bat infirmoꝝ multitudo. Angelus vero dn̄iẜm tꝑs deſcēdebat in piſcinā ⁊ mouebat̉ aqͣet ſanabat̉ vnus. Que vtiqꝫ fiebāt nō ſolumangeli deſcendentis pn̄tia. ſed etiā ẜm aliqͦsip̄ius ligni virtute. Inſtante aūt die qͣ xp̄uscrucifigi debebat. pretactū lignū ſuꝑnataſſemiraculoſe ꝑhibet̉. qd̓ vidētes iudei acceperunt et ex eo crucē dn̄o parauerūt. ¶ Terciopoſſumꝰ cognoſcere dignitatē ⁊ magnificentiā crucis ſi ꝯſideremus eiꝰ inuentionē. Nāpoſt xp̄i paſſionē iterū a iudeis abſcōdita fuit. et ꝑ annos ducētos ⁊ vltra ſub terra latuitInuēta vero fuit ab helena cōſtantini mr̄emō qui ſequit̉. Cū enī ip̄e Cōſtantinꝰ vt Eccleſiaſtica teſtat̉ hiſtoria cū hoſtibꝰ copioſiſſime ꝯgregatis iuxta danubiū manus cōſerere deberet. nocte ſui exercitꝰ ꝑicula cogitāſet timēs ſuoꝝ ſtragē ⁊ ſanguinis effuſionemoculos ad celuꝫ leuauit. Et in ſomnis viditad orientalē ꝑtē ſignū crucis in celo .ſ. aereofulgore igneo rutilare. Angeloſqꝫ aſtare ſibiqꝫ dicere. Cōſtantine in hͦ ſigno vinces. Quitali viſione cōfortatus ſimilitudinē ip̄ius exauro fecit. ⁊ ante ſuū exercitū ferri iuſſit. irruenſqꝫ in hoſtes ip̄os in fugā cōuertit. ⁊ multitudinē maximā interfecit. Scd̓m quoſdāiſte cōſtantinus fuit pr̄ illius cōſtantini quēbeatiſſimus ſilueſter baptizauit qͥ poſt victoriā in xp̄m credidit. Et poſtmodū ab Auſebio papa ſuſcepit ſacrū baptiſma. Mortuovero eo Cōſtantinus filius memor victoriepr̄is quā virtute ſancte crucis habuerat helenam matrē ſuā hieroſolymā ꝓ ip̄a cruce inuenienda tranſmiſit. Alij ꝟo tenent ꝙ iſte cōſtantinꝰ fuit idē quē baptizauit Silueſter qͥpoſt illā victoriā habitā perfecte nō crediditnec tūc ſacrū baptiſma ſuſcepit Sꝫ aliquātotꝑis interiecto viſionē illā petri ⁊ pauli viditet ſacro baptiſmate eſt renatus et a lepra mūdatus in xp̄m deinceps ꝑfecte credidit et ſicmatrē ſuā hieroſolimā miſit vt crucē dn̄i reqͥreret. Cū aūt hieroſolimā helena veniſſꝫ: oēsiudeoꝝ ſapiētes qͥ ꝑ totā regionē reꝑti ſuntad ſe ꝯgregari p̄cepit qͦs de cruce xp̄i et paſſionis loco interrogauit. ꝯminataqꝫ eſt illisꝙ niſi veritatem patefacerēt. faceret eos oēsigne cremari. At illi timētes tradiderūt quēdam apud eos multe auctoritatis virum cuinomē erat iudas dicētes. Hic o dn̄a iuſti etꝓphete filius optime nouit legē. et tibi oīa q̄ab eo q̄ſieris indicabit. Tūc illa oēs dimittens tenuit iudā. Tui dixit. mors et vita appoſita ſunt tibi q̄ malueris elige. oſtēde mihilignū ſancte crucis. Qui dū hoc ſe ſcire negaret duro eſt carceri mancipatꝰ. Poſt diesvero ſex extrahi ſe petijt et crucē ſe indicatuꝝꝓmiſit. Cū gͦ extractus veniſſet ad locū ⁊ ibidem oraſſet. locus ſubito cōmouet̉ et fumusaromatū miri odoris ſentit̉. ita vt miratꝰ iudas ambabꝰ manibus plauderet ac diceret.In veritate xp̄e tu es ſaluator mundi. Erataūt in illo loco ſic̄ in hiſtoria eccleſiaſtica legit̉ templū veneris qd̓ Adrianꝰ īꝑator ibidēꝯſtruxerat. vt ſi qͥs xp̄ianoꝝ in illo loco adorare voluiſſet videret̉ venerē adorare. Ob qd̓pene obliuioni locus fuerat datus. Reginaaūt templū funditꝰ fecit deſtrui ⁊ locū arari.Poſt hoc iudas ꝑcingēs ſe virilit̓ fodere cepit. et viginti paſſus fodiēs tres cruces abſcōditas repperit qͣs ad reginā ꝓtinus deportauit. Cū aūt crucē xp̄i ab illis latronū neſcirent diſcernere eas in ciuitatis medio poſuerūt: ibidē gloriā dn̄i p̄ſtolantes. Et ecce circahorā nonā quidā iuuenis mortuus defert̉.iudas feretrū tenuit ⁊ primā et ſcd̓am crucēſuꝑ corpꝰ defuncti poſuit ſꝫ nequaqͣꝫ ille ſurrexit. Appoſita vero tercia ꝓtinus redijt defunctꝰ ad vitā. poſt hͦ iudas baptizat̉ ⁊ qͥria-cus appellat̉ qͥ defuncto hieroſolomitanoꝝ.xquam t̓xijey Aexep̄o eſt ep̄s ordinatꝰ. Cū aūt beata helena cla0 4uos dn̄i nō haberet rogauit ep̄m quiriacū vtlaυ. ae.ad locū ꝑgeret et clauos inquireret. qͥ dū vei.n M.ij.vl.niſſet ad locū ⁊ oraſſet cōtinuo claui velut aurū ī terra fulgētes apparuer̄t. qͦs ille accipiēsj.regīe detulit. Crucis ꝟo ꝑtē helena detulit filio. ꝑtē vero argēto ornata reliqͥt in loco. Clauos inſuꝑ obtulit filio. Ex qͥbꝰ vt refert Euſebius ceſarienſis frena qͥbus vteret̉ ad bellaꝯpoſuit. ⁊ ex alijs galeā ſuā armauit. Grego.vero turonēſis aſſerit fuiſſe qͣttuor clauos. exqͥbꝰ helena duos in freno imꝑatoris poſuitterciū in imagini cōſtantini q̄ rome ſuꝑeminebat vrbi locauit. At quartū in mare adrianū qd̓ vſqꝫ tūc fuerat nauigantiū vorago ꝓiecit. Patet iā qͣꝫ excelſa ſit gl̓a crucꝭ qn̄ vt Criſoſto. dicit. Crux de penis latronū trā ſit adfrontes imperatorū.¶ Qualiter crux exaltata fuit dū xp̄s in illapepēdit. et poſt tꝑe heraclij imꝑatoris et in fine in die iudicij. ¶ Capitulū ſecundū.Ecundū myſteriū ꝯtēplandū de crucexp̄i d̓r exaltatōiſ. p̄t aūt diſtingui triplexexaltatio.Prima d̓r paſſionalis.Secunda ſingularis.¶ Tercia generalis.¶ Prima exaltatio crucis d̓r paſſional̓. tuncſiquidē exaltata fuit qn̄ in ea exaltatꝰ eſt deifilius qui Io. xij. ca. dixit. Ego ſi exaltatusfuero a terra oīa trahā ad meip̄m. Sed hic