Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Institutiones. Mit der glossa ordinaria des Accursius
Entstehung
Seite
LXXXIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

misʳ ⁊ˣ ciuilibꝰʸ cauſis deſcēdūt Alie aūt ſūt quas p̄tor exſua iuriſdictōe ꝯꝑatas hꝫin qͣꝫ in ꝑſonā: quas ip̄asnccͣariuꝫ ē exēplis oſtēdere.Ecceº plerūqꝫº ita ꝑmittit pretor ī agere: vt vl̓ actor diceretᵉ ſe quaſi vſucepiſſe qd̓ nonvſuceperat vel ex diuerſo: ſipoſſeſſorᵍ diceret aduerſariuꝫſuū vſucepiſſe qd̓ vſuceperit. Namqꝫ ſi cui ex iuſta cauſa reſ aliqua traditaʳ fuerit: veluti ex cauſa emptōis: aut do

natōis aut dotis aut legatoꝝnec eius rei dūs effectꝰª ſieiꝰ rei cāuˡ poſſeſſionē amiſeritnullāᵐ hꝫ in dicecta actōeꝫad ꝑſequēdaꝫ. Quippeita ꝓdite ſunt iure ciuili actiones: vt qͥs dn̄iū ſuū vendicetSꝫ qꝛ ſane durū erat eo caſuⁱdeficere actionemª: inuenta ēa pretore actio: in qua dicitis qui poſſeſſionem amiſit eaꝫrem ſe ſuſcepiſſe: quam vſu cepit: et ita vendicat ſuameſſe: que actio publicana ap-

y Ciuilibus. et dic ciuilibus .i. ex aucͣte iuriſprudentiū eteorum rn̄ſis. nam totuꝫ eſt ius ciuile. vt. ff. de iuſt. et iu. iusaūt ciuile. et de orig. iu. l. ij. §. nouiſſime.z in .i. in tm̄ qͣꝫ in ꝑſonā tm̄. nec .n. aliqͣ p̄toria īuenit̉ ſit mixta .ſ. in in ꝑſonā lꝫ ciuil̓ tal̓ inueniat̉. vt.e. §. quedam ꝯͣ. ff. depoſ. he. pe. l. iij.mo hic de realibusdicit vſqꝫ ad. §. ꝑſo. poſtea de ꝑſonalibꝰ dicet.a Ipſas .ſ. p̄torias. q. d. ſolū ciui quā expoſuimusb Neceſſariuꝫ .i.vtile. qd̓ .n. medicamenta morbis hocexhibent iura negocijs. vt ī aucͣ. hecſtō. inno. in prin.coll. viij. nec .n. nec̄itas in principe īponi p̄t. vt. ff. de. le. etſe.. prīceps. Iteꝫqꝛ exēpla aꝑtiꝰ intelliget̉. vt hic.. C.de tranſac. vt rn̄ſum.. ff. de col. bo. l. p̄tor. §. iulianus.c Ecce. hic ē p̄mū exēplū qd̓ exponit̉ ſtatī ibi nāqꝫ ⁊cͣ. Ac.d Pͣlerumqꝫ. qꝛ hoc ſemꝑ dicere poterit .ſ. ꝯtra dominiū niſi in caſibus vt ſtatim dicemus.e Diceret. agendo publiciana. Acc.f Uel ex diuerſo. hoc exponitur.. §. rurſus.g Poſſeſſor .i. dn̄s quondā ad quē redijt nunc poſſeſſio.Uel dic poſſeſſor quondā nunc petitor.h Ex iuſta .i. ex aliquo ꝯͣctu deſcēdit ex iuſta .i. exaffectiōe vtriuſqꝫ ꝑtis. vt. ff. e. l. in oībꝰ. quā affectōꝫ iuſtuꝫeſt ẜuari. vt.. de rerū diui. §. tͣditiōꝫ. hoc dūmō veltitulꝰ fuerit aptꝰ dn̄iū trāſferre lꝫ trāſferat. qꝛ traditio plus trāſfert qͣꝫ ſit apd̓ qui tradit. vt. ff. de acqͥ. reruꝫdo. l. traditio. noīat̉ hmōi tractatꝰ. vt. ff. de pb̓. l. i. in pͥn.et. l. ij.. iij. iiij. v. vi. .vij. ſi ꝟo ꝯͣctus. ē habil̓ trāſfere dominiū non cōpetit publi. vt. ff. e. q̄cunqꝫ. §. fi.i Tradita. a non dn̄o.k Effectus. vſuca. traditiōeꝫ dn̄s factꝰ non fuit. ſiaūt altero iſtorū modoꝝ factus dn̄s fuerit publiciana eidat̉. ſed directa rei ven. vt. ff. de pub. l. i. in prin. §. i.l Caſu. īmo ſi quocūqꝫ. et ſi furtū et rapinā velaliā yim amiſerit tn̄ hꝫ in rem actōꝫ dircāꝫ ſꝫ hanc. licethēat alias actōes vt furti. vl̓ vi bo. rap. ſi. vt.. de obli.ex delic. §. ſꝫ et bone fi. ⁊cͣ. vi bo. rap. §. fi.m Nullam. de alijs autē realibus conſtat. ſed de hac reiven. dubitatur.n Directā. Sꝫ nunqͥd publiciana ꝯpetit rōe vtil̓ dn̄ij. qui dicūt ſic dicētes vtile dn̄ium hꝫ cui publi. ꝯpetit.dicunt hāc eſſe cām publiciane ſic̄ directū dominiū eſt directe actōnis in rem. vt. ff. de rei ven. in rem. Alij dicuntnec vtile dominiū habeat ille vtile dominiū hꝫ etiaꝫdn̄m agat vt. ff. ſi agere vec. vel emphi. pe. l. i.. ij.. iij. qd̓non eſt in publi. vt. ff. de publi. l. p. et fi.o Uendicet dominiū. hoc vr̄ falſū. nam aut habeo dominiū et tūc non vendico qd̓ habeo ſi non hēo nec tūc vendico. vt. ff. de rei ven. l. in. i. rn̄. Itē dominiū eſt ius res incorꝑal̓ qūo ergo vendicat̉. Sed hic dominiū .i. rōe dn̄ij.p Caſu. ſcꝫ iſto ſupradicto.q Actōꝫ. quod erat ẜm ius ciuile.r Actio .ſ. publiciana. vt ſtatī ſubijcit al̓s niſi pretor actionis nomē diceret in factū daret̉ ſic̄ ex ciuili obligatione noua dat̉ ex lege cōditio. ſi non caueat̉ de noīe actōnis. vt. ff.

nau. ca. ſta. l. idem. §. i.. ff. de ꝯͣdi. ex le. l. i.g Dicit. et ſic videtur pretor permittit mentiri quodPla. conceſſit. et idem in ſequentibus tribus caſibus. et facit. C. de bo. ma. l. i. vnde ſic libelluꝫ formabis. peto talemrem quam poſſides et quam emi vel alia ſimili iuſta cauſahabui. qͥa dico mevſucepiſſe. nam licꝫhec verba me vſucepiſſe directam reiven. magis videantur inducere tamenex adiunctis publicianā ſignant̉. Alijdixerunt ita eſſe formandum peto remtalem quā dico meam. ſed quia fortepoſſem probare meam propono publi.Alij dicunt vtranqꝫalternatiue ꝓponi.ſcꝫ rei ven. publici. hoc modo petorem talem iure directi dominij vel quaſi. et hanc approbatconſuetudo. Sed certe prime due placent. quia quomodo diceret rem ſuam vſucepiſſe cum hoc non ſit verum. ſicenim periuraret in ſacramento calum. C. de ſacramen. calum. l. ij. Sed illi reſpondēt. quia hoc facit lege permittente vnde non periurat. arg. ff. qui ſatiſda. cog. l. fi. Sed necvltima placet quia vnam debet eligere non pluribus agere actionibus. vt. ff. de regū. iur̄. l. nemo. §. quotiens. Dicoautem quarto eſſe formandum in hunc modū libellum. peto rem tale mihi reſtitui iure quaſi dominij ꝑinde ac ſi vſucepiſſem. verbum .n. quaſi poſitum.. e. alio. hic repete ſimilitudinarie ponatur affirmatiue .i. directe. ſicut vendicarē quo ad effectum re vere vſucapta ita nunc quaſi vſucapta. idem in ſequentibus caſibus Ex predictis patetquinqꝫ ſunt neceſſaria vt detur publiciana. ſcꝫ traditio velquaſi quod dico ꝓpter res incorporales que tradi non pn̄tvt. ff. de acqui. re. do. l. ẜuus. §. incorporales.. ff. e. l. i.. l.publi. §. i. Scd̓o qd̓ ex titulo apto. ad mutatiōꝫ dominij vthic dicit. vel ex venditione vel ſi. Itē a non dn̄o accepit.nam al̓s dn̄iuꝫ eſſet tranſlatū. vt. ff. eo. l. i. §. i. Iteꝫ quarto bona fide acceperit vn̄ credidit ſe dn̄m factū eſſe tunc. vtff. de acqͥ. re. do. l.. qui a furioſo. §. p̄tor. Quiuto credidit ſe dn̄m hodie non eſſe proponit eam al̓s ſibi eſſe ꝯtrarius. Sꝫ tm̄ duo ex his quinqꝫ ſunt difficilia agenti .ſ. probatio traditōis tituli. reliqͣ cōſiſtunt in intellectu agentis ſit de ſua ꝯſcīa per teſtes ꝓbari pn̄t. Sed qͥd ſi dubitat vrū actor hodie fuerit dn̄s vel. Rn̄. ſalua fide ꝓponat qd̓ ſibi meliꝰ vr̄ vl̓ rei ven. vel pb̓li. ſꝫ qn̄ penitꝰ ē in dubio ꝓponat publicianaꝫ in ea obtinebit niſi aduerſariusꝓbet auctorē hꝰ dn̄ij fuiſſe qd̓ ſi ꝓbet dabit̉ huic rei.egit .n. actōe publi. ſuccubuit repellit̉ a rei ven. directa.vt. ff. de euic. mīor. §. ſi ẜuus. lꝫ qͥdaꝫ dixerūt ꝯͣ in vtroqꝫ caſu. qꝛ ius ſuū vn̄cunqꝫ qͣlecūqꝫ in primo iudicio deduxiſſevr̄. vt. ff. de excep. rei iudi. ſi mr̄. §. eadē. Sed expone vndecūqꝫ qͣlecūqꝫ .i. ſiue de iure ciuili ſiue de inre gen. dummōdirectū. vt. ff. de rei ven. in. in prin. At illi dicebāt ſiue directū ſiue vtile. ita pꝫ ꝙcū ſint ꝯͣrie rei ven. directa publiciana vno libello ꝓponi non pn̄t. vt. C. ſi ẜuus ex. l. i. ſedex ꝯſuetudine ꝯͣriū ſeruat̉. vtraqꝫ ſil̓ ꝓponit̉ lꝫ ſuꝑ vnaꝓbōnes tm̄ inducat ne ſibi ꝯtͣrius ſit. qd̓ certe eſt ꝯͣ. d. l. C.et regulā illā. ff. de regu. iu. nemo. §. quotiēs. hoc ex ꝑtęactoris. ex ꝑte aūt rei ſpectamus an poſſideat vel dolo defierit poſſidere. vt in rei vendi. diximus. nam cōtra omnem