De rerū diuiſioneXXI.
nr̄m habent̉ᵈ. ¶ Quedāᵉ em̄naturali iure coia ſunt oīmꝰquedam publica. quedā vniuerſitatꝭ. quedā nulliꝰª pleraqꝫ ſinguloꝝ q̄ ex varijs cauſiscuiqꝫ acqͥrūtur. ſicut exᵐ ſubiectis apparebit. Etⁿ qͥdeꝫ naturali iure cōia ſunt oīm hec.aer aqua ꝓfluens etᵖ marę ⁊per hoc littora maris. ¶ Nemo igitur ad litus maris accedere ꝓhibetur dum tamena villis etˢ monumētis ⁊ edifificijs ſe abſtineat. quia nō ſūtiurisᵛ gentium ſicut et mare¶ Flumina autem omnia etportus publica ſūt. ¶ Ideoqꝫ ius piſcandi omnibusᵗ cōmune eſt in portu fluminibuſqꝫ. ¶ Eſt autem litus maris
quatenus hibernusᵇ fluctusmaximus excurrit ¶ Rip̄aꝝquoqꝫ vſus publicus ⁊ portiuriſgentium eſt ſicut ip̄iꝰ fluminis. Itaqꝫ naues ad eas ripas applicare funes arboribus ibi natis religare. onusaliquod in his reponere cuilibet liberum eſt. ſicut ꝑ ipſuꝫflumen nauigare. Sed ꝓprietas earum illoꝝᵍ eſt quoꝝ predijs adherēt qua d̓ cauſa apbores quoqꝫ in eiſdem nateeorundem ſunt. Litoꝝ quoqꝫvſus publicusª iuriſgentiuꝫeſt ſicut ⁊ ipſius marisᵛ et obid quibuſlibet liberum ē cāmibi īponere in qͣ ſe recipiāt. ſicutᵖ retia ſiccare. ⁊ ex mari deducere. ꝓprietates autem eo
monio. vt res ꝓ derelicto habita.t ¶ Uel extra .ſ. aptitudine. qꝛ nō ſūt apte vt ſint ī patrimonio vt ſunt res ſacre vel religioſe. vt. jͣ. e. §. nullus. Interdūtū dicte res ſūt ī patrimonio. vt ſi ab hoſtibꝰ capte ſint. vtff. de reli. l. cū loca.d ¶ Habent̉. talisdiuīſio hic ſumitur.Rerū .n. alie ſūt inpatr monio. alie extra q̄ videt̉ inſufficiens. nā alij ſūt nec inpatrimonio. alie exͣvt ẜuitutes. vt. ff. d̓vſufr. le. l. j. ꝯͣ. ſꝫ rn̄.qd̓ dicit hic puerisloquit̉ ſimpl̓r. namq̄dā ꝓ docēdis pueris dicūt̉. qͥ al̓s nondicerent̉. vt. ff. d̓ acet ob. l. obligationiin fi. qd̓ nō ē veriſil̓eꝙ ꝓpt̓ pueros male loquat̉ vn̄ nō placet. Alij dicūt hic d̓corꝑalibus rebꝰ tm̄lqui qd̓ ē falſū. qd̓eſt falſū. qd̓ colligit̉ex cōtinuatōne huiꝰti. ad qͣttuor ſeq̄nteſNos dicimus ſeruitutes eſſe in bonis.cum eaꝝ nomīe agamus ⁊ excipiamus.vt. ff. de acqui. re. do. l. rem. ⁊. l. ſtatuas. ꝙ aūt in. d. l. dicit̉eas nō eſſe in bonis vel extra. dicit ideo. quia ꝑ ſe non cenſentur. vt eſt poſſeſſio tigni in domo poſiti. quia non intelligitur tignū dū durat domus ꝑ ſe. vt. ff. de vſuca. l. cū qui.e ¶ Quedam. hic fit alia diuiſio.f ¶ Cōmunia ſunt. non tamen agitur cōi di. ẜm Pla.g ¶ Omniū .ſ. vſu non ꝓprietate. vt d̓r. jͣ. e. §. ⁊ quidem.h ¶ Quedā publica .i. quaſi populica .ſ. oīm ppl̓oꝝ. vt. sͣ. ti.j. §. cōſequens. ⁊. jͣ. e. §. flumina. al̓s d̓r publicū quod ē huiꝰppl̓i vel illius tm̄. vt campus maritus. vt. C. de ſacroſanc.ec. l. fi. ⁊ hic dicit̉ magis vniuerſitatis.l ¶ Uniuerſitatis. jͣ. e. §. vniuerſitatis.k ¶ Nullius. vt. jͣ. e. §. nullius.l ¶ Que ex varijs .ſ. q̄ ſūt ſinguloꝝ. nec .n. ad ſuꝑiora refert̉.m ¶ Ex ſubiectis. jͣ. e. §. ſinguloꝝ. vſqꝫ ad fi. ti.n ¶ Et quidā naturali iure .i. iuregentiū. qd̓ eſt naturali rōne inductū. vt. ff. de iuſti. ⁊ iur. l. oēs. §. quod vero. de quohic loquit̉ vt. jͣ. e. §. ſinguloꝝ. ⁊ in fi. huiꝰ. §. nam iure naturali primeuo etiaꝫ alia eſſent cōia. non tamen agit̉ cōi. di. ẜmPla. niſi poſtqͣꝫ facta fuerint occupantiū. Et ꝙ dicit omniūſcꝫ vſu nō ꝓprietate. vt p̄dixi.o ¶ Profluens .i. de celo cadens.p ¶ Et mare. ſic. ff. de iniur. l. iniuriarū. §. ſi qͥs ꝓhibeat.¶ ¶ Et ꝑ hoc .i. ꝑ cōſequēs. cū ſit acceſſio maris. ar. jͣ. e. §. ſitn. Sꝫ ꝯͣ. ff. ne qͥd in lo. pub. l. litora. vbi d̓r litora eſſe ppl̓iromani. Sed illud eſt verū quo ad iuriſditōem. vere tn̄ ſūtcōmunia. vt hic ſic. C. de qͣdri. p̄ſcrip. l. bn̄ a zenone. ſecus īripa fluminis que non eſt publica. lꝫ flumē ſit publicū. vt. jͣ.e. §. riparū. ibi ſed ꝓprietas. ⁊ pōt eē rō. qꝛ inundatio fluminis raro venit. et iō eſſe pōt vtilitas in ꝓprietate ripe. autmare aſſidue inundat̉. vn̄ ꝑ ꝑuula momenta eſſet vtilitas n̄ergo ꝓprietas querit̉. vt. C. de bo. q̄ libe. l. fi. §. fi.f ¶ Uillis. ab alio ibi poſitis. habet duas ſignificatōes. dicit em̄ caſa vel inſula q̄dā in qͣ nō habitat̉. ſed vel recia ponunt̉ vl̓ ꝓpter aquā ibi ꝯfugit̉. vl̓ fructꝰ reponunt̉ vt h̓. ⁊
ff. d̓ vſufru. arboribꝰ. ī prī. ſi vero ibi habitaret̉ eēt p̄diū vr̄banū. vt. jͣ. de ſerui. ruſ. p̄. Itē d̓r villa cōgregatio hoīm.ſ ¶ Et monumentis. Quid ſit monumentū habet̉. ff. de religi. l. ij. §. monumētū. Accur. g ¶ Edificijs .ſ. alijs.t ¶ Iuregentiū .i. cōia de iure gentiū. ſicut ⁊ mare īmo eoꝝqͥ ibi edificauerunt.vt. ff. e. l. intantū.v ¶ Sicut mare h̓ cōtinua qd̓ ē. jͣ. ſtatī eſtaūt ⁊cͣ. x ¶ Flumina aūt oīa .ſ. ꝑpetuavt padus ⁊ renū. q̄dam .n. ſunt priuatavt foſſata ī agris poſita q̄ qn̄qꝫ currunt.qn̄qꝫ no. vt. ff. d̓ flu.et ne qͥd in flu. l. j. et̓ij. et. ff. e. nemo. in fi.Accur. y ¶ Oībꝰnec qͥ fuit pͥmo longo tꝑe piſcatꝰ aliuꝫſuꝑuenientē repellere pōt. vt. ff. de vſuca. l. fi. niſi forte. xxxan. vt. ff. de diuer. ettēpo. p̄ſcrip. ſi qͥſqͣꝫvl̓ ẜm Io. intelligohanc legē ſi quiſqͣꝫ.qn̄ erat in poſſeſſione piſcandi.z Cōmuni. id eſt īcōi oībꝰ patet. nō āteſt cōe īmo publicū.a ¶ Eſt aūt litus. vt. ff. de ꝟ. ſig. l. litus.b ¶ Pibernus .i. hyemalis. q. d. quātūcūqꝫ mare aliqͦ tꝑeplus extendit̉ in hyeme vl̓ eſtate tm̄ eſt litus eiꝰ. Accur.c ¶ Excurrit. hic cōtinua qd̓ eſt. jͣ. e. §. litoꝝ.d ¶ Riparū. id eſt fluminis.e Gentiū. id eſt de iuregentiū. vel id eſt oībus gentibꝰ publice patent.f ¶ Earum. id eſt riparum.g ¶ Illoꝝ .i. hoīm quoꝝ ⁊cͣ.h ¶ Adherēt. Sed qͥd ſi via publica ē in modio inter flumēet agrū. Rn̄. idem̄ qd̓ hic vt. ff. de acqͥ. re. do. l. martius.i ¶ In eiſdem. ſcꝫ ripis.k ¶ Eorundē. Sed quid ſi piſcator vult ligare dn̄s vult incidere videt̉ dn̄s p̄ferendus. vt. sͣ. de his qͥ ſunt ſui vl̓ alie.iur. in fi. ibi nec cuiqͣꝫ. ⁊cͣ. ⁊. C. d̓ iudeis. l. nemo. ⁊. ff. ſo. ma.l. etiā. §. licet. Sꝫ ꝯͣ credo. vt. ff. de vſu et ha. l. fi. ⁊ de vſufru. l. ſi cuiꝰ. §. item nerua eſt Accur.l ¶ Litoꝝ .ſ. maris. vt ſequitur.m ¶ Publicꝰ. sͣ. e. §. ⁊ ibi. ⁊ qͥdē ꝑ hͦ ⁊cͣ. ꝯͣ. So. dixit Pla.omnia cōmunia eſſe publica. ⁊ econtra .ſ. rōne quorundamvſuū. vt ecce tam mare qͣꝫ flumina ⁊ litora ⁊ ripe in vſu omnium animantiū ſunt ⁊ in bibendo. ⁊ in abluendo. ⁊ cōmorando. ⁊ ſimilia que exigit natura. ſed ius piſcandi qd̓ ī hiseſt ſolū cōpetit hoībꝰ. ⁊ retia ſiccandi. ⁊ quedā ſil̓ia. Porrtn̄ dixit eē publicos nō cōes. Sed Io. dicit nulla cōia eſſepublica vl̓ ꝯͣ. ea .n. demū ſunt cōia. q̄ cū ſūt in vſu oīm animantiū occupantibꝰ cōcedunt̉. vt lapilli ⁊ gēme ⁊ litora maris. vt. jͣ. e. §. itē lapilli. ⁊. ff. e. itē lapilli. ſꝫ publica nō ſolū nōcōcedunt̉ occupāti. īmo interdicta ꝓponunt̉. ne quid in eisfiat. vt. ff. ne quid in loco pub. ⁊ de flu. ⁊ de alijs ti. Preterea quō pōt eē qd̓ ait Pla. cuꝫ in diuiſione. sͣ. poſita velutdue ſpecies oppoſite ponūt̉. cōia ⁊ publica. vt. sͣ. e. in prin.et qd̓ dicit hic publicꝰ .i. cōis. vl̓ publicꝰ qͦ ad vſū. cōe qͦ adn ¶ Iuregentiū .i. de iuregentiū.ꝓprietatēo ¶ Maris .ſ. ē. p Sic̄ retia. yſterō ꝓtheron .i. ordo cō