄ſtiones de aīma ſuꝑ dyoniſiū de angelica ierarchia. ⁊ de diuinis noībꝰ.ſuꝑ boetiū de trinitate. ⁊ ebdomadibus. ⁊ deduabus naturis. ꝯtra auerrōis de vnitate ītellectus. ꝯtra guilelmū de ſctō amore qͥ dicebat religioſos mendicātes nō laborātes manibus nō poſſe ſaluari. Scripſit etiā officiūde corꝑe xp̄i. Et qͣꝫ plura opuſcula de diuerſis materijs vt in hoc videat̉ de eo tam ſtupēdum miraculū. Ꝙ vnus hō modico tꝑe. totpotuerit ſubtilitates qōnuꝫ ⁊ ꝓfunditates tāſubtiliter penetrare ſtilo tam cōpoſito ⁊ ſuccincto diſcurrere. Que in tot voluminibusreduxit in ſcriptis. vigintiquinqꝫ anni fluxerunt inter eius magiſteriū ⁊ obitū. Obijt nāqꝫ ānno dn̄i. M. cc. lxxiiij. pontificatus gregorij. x. anno. iiij. Et vite ſue anno .xlviij. ſeptima die marcij. hora matutinali. vt igiturvbertatem doctrine ſancti thome magnificemus dicere poſſumus. Ꝙ ſi oēs libri ph̓ie ⁊theologie perirēt. Et illi quos thomas ſcripſit ſoli reꝑierent̉. nunqͣꝫ lux ſcie ⁊ veritatispoſſet extingui. ¶ Scd̓a ꝯditio eoꝝ q̨̄ thomas ſcripſit d̓r facilitatis. habet em̄ doctrina illa qͣndam claritatē ⁊ ordineꝫ ita ſuauē vtabſqꝫ multa difficultate imbibi valeat. Neqꝫꝓpterea eſt paruipendēda. qꝛ cū facilitate ſittradita. cū in quolibet genere ſiue docendi ſiue dicendi a cūctis viris doctis facilitas extollat̉. Inqͥt em̄ Cicero li. de oratore. Is ē eloquens qͥ alta humiliter. hūilia grauiter ⁊ mediocra temꝑate dicere pōt. In eodeꝫ inſuperlibro magis cōprobare videt̉ ſentētias graues abſqꝫ ornatu. qͣꝫ fucata verba ſine ſnīa. aitergo. Quid ē tam furioſuꝫ qͣꝫ verboꝝ vl̓ optimoꝝ atqꝫ ornatiſſimoꝝ ſonitus inanis nulla ſubiecta ſnīa. nec ſcīa. Sunt nonnulli quigloriant̉ ſi id qd̓ docent aut ꝑſuadent. ꝓpterinuſitata verba. aut ꝯfuſas ⁊ implicitas rōesſub auditoribus cū labore intelligant̉. Contra quos auluſgelius. li. x. noctiū acticaꝝ itaſcribit. Uerbis vti nouis ⁊ incognitis duriꝰē. qͣꝫ verbis ſordentibus. Rome quidam celebratus homo in cauſis cū apud p̄fectū vrbisverba faceret. Et dicere vellet. inopeꝫ q̄ndammiſero victu viuere ⁊ furfureū rodere paneꝫvinūqꝫ fetidū potare. hic inqͥt. Eques romanus. apludam edit. ⁊ flotes bibit q̄ verba cūctoꝝ aſtantiū animos prouocarūt ad riſum.ille em̄ legerat: apludam veteres ruſticos frumenti furfurenꝫ dixiſſe. item floces audieratpriſca voce ſignificare vini fecē vitiatijs expreſſaꝫ. primū verbū legerat in plauto. ſcd̓mapud ceciliū in polimenis. qͥ ſibi ad ornamēta or̄onū ſeruauerat. diximus iſta vt on̄damꝰqͣꝫ ſit laudabile ſnīas ſubtiliſſimas cū oī quafieri pōt facilitatē explicare. ſicut ſanctus thomas feciſſe probat̉. ¶ Tercia ꝯditio doctrine ſctī thome d̓r gratioſitas. Eſt qͥppe vniuerſaliter grata doctis ꝑiter ⁊ indoctis. Quodverū eſſe ego expertus ſum in predicatōnibꝰquas feci in omnibus fere italice ciuitatibusnam fauente deo vbiqꝫ ad me audiendū populi in multitudine copioſiſſima cōuenerūtQuibus pro maiori parte ſctī Thome. ⁊ dn̄ibonauenture dubia ⁊ queſtiones de diuerſisoccurrētibus rebꝰ declaraui. Accepi nanqꝫ apatre meo ſancto franciſco documētū vt annūciarem vitia ⁊ virtutes. de qͥbus nemo velabūdantius vel meliꝰ. vt ſic dixerim. thomadiſſeruit. De geſtis vero ſaluatoris nr̄i ieſuxp̄i. ⁊ gratia ac preeminentia virginis matrisnullus eo diffuſius atqꝫ dulcius locutus eſt.