3LXXXIXDe actioni.

lis ē familieᵍ herciſcūdeᵇ actioq̄ cōpetit coheredibꝰ de diuidēda hereditate. Itē cōi diuidūdoº q̄ inter eos reddit̉ interquos aliqͥdᵇ cōe eſt vt id diuidat̉. Itēᶜ finiū regūdoꝝ actioqua inter eos agit̉ qͥ cōfinesagros habent. In quibus tribusᵉ iudicijs ꝑmittit̉ iudici rēalicui ex litigatoribꝰ ex bono⁊ equo adiudicareᵍ. ⁊ ſi vniꝰꝑs pregrauari videbit̉ eū inuicem certa pecunia alteri cōdēnari. Oēs aūt actiōes velin ſimplū ꝯcepte ſūt vel in duplū. vl̓ in triplū vl̓ in quadruplū. vlteriꝰ aūt nulla actio extendit̉. In ſimplū em̄ agiturveluti ex ſtipulatōe vel mutuidatōe. aut ex empto vendito.

locato. cōducto. mandato. etdeniqꝫ ex alijs quāplurimiscauſis. ¶ In duplū agimusveluti ſurti nec manifeſti. dāni. iniurie. ex lege aquiliaᵗ depoſiti ex quibuſdam cauſis.Item ſerui corrupti que competit in eū cuiꝰ hortatu ꝯſilioue ſeruꝰ alienꝰ fugerit aut cōtumax aduerſus dn̄m factuseſtⁿ aūt luxurioſe viuere ceperit. aut deniqꝫ quolibꝫ mododeterior factꝰ ſit. In qua action eaꝝ etiā reꝝ quas fugiēdo ẜuus dn̄o abſtulerit extīatio deducit̉ᵇ. Item ex legatoqd̓ venerabilibꝰ locis relictūeſt. ſcd̓m ea q̄ ſupra diximus¶ Tripli vero cum quidammaiorem vere extimationis

te īmo ex qͣſi ꝯtractu. vt. sͣ. de ob. que ex quaſi ꝯͣ. §. item.a ¶ Cōi diuidūdo. que ſūt h̓ loco ꝑſonaliū p̄ſtationū ⁊ q̄ loco realiū dic eodē mō vt ꝓxime diximꝰ in actōe famil̓. her.⁊ idē in ꝓxi. caſu ⁊ fa. ad hūc. §. ff. cōi diuidūdo. ꝑ hoc iudicium. §. ſicut.b ¶ Aliqͥd cōe .ſ. ſineſocietate vl̓ cū ſocietate. vt. ff. ꝓ ſocio qͣbus. ⁊. l. ſi aūt actuꝫ⁊ sͣ. de ob. ex quaſi.ꝯͣct. §. ſi inter aliqͦs.c ¶ Itē finiū regundoꝝ .ſ. ē mixta. vt h̓⁊. ff. finiū regundoꝝl. ſed ⁊ loci. §. in iudicio.d ¶ Cōfines. ſi domos hn̄t cōuicinasquid erit. Rn̄ nō hꝫlocū ſi hincinde ſintdomꝰ. vt. ff. finiū regun. l. iiij. in fi. Si ātex altera ꝑte tm̄ ſitdomꝰ ex altera fundus tūc vtile locumhꝫ iudicium finiū regū. vt. ff. finiū regū.l. ij. in prin. ⁊ adiunge his tribꝰ actōnibus mixtis qͣndamaliā .ſ. here. pe. vt. Cde here. pe. l. hereditatis. ⁊. ff. de pet. here. l. ſine bo. fi. §. fi. itē quid d̓ omnibꝰ noxalibꝰ actōibꝰ. videtur em̄ ꝙ ſint in rē. qꝛ ꝯͣ quēlibet poſſidentē ſeruū dant̉. vt. jͣ.de noxa. act. §. oīs aūt. itē qͥd de actōe de tigno iniūcto. naꝫhec dat̉ ꝯͣ quēlibet poſſidentē. vt. ff. de tigno iniunc. l. j. in fi.itē quid de actōe qd̓ metꝰ cā. nā ⁊ hec quēlibet poſſidentē ꝑquirit. vt. ff. ꝙ metꝰ cā. l. ſi cū ex. §. pediꝰ. itē quid de actōnein factū que dat̉ ꝯͣ eū qui hꝫ aliqͥd in loco publico poſitū. vtff. ne quid in loco publico. l. ij. §. antepe. itē qͥd de actōe in factum ſiue interdicto qd̓ vi aut clam. nā ⁊ hec ꝯtra poſſidētēdat̉. vt. ff. qd̓ vi aut clam. l. cōpetit in fi. itē quid de actōe adexhibendū. nā ⁊ illa poſſidentē ꝑſequit̉ ſicut ⁊ cetere ſuꝑiores. vn̄ vident̉ oēs in rē. vt. ff. de ac. ⁊ obli. l. obligationū genera. quidā dicūt eas anormalaſ .i. nec in rē nec ī ꝑſonā. Sꝫdic oēs eſſe ꝑſonales. ⁊ eſt rō qꝛ pͥncipaliter fuerūt introducte in ꝑſonā. ſed ex ꝯſeq̄nti ex quadā equitate. vt. ff. ꝙ me. cāſi cū exceptōe. §. aliqn̄ in fi. ⁊ ſic apparet ꝙ nō ſunt iniuſte. qꝛnō reſpiciūt vtrūqꝫ eqͣliter in cōponēdo. vt ptꝫ in actōne adexhibēdū. vt. ff. ad exhi. l. iij. §. eſt aūt ꝑſonal̓ hec actio.e ¶ Tribꝰ .ſ. fami. her. cōi diui. finiū regū.f ¶ Permittitur a lege.g ¶ Adiudicare. ⁊ qd̓ adiudicat̉ ſtatī fit eiꝰ cui adiudicaturvt. jͣ. de offi. iudi. §. fi.h ¶ Oēs aūt. hec eſt qͣrta diuiſio q̄ ſit in hoc titulo.i ¶ Actio .ſ. vltra quadruplū. ſed ꝯͣ. in. l. aqͦ. vbi occaſiōe vilis ſerui interfecti agit̉ ad vnā hereditatē ꝑditā quē valet cētum marcas. vt. sͣ. ad. l. acqͥ. §. illud. itē ꝯͣ de eo qͦ vilē clauūde naue abſtulit qͣre tota nauis perqͦt. nā ad totū dānū tenetur qd̓ etiā quadruplum ⁊ vltra excedit. vt. ff. de incen. rui.nau. l. iij. §. ſenatꝰ. itē aliud ꝯͣ in actōc ex ēpto vbi occaſionepecoris morboſi totꝰ meꝰ grex ꝯdēnatꝰ ē. vel occaſiōe tignivitioſi tota domꝰ corruit. vt. ff. de ac. emp. l. iul̓. in pͥn. Sedcerte his tribꝰ ꝯͣrijs nō agitur vt aliqͥd quod ſit pena inſpecta ꝑſona agentis ſed totum eſt ſuū intereſſe. nam hūc. §. intellige qn̄ penalis eſt actō ex vtraqꝫ parte. item ꝯtra in eo qͦmanumiſit ſeruum alienū in p̄ſentia principis. nā duo man-

cipia dn̄o. ⁊ tria ſimilia dat fiſeo. ⁊ ita in quītuplū dānatur.vt. C. de his. qui a non do. ma. l. fi. itē ꝯtra in eo qd̓ dicit lexſi dedi tibi pecuniam ne mihi calūniam faceres. ⁊ ab alio accepiſti vt mihi calumniā faceres in octuplū mihi teneriſ. vtff. de calum. l. ⁊ generaliter. ⁊. §. fi. Sꝫ certe pͥmo caſu p̄ſtat̉pena diuerſiſ. Et bene dicit glo. diuerẜ.naꝫ ſecus eſſet ſi vniff. de ac. ⁊ ob. cuꝫ exvno. poſſunt em̄ plures actiones ex eodem crimine acquiri diuerſis. ſupra deiuiuran. §. patitur.nec vna remiſſa altera tollit̉. ff. de iniur.l. j. §. fi. fa. pro predictis. ff. de ac. ⁊ ob. l.quotiens nō vni. neceſt ibi aliqua preſtatio vltra quadruplūin ſcd̓o aūt caſu nonvna actionē habeoquadruplū ſed duabus. itē ꝯtra ī eo qd̓dicit̉ ſi dediſti pecuniam ne mihi fieretcalūnia nā tu repetꝭqd̓ dediſti ⁊ ego ī qͣdruplū ꝓſequor. vtff. de calū. ſi quis abalio in prin. Sed certe duobus fit preſtatio ⁊ neueri vltra quadruplū. iteꝫ ꝯtra in eo qd̓ dicit lex ſeruū in ẜuitutē reuocari occaſione leuis offenſe. ⁊ ita pena invniuerſum excedit. vt. C. de lib. ⁊ eoꝝ li. ſi manumiſſus. Sꝫdic ꝙ illa eſt accuſatio nō actio. Uel dic ꝙ non preſtat̉ penahabito reſpectu ad rem. item ꝯtra eum qui ſurripuit ſeruuꝫf.iſcalem. nam damnat̉ in .xij. libris argenti ⁊ ſeruo reſtituendo. vt. C. de ſer. fugi. ſi quis ſeruum. Sꝫ ibi nō fit relatio adip̄am rem vel ad ſimplum: Eſt enim hic. §. intelligendus qn̄actio eſt penalis ⁊ in pena ad ipſam rem habetur reſpectusitem contra. sͣ. de inuti. ſtipu. §. alteri. nam ibi non inſpiciturquanta ſit. ſed tota exigitur. ſed ibi non habet̉ reſpectus adipſam rem. Uel dic aliud in pena conuentionali vt ibi qͣꝫ inlegali vt hic. item contra in eo quod dicit̉ eum qui emit adminiſtrationem. nam qui accepit quadruplum reddet ⁊ ſuabona confiſcantur ⁊ cingulo priuatur. vt in aucͣ. vt iudicesſine quoqͦ ſuffra. §. ſic igit̉ in fi. col̓. ij. ſed illud fit ꝑ accuſationem nō ꝑ actionē.k¶ Furti manifeſti. vt. sͣ. d̓ ob. q̄ ex delic. naſ. §. pena.l ¶ Aquilia. puta ꝑ inficiationē. vt. jͣ. e. §. at ille.m ¶ Ex quibuſdam. veluti quod tumultus incendij ruine naufragij cauſa depoſitum eſt. vt ſupͣ. e. §. rei perſequende.n ¶ Eſt. ſcilicet mente. nam ſi in corpore locum habet lexaquilia. vt. sͣ. ad. l. aqui. in prin. et hoc ſiue fiat bono malusſiue de malo deterior. vt. ff. de ſer. cor. l. j. §. ſuadere vſqꝫ infi. ⁊. l. ſe.o ¶ Deducitur. vt omne cum ipſa re damnum dupletur. ſiue peruenerit res ad ipſum ſollicitatorē ſiue ad aliuꝫ. vt. ff.de ſer. cor. l. in hoc iudicio. Sed nunquid iure actionis fithec exiſtimatio vel iudicis officio. Rn̄. ſit iudicꝭ officio ẜmIr. ita ſit in actione ꝙ metus cauſa. ff. ꝙ metus cauſa. ſi cuꝫex. §. j. et. §. quadruplatur. Sed pro filio corrupto vel profilia qualiter agitur. rn̄. habet hanc viſlem actionē. ff. d̓ ſer.

tn tu 3