ſolum ſpectat̉ an aliquo caſuexiſtereᵗ potuerit. Ideoqꝫ ſiqͥs noluerit heres eſſe aut viuo teſtatore aut poſt mortemeius antequā hereditatē adierit deceſſerit aut ante conditionem ſub qua heres inſtitutusᶻ eſt deceſſeritª in hiſ caſibꝰpater familias inteſtatus moritur. Nam ⁊ prius teſtm̄ nōvalet ruptū a poſteriore ⁊ poſterius eque nullas hꝫ virescū ex eo nemo heres extiteritSedᵇ ſi quis prioreᵉ teſtō iure ꝑfecto poſteriꝰ eq̄ iure fecerit. etiā ſi ex certis rebꝰᵈ in eoteſtō heredē inſtituerit ſuꝑiteſtm̄ ſublatum eſſe diuus ſeuerus ⁊ antoninus reſcripſerūt. cuius ꝯſtōis inſeri verbaiuſſimus in nr̄o codice cumaliudᵗ quoqꝫ p̄terea ī ea ꝯſtōeexp̄ſſum ē. Imꝑatoresᵍ quoqꝫ ſeuerus ⁊ ātoninus coccello cāpanoᵏ reſcripſerūt. teſtamētū ſecūdo loco factū licꝫ īeo loco certaꝝ reꝝª heres ſcriptusⁱ ſit iure valere. ꝑinde acſi reꝝ mētio facta nō eēt. Steneri heredē ſcriptū vt contētus rebꝰ ſibi datis aūt ſuppleta quarta ex lege falcidiahereditatē reſtituat his qui īpriore teſtō ſcripti fuerāt propter inſerta verba ſcd̓o teſtōquibꝰ vt valeret prius teſtm̄exp̄ſſumº ē dubitari nō oportet. ⁊ ruptū quidē teſtamētūhoc modo efficit̉. Alio quoqꝫ mō teſtā iure fcā infirmantur. veluti cū is qui fecerit teſtamētū capite diminutusª ſitqd̓ quibus modis accidit pri
mo libro retulimus. Hoc ātcaſu irrita fieri teſtā dicūt̉ cūaliqn̄ et q̄ rūpāt̉. irrita fiūt etea q̄ ſtatī ab initio n̄ iure fiūtirrita ſūt. ſꝫ ⁊ ea q̄ iure ſcā ſūt⁊ poſtea ꝓpter capitis diminutōeꝫ irrita fiūt poſſumꝰ nihilominꝰ rupta dicere. Sedqꝛ ſane cōmodius erat ſnguilas cauſas ſingulis appellationibus diſtingui. ideo quedam nō iure facta dicuntur.quedā iura facta rumpi vel inritaᶻ fieri. nō tn̄ per omnia inutilia ſunt ea teſtamenta queab initio iur̄ facta propter capitis diminutionem irrita facta ſunt. Nā ſi. vij. teſtium ſignis ſignataʳ ſunt. poteſt ſcriptꝰ heres ẜm tabulas teſtm̄tibonoꝝ poſſeſſionē agnoſcereſi modo defūctꝰ ⁊ ciuis romanus ⁊ ſue ptātisᵉ mortis tꝑefueritᵈ Naꝫ ſi iō irritū factuꝫſit teſtamētū. qꝛ ciuitateꝫ veletiā libertateꝫᵉ teſtator amiſitaūt qꝛ ī adoptionē ſe dederit⁊ mortis tꝑe in adoptiui pr̄iſptāte ſit nō pōt ſcriptꝰ heresẜm tabulasʳ bonoꝝ poſſeſſionē petere. Exᵍ eo aūt ſolo nōpōt īfirmari teſtamētuꝫ. ꝙ ꝑea teſtator id nolueritꝰ valere vſqꝫ adeo vt ⁊ ſi quis poſtfactum prius teſtamentumpoſterius facere ceperit ⁊ autmortalitate preuentus. autquia eum eius rei penituit idnon perfeciſſet diui pertinatis oratione cautuꝫ eſt. ne alias tabule priores iur̄ facte inrite fiant. niſi ſequentes iureordinate ⁊ perfecteᵗ fuerint.
hereditas. Itē no. ꝙ id qd̓ valet plus rūpit̉ ꝑ id qd̓ minusvalet. ſic ⁊. ff. de admi. le. l. legatū ſub cōdi. §. j. ar. ꝯtra. ff. dereſcin. vē. ſi id qd̓ in prin. ⁊. §. fi. dic vt ibi nota.z ¶ Inſtitutꝰ. heres in ſecūdo teſtamēto. ⁊ iſte verſus ē exemplū qn̄ valet ẜm teſtm̄ ⁊ nō extitit in eo heres. ⁊ vide triaexempla.a ¶ Deceſſerit. qͣrenō trāſmittit nec olīnec hodie ad heredes. vt. C. de cādu.tol. §. in nouiſſimo.b ¶ Sꝫ ſi qͥs. iſte. §.eſt lex. ff. ad tre. ⁊ incipit ſi quis priore.c ¶ Priore. no. arg.ꝓ ſnīa appellationūvtrū ex ea vel ex prima agat̉. Sꝫ ꝯͣ. ar.C. de do. inter vi. ⁊vx. l. ex verbis. ⁊ ſimile poteſt notari īl. pe. eiuſdē. ti.d ¶ Rebꝰ. qꝛ totuꝫhꝫ licꝫ ex certa re ſitinſtitutus. ⁊ iō rumpit primū teſtam̄tūvt hic. ⁊. ff. de here.inſti. l. j. §. ſi ex fūdo.e ¶ Iuſſimꝰ. hoc tituio ſtatim.f ¶ Aliud ſcilicet. ꝙexp̄ſſe ꝯfirmari pōtprimū in ſecundo ⁊alia vt patet in ſe.g ¶ Imꝑatores. ecce verba dicte conſtitutionis.h ¶ Cāpano. ſcꝫ reſcripſerūt ſalutē.i ¶ In eo .ſ. ſecundoteſtamento.k ¶ Reꝝ .ſ. certaꝝl ¶ Scriptꝰ .ſ. in ſecūdo teſtamento.o ¶ Suppleta. ſcꝫ ſires ſibi date nō faciant quartam.o ¶ Exp̄ſſum. nā teſtator voluit primūteſtamentum remanere. ⁊ tn̄ nō potuit niſi ⁊ iure fideicom. ex tacita tn̄ volūtate que ex teſtm̄to ꝑcipit̉ remanet primū. vt ſi ſic dicā in ſecūdo. iō inſtituo talē. quia mortuꝰ eſt quē inſtitueraꝫ in primonā ſi errauit remanet primꝰ heres ⁊ legata ex vtroqꝫ preſtātur .ſ. a primo. vt. ff. de here. inſti. l. fi. īp ¶ Hoc modo .ſ. tribꝰ modis. ꝑ arrogatōeꝫ ⁊ ꝑ agnatōemvt. sͣ. e. §. j. Iteꝫ ⁊ ꝑ ſecundi teſtamēti cōpoſitionē. vt. sͣ. eo.§. poſteriore quoqꝫ vſqꝫ huc. Accur.
p ¶ Diminutus ſit. licet minima capitis diminutionē. vt. jͣ.e. §. nō tn̄. in fi. vt. ff. de condi. l. cōfictunt̉. §. ſi poſt teſtm̄ eiusꝯtra. sͣ. de teſta. mili. §. pe. Sꝫ illud ſpēale eſt in milite. Pōt⁊ aliꝰ modꝰ irritādi teſtm̄ adijci. qꝛ ꝑ legē qn̄qꝫ caſſat̉ ī duobus caſibꝰ. vt in aucten. vt cū de appella. cō. §. ſi quis de p̄dictis. ⁊. §. ſꝫ vnumex pn̄tibꝰ. coll̓. viij.r ¶ Retulimus. vtsͣ. de ca. di.g ¶ Caſu .ſ. cū qͦs capite diminuit̉.t ¶ Dicūt̉ .ſ. ꝓprie.v ¶ Cauſas .i. differentias.x ¶ Alioqͣn .ſ. ſi improprie dicere velī⁊ large.y ¶ Singulis .i. deproprijs nominibꝰ.⁊ facit. ff. d̓ ſupͣ. le. l.labeo. §. fi.z ¶ Irrita. vt ꝑ ca.di. teſtatoris.a ¶ Signata. ſūt etpoſtea teſtator capite minutus eſt.b ¶ Romanꝰ. vt qn̄maximā vel mediaꝫcapi. di. paſſꝰ fueritc ¶ Poteſtas. vt inminima.d ¶ Fuerit ⁊ aliqͦ indicio volūtatē primā retineat. vt. ff. d̓ſcd̓is. ta. l. qͥ ex liberis. §. teſtamento.e ¶ Libertateꝫ. īmoetiaꝫ facto ſeruo teſtatore vt qꝛ capiat̉ab hoſtibꝰ ⁊ ibi ſeruus moriat̉. nā tuncvalet teſtamē. vt. sͣ.qͥ. nō ē ꝑmi. fa. te. §.fi. que eſt contraria.ſꝫ illud eſt ꝓpter fictōnē. l. cor. vt ibi. ⁊ff. de vul. ſub. l. lexcornelia. Accur.f ¶ Tabulas. no. ꝙ de iure ciuili nō admittit̉ cū ſit irritū teſtamētū ſꝫ p̄torio qͦ īſpecto n̄ potuit infirmari qd̓ erat factūcū circa talia ius p̄toriū n̄hēat vī. vt. jͣ. d̓ bo. poſ. §. nos aūt.g ¶ Ex eo ſolo. bn̄ dicit ſolo. qꝛ ſi plꝰ interueniat. lꝫ nō ſit ꝑfectū. ſcd̓m tn̄ qn̄qꝫ rūpit primū. vt ī fi. huiꝰ. §. dicemꝰh ¶ Noluerit .ſ. dicendo hec ꝟba nolo teſtm̄ qd̓ feci valerei ¶ Perfecte. īmo qn̄qꝫ ⁊ ſi ſint imꝑfecte ſcd̓e rūpūtꝭ primofactas. vt. C. de teſtamen. ſancimus. que eſt contra. ſed ibi