De interdictisXCIX.
¶ Reſtitutoria ſunt quibꝰ reſtitui aliqͥd iubet veluti cū bonoꝝ poſſeſſori poſſeſſiōeꝫ eoꝝquā qͥſ ꝓ hered̓ aūt ꝓ poſſeſſoreᵏ poſſidet ex ea hr̄ditate autcū iubet ei qͥ vi de poſſeſſionefundi deiectꝰ ſit reſtitui poſſeſſionēᵇ. ¶ Exhibitoria ſūt ꝑ q̄iubetᵉ exhiberi veluti eū de cuius libertate agit̉ aūt libertuꝫcui pr̄onus oꝑas indicere velit̓. aut cū ꝑnteᵍ liberos eius qin ptāte eius ſunt. Sunt tn̄ qͥputāt ꝓprie interdicta ea vocari: que ꝓhibitoria ſunt. qꝛ īterdicere ē denūciare ⁊ ꝓhibere reſtitutoria autem ⁊ exhibitoria ꝓprie decreta vocari. ſꝫtn̄ obtinuitʰ omnia interdictaappellari. qꝛ inter duosʳ dicūtur vl̓ reddunt̉. ¶ Sequēs diuiſio interdictoꝝ hec ē. ꝙ quedā adipiſcēde poſſeſſiōis cauſa ꝯꝑata ſunt. quedā retinēdequedā recuꝑande. ¶ Adipiſcende poſſeſſiōis cā īterdictūaccōmodatur bonoꝝ poſſeſſori. qd̓ appellat̉ quoꝝ bonoruꝫeiꝰqꝫ vis ac poteſteas hec ē vtqd̓ ex his bonis quiſqꝫ quoꝝpoſſeſſio alicui data ē ꝓ herede aūt ꝓ poſſeſſore poſſide-
at id ei cui bonoꝝ poſſeſſio data eſt reſtituere debeat. Proherede āt poſſidere videt̉. quiputat ſe hereredeꝫ eſſe. Propoſſeſſore is poſſidet qͥ nulloiure rem hereditariā vel etiaꝫtotā hereditatē ſciēsᵖ ad ſe nōꝑtinere poſſidet. Id̓o aūt adipiſcende poſſeſſiōis vocat̉ int̓dictū. qꝛ eī tm̄ vtile ē qui nūcprimū conat̉ adipiſci poſſeſſionē rei. Itaqꝫ ſi qͥs adeptꝰ poſſeſſionē amiſerit eā hoc interdictum ei inutile eſt: ¶ Interdictum quoqꝫ quod appellat̉ſaluianuꝫ. adipiſcende poſſeſſionis cauſa comparatum eſtEoqꝫ vtitur dn̄s fundi de rebcoloniˢ. quas is ꝓ mercedibꝰfundi pignori futuras pepigiſſet. ¶ Retinēde poſſeſſioniscauſa comꝑata ſunt īterdictavti poſſidetis. et vtrobi cumvtraqꝫ parte de proprietateˣ alicuius rei controuerſia ſit. etante queritur vter ex litigatoribus poſſidere. ⁊ vter peteredebeat. ¶ Namqꝫ niſi ante exploratum fuerit vtrius poſſeſſioᶻ eorum ſit. nonᶻ poteſt petitoris actio inſtitui. quia et ciuilisᵛ et naturalis ratio facit
flu. pu. fi. et ne qͥd in ripa. l. j. in prin. Accur. Flo.a ¶ Poſſeſſori .i. ſuccedēti de iure p̄torio tm̄ vt de filio emācipato vel cognato. qui dicunt̉ bonoꝝ poſſeſſores ex bonorū poſſeſſione edictali et decretali. nam ſtatim hn̄t hoc interdictū directū vt ꝯſequantur poſſeſſionē hereditatis. qd̓ appellat̉ quoꝝ bonoꝝvt. jͣ. e. §. adipiſcendevtilis vero dat̉ illiqͥ ſuccedit de iure ciuili vel ex teſtō velab inteſtato. vt. ff. qͦrum bo. l. j. in prin.et. C. quoꝝ bo. l. j. ſꝫecōtra in hereditatꝭpetitōne. nā directadatur heredi de iure ciuili. vtilis veroei qui ſuccedit de iure pretorio. vt. ff. debo. poſ. here. pet. l.j. Eſt et aliud nouuꝫauxiliū per nouā cōſtitutionē inuentumper qd̓ petit̉ poſ. here. ſi teſtameniū apparet nō vitiatū velvituperatū ī aliquaſui ꝑte vt. C. d̓ edic.diui. adri. tol. l. fi. ſꝫquare dicit̉ hoc reſtitutoriū cuꝫ nunqͣbono. poſſ. habuit.Rn̄. improprie dicitur reſtituere ꝓ dare. vt. ff. de ꝟ. ſig. l.verbū reddēdi. ⁊. ff.de le. ij. l. cū quidamUel dic ꝙ inſpectaꝑſona defuncti dicitur reſtitutoriū. ſednatura ſui dicit̉ adipiſcēde poſſeſſionisvt. ff. quorū. bo. l. j..§. fi.b ¶ Poſſeſſore. dueſunt vie ſuccedendi. ſcꝫ iure ciuili et iure p̄torio. Prima ſubdiuidit̉ ī poſſeſſoriū per ꝯſtitutionem diui adriani. et petitorium. vt ꝑ petitionē hereditatis directam habeat. Itē ſecūda ſimiliter ſubdiuidit̉ in poſſeſſoriū. vt per interdictū quorū bo. per qd̓ petit ſucceſſor de iure p̄torio ſe mitti in poſſeſſionē bonoꝝ que tenebat defunctꝰ tꝑe mortis. vt hic. Itemin pretoriū vt pet. here. bono. poſ.¶ Poſſidet. vel dolo fecit quo minꝰ poſſideat. vt. ff. quoꝝbo. l. j. in prin. et expone hec verba ꝓ herede ⁊ poſſeſſore. vtjͣ. e. §. ꝓ herede. ⁊. §. ꝓ poſſeſſore.d ¶ Poſſeſſionē. ꝑ interdictū vnde vi. qd̓ intra annū locumhabet ꝓ his q̄ non ꝑuenerūt ad violentū. ꝓ alijs ꝑpetuo. vtff. de vi. ⁊ vi ar. l. j. ī prin. ⁊ hͦ ſi ciuiliter ⁊ natural̓r poſſideatdeiectus. ſi aūt naturaliter tm̄ vtile hꝫ vt fructuarius. vt. ff.de vi. et vi ar. l. iij. §. vnde vi.e ¶ Iubet .ſ. pretor de libertate. vt qꝛ liber homo detineturinuitus. qd̓ interdictū habes. ff. de li. ho. exhi. l. j.f ¶ Indicere velit .i. ꝯuentus iniūgeret. quo caſu aget de libero homine exhibendo. vt. ff. de li. ho. exhiben. l. fi. Accur.g ¶ Parenti. in hoc caſu duo ſunt interdicta. vnuꝫ de li. ho.ex. alteꝝ d̓ deducēdis. vt. ff. d̓ li. ho. exh. l. j. j. rn̄. ⁊. l. iij. j. rn̄.h ¶ Obtinuit. inter ſapientes.
l ¶ Duos. a pretore formant̉. vt no. sͣ. e. in prin.k ¶ Quod ex his. innuit̉ hic ꝙ hoc interdictū ēt ꝓ vna re cōpetit. Sed ꝯͣ videt̉ ꝙ ſit vl̓e. vt. ff. quoꝝ bo. l. j. §. fi. Sed certe nihilominus eſt vl̓e. lꝫ ad vnaꝫ rem det̉. ſic enī eſt in here.pe. vt. ff. de pe. here. l. regulariter. ⁊. l. lꝫ quā conſtat vl̓em eſſe. vt. ff. d̓ rei ven. l.j. j. rn̄. l ¶ Poſſeſſio. ſcꝫ decretalis.m ¶ Pata. ſcꝫ. a voce p̄toris viui vl̓ hodie corā quolibet iudice̓. vt. C. qͥ admit.ad bo. poſ. l. fi.n ¶ Pro herede. ſꝫnunqͥd hi tituli ſuntRn̄. nō. vt. C. in quibꝰ ca. ceſ. lō. tē. p̄. l.hereditatē. gͦ vſucapio nō pōt ꝓcedereSed ꝯͣ. ff. quoꝝ bo.l. j. rn̄. j. ſꝫ illud expone vt ibi.o ¶ Pro herede. hecoro quādoqꝫ accipitur pro vero titulo.vt. ff. ꝓ herede pertotuꝫ. qn̄qꝫ ꝓ falſo.vt quia credebat ſeheredē cū non ſit. etita hic accipit̉. et qn̄qꝫ agit̉ d̓ peti. here.vt. ff. de pet. here. l.ꝓ herede.p ¶ Sciens. vn̄ ſi q̄rit̉ ab eo quare poſſideat. dicit qꝛ poſſideo vel ſi dicat proherede tn̄ falſum ſcienter dicit. vt. ff. depe. he. l. qui interrogatus.q ¶ Amiſerit. que ēfacti.r ¶ Comꝑatum. cōtra colonū. directuꝫꝯtra extraneos. vtile. vt. C. de ſal. interdi. l. j. ⁊. ff. de ſal. interdic. l. j.s ¶ Coloni. Item et ꝓ damno ſi qd̓ contulit in eiſdē. vt. ff. d̓ſal. interdic. l. j.t ¶ Pepigiſſet .ſ. tacite. vt. C. loc. l. certi. iur̄. Sꝫ qͣd differtinter hoc interdictū et ẜuianam. Rn̄. in ẜuiana oportet locatorem ꝓbare colonum fuiſſe dn̄m temꝑe obligationis. vt. ffde pig. l. j. §. cum p̄dium. in fi. ⁊. l. et que nondū ſunt. §. qd̓ dicit. ſed interdicto iſto ſufficit ſi ꝓbet ipſum poſſediſſe. vt. ff.de ſal. interdi. l. j.v ¶ Poſſidetis. qd̓ de rebus īmobilibus dicit. ſed vtrobide mobilibus. jͣ. c. §. ſed interdicto.x ¶ Proprietate. ob hͦ qd̓ ꝯꝑatum eſt. ſꝫ ⁊ ſine hac ꝯtrouerſia proprietatꝭ dabit̉. vt ſic de ſola poſſeſſionē ꝯtendit̉. ẜm.Io.y ¶ Petere. debeat .i. quis ſit actor. et qͥs reus.z ¶ Poſſeſſio eoꝝ ſit .i. quis poſſideat.z ¶ Non pōt. vt. ff. de iudi. inter litigi. ymu. iu. cā. fa. l. j.a ¶ Ciuilis. vt qꝛ parit actionē in rē aduerſario. vt. C. d̓ a li.b ¶ Naturalis. vt qꝛ nemo a ſeipſo poſſet petere ẜm naturam. vt. ff. de arbi. l. pe. et fa. ad hoc bene. ff. vti poſ. l. j. §. hͦinterdictū. et. ff. de ac. poſ. l. exitus.c ¶ Semper ingens .i. magna et hic eadeꝫ ꝯtentio et in alijsinterdictis eſt. etiam in illo de ſuperficientibꝰ. vt. ff. de ſuꝑfi.
nn iii