De here. inſti. XXXVII.

filiamue. neqꝫ auo mat̓no nepotē neptēue ex filia ſi eā euꝫue heredē nō inſtituat exheredare neceſſe eſt ſiue d̓ iur̄ ciuili q̄ramus ſiue ex edictoᵍ p̄toris. quo p̄tor p̄teritis liberisꝯtra tabulas bonoꝝ poſſeſſionē ꝑmittit. ſꝫ alid̓ eis adminiculū ſeruat̉. qd̓ paulo poſt vobis manifeſtū fiet.De heredibus inſtituendis.Tredes inſtituere perẜmiſſumᵐ ē tā liberosLhomines qͣꝫ ſeruos. ⁊tā ꝓpriosⁿ qͣꝫ alienos ꝓprioſaūt olim ſcd̓m pluriū ſententias n̄ aliter qͣꝫ cū libertate recte īſtituere licebat. hodie vero ēt ſine libertate ex nr̄a ꝯſtitutōeᵖ heredes eosª inſtituere ꝑmiſſū ē qd̓ nō ꝑ innouationē induximus. ſed quoniāequius erat ⁊ atilicio placuiſſe paulꝰ ſuis libriſ quos tā admaſſuriū ſabinū qͣꝫ ad plauci

um ſcripſit refert. Propriꝰāt ſeruꝰ is intelligit̉ in quo nudā ꝓprietatēᵉ teſtator hꝫ aliovſūfructū hn̄te. Eſt aūt caſin quo nec cuꝫ libertate vtiliter ſeruꝰ a dn̄o heres inſtituit̉vt ꝯſtōneᵗ diuoꝝ ſeueri ⁊ antonini cauet̉. cuiꝰʸ verba ſunthec. ẜuū adulterio maculatūnō iure teſtamēto māumiſſūˡante ſentētiā ab ea muliere videri q̄ rea fuerit eiuſdem criminis poſtulataᶻ rōis eſt. quare ſequit̉. vt in eundē a dominaͣ collata hr̄dis īſtitutō nullius momēti habeat̉. Alienꝰſeruus etiaꝫ is intelligitur inquo vſumfructū teſtatorᵇ hꝫ¶ Seruus aūt a domino ſuoheres inſtitutus. ſiquidem ineadē cauſa manſerit. fit ex teſtamēto liberº hereſqꝫ neceſſarius Si vero a viuo teſtatoremannmiſſus fuerit. ſuo arbitrio adire hereditatem poteſtquia non fit heres neceſſariuicum vtrūqꝫ ex domini teſta-

inoffi. teſta. l. cū filiū. f ¶ De iure. qꝛ nō hꝫ eos in poſ. vtjͣ. de here. qͣ. et diſ. §. ceteri. g ¶ Edicto. qͦ emācipati vocant̉. vt. sͣ. e. §. emancipatos. qꝛ eos nō p̄t emācipare. vn̄ ꝯͣta. locū nō hꝫ. vt hic. ⁊. ff. de ꝯͣ ta. illud. §. ad teſtamenta.h ¶ Eis .ſ. deſcēdētibꝰ ꝑ lineā. dat̉ tn̄ ⁊ alijs ⁊ his maxīevt. C. de inof. teſta.l. fi. i ¶ Paulo. vt.jͣ. de inoſ. teſt. ꝑ totū. k ¶ De heredibus inſtituēdis .i.qͥ pn̄t inſtitui. vt. jͣ. e.vſqꝫ ad. §. ſi plures.et. §. fi. Itē ⁊ qͣlit̓ debeāt inſtitui. vt. jͣ. e..§. ſi plures. vſqꝫ ad.§. fi.Heredes īſtituere qͣſi(dicat dn̄osintus in bonis ſuis.facere. nā heres id ēdn̄s. vt. jͣ. de here. qͣli. et dif. §. j. Itē id̓odixi intus qꝛ ita ſubintrat heres in dominiū rerū defunctiac ſi eadē eēt ꝑſonavt in aucͣ. de iureiua mo. pre. §. j. colla.viij. ⁊. ff. qui. ex ca.ma. l. cū miles.m ¶ Permiſſum .ſ.a iure. n ¶ Proprios .ſ. ſeruos.o ¶ Alienos. ſic. ff.e. nō minus.p ¶ Conſtitutōe. vtC. de neceſ. ſer. her̄.inſti. l. cū qͥdaꝫq ¶ Eos .ſ. ꝓpriosſeruos.r ¶ Per innouatiōem. qͣſi diceret nō induximus hͦ de nouoſed apud antiquos hͦ idē dixerat atilicinꝰ. vt ſubijcit. Sedꝯͣ. sͣ. ex qͦ. ca. ma. poſ. §. idē iuris ibi noua hūanitatꝭ ⁊cͣ. So.iſte iuſtinianꝰ nō inuenit. ſꝫ rōnē reddit. cū nō eſt veriſil̓e ⁊cͣvt ibi. vl̓ aliter atilicino placuit ⁊ paulo. ſed in legis neceſſitatē nō deduxerūt. ſic. ⁊ sͣ. de teſta. §. ſed neqꝫ heres. Iuſtinianus vero in legis neceſſitatē induxit. vt ex ip̄a cōſtitutōne liber eſſe videat̉. Itē nūqͥd corrigit̉ qd̓ al̓s d̓r .ſ. ꝙ pure īſtitutꝰ ⁊ ſub cōditōne liber qꝛ expectat̉ cōditōis euētus. vtff. e. l. ſeruus. §. j. ⁊. l. quotiēs. §. fi. ⁊. l. qͥ filio. §. j. Rn̄. nō. qꝛiſtud locū hꝫ qd̓ hic d̓r. qn̄ libertas nec data exp̄ſſe. nec fuitretardata. at ibi fuit exp̄ſſe retardata.s ¶ Proprietatē. vt iſte liber ⁊ heres neceſſarius ſit. vt. sͣ.e. j. rn̄. ſꝫ tn̄ vſufructuariꝰ ꝑinde vtet̉ ac ſi eſſet ſeruꝰ adhucvt. C. cōmu. de ma. l. j. §. ſinantē ꝓprietarius.t ¶ Conſtitutōe .ſ. greca quā nō habemꝰ. v ¶ Cuius .ſ. cōſtitutōnis. hec ſūt verba q̄ ſequunt̉. x¶ Maculatū .i. accuſatū. nā al̓s ē in lr̄a accuſatū vbi de ꝟbo ad verbū ſūt iſtaq̇ hic dicūt̉. vt. ff. e. his verbis. §. interdū. ſimilis expoſitiodicit̉ in libro Sapientie de ioſeph. Maculauerūt me impijet alibi in diuina ſcriptura mendaces on̄dit qͥ maculauerūteū. id eſt accuſauerunt eum.y¶ Manumiſſum .ſ. videri vt poſtea ſubijcit. ⁊ dic manumiſſum ſimpliciter non inſtitutum ex hoc infert qd̓ ſeqͥtur ꝙ nec cum inſtitutione fieri ſolet liber ⁊ ſubijcit. quareſequit̉ ⁊cͣ. z ¶ Poſtulata .i. accuſata ex eodem adulteriocū ſeruo ꝓprio cōmiſſo ꝓ quo grauit̓ punit̉ vterqꝫ. vt. C. demū. q̄ ſer. ꝓ. ſe īmiſ. l. j. in prin. Quid ſi cū extraneo cōmiſit

adulteriū. Rn̄. nec tunc manumittit vſqꝫ ad. lx. dies. vt. C.de adul. l. iij. ⁊. ff. de adul. ſi poſtulauerit. §. iubet. Itē quidſi adulteriū tale cōmiſit non tn̄ accuſat̉ adhuc. Rn̄. bn̄ pōtmanumittere. ſꝫ in crimine leſe maieſtatis ē ſpeciale. vt poſtcōmiſſum tale crimē non poſſit manumittere vel teſtari. vtC. ad. l. iul̓. ma. l. fi.et. ff. de dona. l. poſtcōtractū. ⁊. l. dona.tōnes. §. fi.a ¶ Habeat̉. quia ſivaleret inſtitutō valeret libertas. vt. sͣ.e. j. rn̄. ⁊ sͣ. qͥ ma. ac.nō poſ. §. j. ⁊ ita no.ar. ꝙ vbi aliqͥd ꝓhibet̉ fieri directo ſil̓ret ꝑ obliquū ꝓhibetur. ſic. ff. de ꝯdi. inſti. q̄ ſub ꝯditōe. §. ſiqͥs. Itē ar. ꝙ caſſatopͥncipali caſſat̉ quicqͥd ſeqͥtur ex eo velex his. vt. C. de le. ⁊con. l. nō dubiū. b ¶ Teſtator. ⁊ iō nō pōt eū cū libertateinſtituere. vt. ff. e. ſi alienū. in pͥn. ſꝫ ꝯͣdicit adhuc. §. ff. d̓ bo.au. iu. poſ. l. in venditōe. Sed certe quo ad alia ē loco dn̄i n̄qͦ ad hec vt poſſit fieri liber. ſꝫ cū al̓s manumiſſus a fructuario ſimpliciter ſine inſtitutione erit tanqͣꝫ liber quādiu duraturus erat vſufruc. vt. C. cōmu. de ma. l. j. §. ſinantem fructuarius. nunquid ⁊ hic erit tanqͣꝫ liber. licet vere liber nonſit. Rn̄. non. quia ex morte teſtatoris protinus erat futurquaſi liber ſi valeret hoc quod ageretur. vt. jͣ. d̓ here. qua.et dif. in prin. Item et tunc erat vſufructus perdendus. vtsͣ. de vſufru. §. finitur. vnde ſic eſſet quaſi liber donec duraret vſufruc. quia nihil daret poſt mortem teſtantis nihilvalet talis inſtitutio vt ſit liber ſed ſuo dn̄o hereditatem q̄rit. vt. jͣ. e. §. alienus. Sed quid ſi erat vſufruc. repetitus inperſona primi heredis vel etiam vlterius quod poteſt. vtff. quemad. ſerui. amit. l. repeti. in prin. Rn̄. tunc erit quaſiliber toto illo tꝑe. vt in dicta. l. C. cōmu. de ma. l. j. §. ſinautem fructuarius.c ¶ Cauſa .i. ſeruus eiuſdem domini. Io. vt. ff. ſi ex noxa.ca aga. l. j. §. j.d ¶ Liber. niſi aliqͣ lex īpediat lib̓tatē. vt. ff. e. l. ſi nō lex vl̓ꝯditō. vt. ff. e. l. qͦtiēs. §. fi. vl̓ qꝛ ex. l. ꝓuenit ad libertatem.vt. ff. e. l. teſtamēto ẜm Io. Itē fit liber a ſemetip̄o. niſi inſtitutus fuerit ita cum quis mihi heres erit ſtichus liber ⁊ heres eſto. nā tūc a coherede accepit totā lib̓tatē. ff. d̓ acqͥ. here. l. ex ꝑte. Itē ⁊ ignorās fit hr̄s ⁊ lib̓. vt. ff. ſi cer. pe. l. eū qͣc Utrūqꝫ .i. hr̄ditatē ⁊ lib̓tatē. nā liber fit ⁊ heres neceſſa