De legatis. XLV.

loco ē. ſꝫ ⁊ pōt a debitore ꝯueniri vt liberet̉ eū. Pōt āt qͥsvel ad tp̄sᵍ iubere ne heres petat Ecōtrarioʰ ſi debitor creditori ſuoⁱ qd̓ debet legauerit inutile ē legatū. ſi nihil plꝰ eſt inlegato qͣꝫ in debito: qꝛ nihil āpliꝰᵏ per legatū habet. Qd̓ ſiin diē vel ſub ꝯditiōe debitūei pure legaueritⁿ vtile ē legatū propter repn̄tatiōeꝫ. Qd̓ſi viuo teſtatore dies venerit:vel ꝯditio extiterit pamp̄. ſcripſit vtile eſſe nihilominꝰˡ legatū: qꝛ ſemel ꝯſtititᵇ qd̓ et verūeſt. non .n. placuit ſententia extimantiū extinctū eſſe legatuꝫquiaᵖ in eam cauſaꝫ peruenita qua incipere nonq pōt. Sꝫſi vxori maritus dotēᵍ legauerit valet legatū. quia pleniuseſt legatū qͣꝫ de dote actio. Sꝫſi quā non acceperit dotem legauerit diui ſeuerus et. Anthoninus reſcripſer̄t: ſiquidēſimpliciter ligauerit: inutile eſſe legatum. Si vero certa pecunia vel certum corpus: autinſtrumentaᵗ dotis inʸ p̄legādo demonſtrata ſunt valere le

gatum. Six res legata ſine factoʸ herediſ perieritᶻ legatariodecedit. Et ſi ſeruus alienꝰ legatus nonᶻ facto heredisᵇ manumiſſusᶜ fuerit: non teneturheres. ¶ Si vero heredis ſeruus legatus ſit: et ipſe eū manumiſit: teneri ip̄m Iulianusſcripſit. nec ītereſt ſi ſcierit heres an ignorauerit a ſe legatūeſſe. Sꝫ ⁊ ſi alij donauerit ſeruumᵍ ⁊ is cui donatus eſt euꝫmanumiſerit teneturʰ heresquamuis ignoraueritⁱ a ſe legatum eſſe. Sed ſi quis ancillas cum ſuisᵏ natis legaueritetiam ſi ancille mortue fuerintpartus legato cedunt. Idēⁿeſt et ſi ordinarij ſerui cum vicarijs legati fuerint: licet mortui ſint ordinarij tamen vicarij legato cedunt. Sed ſi ſeruus fuerit cum peculio legatꝰmortuoº ſeruo vel manumiſſovel alienato et peculij legatuextinguit̉ʰ. Idem eſt ſi fundinſtructus vel cum inſtrumento legatus fuerit. Nam fundo alienato inſtrumenti legatum extinguitur. ſi grex lega-

k¶ Amplius. ſed nūquid hodie ſemper eſt plus cū habeatſtatim rei legato dominiū. ⁊ hypotecariā aliarū rerum defuncti. Rn̄. non. vt. ff. de le. iij. l. iij. §. ſi rē. qꝛ plus tm̄ quatuor modis d̓r. vt. jͣ. de ac. §. plus. iſte autē modꝰ non eſt alil ¶ Ei .ſ. creditori.quis de his.m ¶ Legauerit. ſcꝫdebitor.n ¶ Nihilominus.ff. de. le. ij. l. debitorin prin. ꝯͣ. vbi eſt inutil̓. So. hec corrigitur. vl̓ ibi dicit inutilis eſt cū et aliaꝫhabeat act. p̄t tamēet iſta agi vt hic.o ¶ Cōſtitit .i. valuitp ¶ Quia. ratio illiꝰfalſe opinionis.q ¶ Non poteſt. nōta ar. ꝓ vtraqꝫ parte ad hāc regulā. vtff. de ver. ob. exiſtimo ⁊. l. pluribꝰ. §. ſꝫ⁊ ſi placeat. ⁊ d̓ hisq̄ ꝓ nō ſcrip. ha. l. ſimētallū. §. itē ſi ẜuo⁊ de ẜui. l. ꝓ parte.r ¶ Sed ſi vxori plenus. ſcꝫ in cōmodorep̄ſentationis. cuꝫlegatum ſtatim dosvero annua bina trina die oliꝫ hodie p̄annum mobilia. ſedīmobilia ſtatim. C.de rei vx. act. l. i. §.cum autē. ⁊. ff. d̓ dote. p̄. l. i. §. veruꝫ eſt.Itē de dote dat̉ actō in quantū maritꝰfacere p̄t vel eiꝰ hereſ. vt. ff. ſol. ma. etiam .i. rn̄. Ad legatūin ſolidum niſi in falcidia ꝑ beneficiuꝫ inuentarij. vt in aucͣ. de here. ⁊ fal. §. ſi vero non fecerit. col. i. Item ſi que pacta in preiudicium mulieris facta ſunt beneficio legati tolluntur. vt. ff. de do. p̄. l. i.i. reſpon.S ¶ Dotem .i. illam dotem quā non recepit legatarius.t ¶ Inſtrumento dotis .ſ. in quo confeſſus fuit ſe recepiſſedotem quam non receperit. vt. ff. de dote pre. l. fi. ⁊. l. cumſcriptum. §. item qui.y ¶ In prelegando .i. legando. abundat .n. pre. vt. ff. de dote ꝑ. l. i. i. rn̄.x ¶ Si res. puta ſeruus ſtichus.Facto .i. mora quo caſu d̓ interitu tenetur. vt. ff. de verbo. ob. ſeruum .i. rn̄. ⁊ de. l. i. cum res. §. fi. vel quia ſine cauſa occidit. vt. d. l. ſi ſeruum. aliud ſi cum cauſa. vt. ff. de leg.l. quid ergo. §. ſi heres. tenetur .n. de dolo et lata culpa ⁊ leui. vt. ff. e. ſi cū res. §. ſi culpa.z ¶ Perierit. vl̓ non comparcat. quo caſu caueat heres dedando ſi ad cum redierit. et ſuis ſumptibus recuperat̉ quādo poſt mortem fugit. al̓s .i. ſi in vita ſumptibus legatarij.vt. ff. de leg. i. cum res. §. item ſi res. de le. ij. ſi quis ſeruū.⁊ ¶ Decedit. quia qui in ſpecie tenetur eius interitu liberatur. vt hic et. ff. de ꝟ. ob. ſi ex legati.a ¶ Sine facto. in hoc quoqꝫ .ſ. ſeruo alieno poteſt admit-

ti culpa puta non certificauit heres dominum qui ſi ſciſſetſe poſſe vendere nō manumiſiſſet. ſed forte cum videret velle manumittere. vt. ff. e. l. cum res. §. ſi alienus. ⁊. §. penul. ⁊.§. fi. Item ſi fuit in mora emendi. vt. ff. de verbo. ob. ſi ſeruum. §. ſi aūt alienus. et dic facto .i. culpa vel mora.b ¶ Heredis. contra dele. pre. l. nāqꝫ.c ¶ Manumiſſus.Nam manumiſſusſimilis eſt mortuo.vt. ff. de ſol. ſi mihialienum.d ¶ Tenetur. ſcꝫ adeſtimationem vt. ff.e. l. ſi quis īquilino..§. i. ⁊. ff. qui ⁊ a quibus heres. ſed hicnon dicit tenere manumiſſioneꝫ. ſed dicquo minus valeatlegatum .ſ. quo ad eſtimationem.e ¶ Nec intereſt. cur ſecus vbi ſeruum indebitum ſibi ſolutum quis manumiſerit. vt. ff. de condi. indebi. in ſumma. §.ſi ſeruum que eſt contra Io. Rn̄. quia debuit ſcire cum factum ſuum cenſeat̉. vt in aucͣ. de iureiur̄. a mo. i. rn̄.f ¶ Ponauerit .ſ. heres.g ¶ Seruum. a teſtatore legatum. ⁊ erat heredis.h ¶ Tenetur. ad eſtimationem. vt. sͣ. ꝓxi. dixi.i ¶ Ignorauerit .ſ. heres.k ¶ Suis natis. al̓s ſuo nato.l ¶ Si quis. cedūt. quia duo legata ſunt ſeparata. vt. ff. depecu. le. l. iij. ⁊. l. ſi ancillā. ſed contra. ff. de ven. inſpi. l. i.. §.ex hoc vbi d̓r ꝙ ꝑtus ē portio viſceꝝ matris. Rn̄. ibi loquitur donec in ventre eſt.m ¶ Idem. ſic eſt. ff. de pec. leg. l. iiij.n ¶ Ordinarij. qui ſunt hi. dic vt. jͣ. qd̓ cū eo. §. cū autem.o ¶ Mortuo .ſ. viuo teſtatore. non ſi poſt. vt. ff. de pecu. le.tunc inutile.p ¶ Extinguit̉. qꝛ acceſſio ē. vt. ff. de pec. le. l. i. ⁊. ij. Sꝫ qͣrenon ita in ſuꝑiori caſu. Rn̄. ꝓpter hoīs dignitatē. qꝛ nō itaaccedit. vt. ff. de edi. edi. iuſtiſſime. in prin. Itē qͥd ſi vicarūerāt tm̄ in peculio ⁊ legatꝰ eſt cū peculio. Rn̄. idē vt exprimere peculiū noceat. vt. ff. de ꝯdi. ⁊ de. ſi in diem. in fi.