De Regulis iurisCXXXIII

ẜLus ſemperꝫ in ſe ꝯtinet qd̓ ē minꝰ ¶ IdeꝫjRō poſſeſſoreᵇ habet̉

qͥ dolo d̓ſijt poſſidere.Tileᶜ nō dꝫ ꝑ ¶ Ideꝫinutile viciari ¶ Idē

Lus ſemper. Hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. e. ti. l. ī eopꝙ plus. Pone ca. xxiiij. q. i. ſi qͥs dederit. vbi quidaꝫimponebāt pnīam. x. annoꝝ alij. vij. alij. v. ⁊ ibi canōhanc vltimā ſequit̉. Item in arbitris ꝓnūciantibꝰ quilibꝫ diuerſo munero. sͣ. e. li. de ac. c. i. ff. de arb̓. l. diem. §. ſi plures.et facit inſti. de ẜuit̓..§. actus. vbi qͥ actūhabet .ſ. ius ducendihoīem vel iumentuꝫvel vehiculuꝫ habetet iter. ſed non econtrario. Et eſt hec regula ratio quare in obſcuris ſeqͥmur mīmū. qꝛ plus ꝯtinet inſe minus ſed nō ecōtrario. vt dixi. sͣ. e. in obſcuris. ⁊ ꝯcor. adhanc regulā. jͣ. e. cui licet. ꝯͣ. sͣ. e. li. de p̄. cū in illis. §. vl. vbi d̓rꝙ ſi mandat̉ ꝓuideri de bn̄ficio qd̓ ſpectabat ad collationeꝫcapituli. nō adiecto cōiter vel diuiſim. nō p̄t ꝓuideri de bn̄ficio qd̓ ſpectat ad collationē alterius de capitulo. So. illudfacit forma mādati. ⁊ intentio ſcribētis qͥ alte ſolū gͣuare nōintēdebat. Iteꝫ ꝯͣ hāc regulā ⁊ illā. jͣ. c. cui licet. ⁊ illā. jͣ. e. ꝙ obgr̄am. ⁊. jͣ. e. in toto. ⁊ sͣ. e. li. de p̄. cui de nō ſacerdotali. vbi ſimandat̉ alicui ꝓuideri de p̄bēda integra etiā eo volēte ſibi n̄poterit de dimidia ꝓuideri. vel ſi mandat̉ ꝓuideri de p̄bēdacerti valoris. de p̄bēda mīoris valoris etiā eo volēte ꝓuideri nō poterit. vt ibi in fi. patet ſolutio. qꝛ id facit forma mādati q̄ exacta diligētia ē ſeruāda vt ibi. Itē fallit hec regula ī caſibus vbi reqͥritur ſpecialis exp̄ſſio. vbi genꝰ qd̓ plus eſt nōꝯtinet ſpēm qd̓ minꝰ eſt. vt dixi. sͣ. regula ꝓxi. Et noͣ. ꝙ hec regula locū habet in eo qd̓ eſt pluſqͣntitate. qd̓ enī plus ē vtiqꝫtanti eſt. ſed plus qͣlitate nō includit minꝰ qͣlitate. vt dicā. jͣ. e.Rō poſſeſſore. Pec regula ſumpta ē ex. l. cui licetp Gf. e. ti. l. qͥ dolo deſierit. ⁊. l. parē eē. ⁊. l. ad ea. §. ſemAper. Po. ca. sͣ. vt li. pen. eccleſia ſancte marie. ij. ff. derei ven. ꝙ ſi dolo. ⁊. l. ſi aūt. §. ſed ſi is. vbi ꝯuentus rei ven. ſidolo deſijt poſſidere habet̉ ꝓ poſſeſſore. Idē in ꝯuento petitione hereditatis. ff. de peti. her̄. licet ⁊ ſi. §. qd̓ ait. ⁊ §. ꝑindeinqͥt. Idem in ꝯuento noxali. ff. ad noxa. ſi bone fidei. ff. ſi exnoxa. cā a. l. ij. §. i. Idē in ꝯuēto qd̓ vi aut clam. ff. qd̓ vi autclam. l. ſemꝑ. §. an̄pe. ⁊ idē in ſimilibꝰ. Hec aūt regula vera ēquo ad hoc. vt intm̄ teneat̉ qͥ dolo deſijt poſſidere inqͣntumpoſſidēs. nō tn̄ tenet̉ talit̓. nam ꝯͣ poſſidentē dat̉ directa. h̓ autem dat̉ vtilis. vt. ff. de noxa. l. electio. §. vlt̓. Quid ſit dolusdiri. sͣ. e. ti. ſcienti. Et ē ſi. ad hāc regulā. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. ꝯtingit. vbi ille qͥ cā rei ſeruāde nō pōt adipiſci poſſeſſionē ob dolum vel potentiā rei. elapſo āno efficitur verꝰ poſſeſſor. ac ſipoſſediſſet corꝑalit̓. ad idē. ff. de dolo. ⁊ elegant̓. §. ſi dolo. Etno. h̓ de fictiōe. qꝛ ius fingit eū poſſidere qͥ nō poſſidet in veritatꝰ. ⁊ imꝑator. ꝯſentaneū nobis ē vbi nulla ſtipulatio fuitinterpoſita. intelligi eam adhibitā. C. de rei vxo. act. circa pͥnci. ad idē. ff. de adop. ſi arrogator. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. detranſla. int̓ corꝑalia. facit qd̓ dici. sͣ. e. ſine poſſeſſiōe. Dicit tn̄lex. ꝙ ꝑfictionē iuris veritas nō ꝯfundit̉ nec delet̉. C. de iuredo. in rebꝰ. Et no. ꝙ ꝯͣ eū qͥ dolo deſijt poſſidere. ⁊ fecit vt nōhaberet poſſibilitatē dandi. iuratur in litem ad eſtimationeꝫrei. ⁊ ibi precedit iuramentū ⁊ ſequitur iudicis taxatio ⁊ eſtſpeciale. quia illud iuramentū eſt de affectu non veritate. qd̓dic vt plene no. ff. de in li. iuran. videamus. §. iurare. Itē no.ꝙ hec regula locum habet in priuato ⁊ etiam prelato quo adbona propria. Si autem eccleſia deſinat poſſidere dolo prelati non habet locū in eccleſia iſte rigor. quia delictum perſone ⁊cͣ. vt. jͣ. e. dilectum. cum ſuis ꝯcor. ⁊ hoc no. ber. ẜm laur̄.sͣ. vt li. pen. eccleſia .i. in vl. glo. Item no. quia regl̓a dicit dolo. quia ſi ſine dolo temꝑe quo mota eſt lis. vel quo res iudicatur deſijt poſſidere. abſoluitur. sͣ. de excep. aduerſario. ff̄.de rei ven. ſin aūt circa prin. Sed ſi iterū incipiat poſſidere. etiteꝝ agat̉ ꝯtra eū nō ob. excep. rei iudi. vt ibi d̓r. Si agens dicat reū dolo deſiſſe poſſidere. reus aūt dicat ꝙ deſijt ſine dolo. qͥs habeat ꝓbare q̄ri ſolet. de quo dic vt no. ꝑ ber. in p̄di.

decre. de excep. aduerſario. ⁊ qd̓. sͣ. dixi ꝙ qͥ ſine dolo deſūtpoſſidere abſoluit̉. veꝝ intellige. cū a principio ſine dolo poſſedit. Si aūt a principio doloſe poſſedit. puta ꝑ vſuras furtūvel rapinā vel ſimili modo. etiam ſi ſine dolo poſſidere deſijtputa naturali interp̄tatione vel caſu vel furto vel violētia nihilominꝰ tenetur. devſu. cum tu. de rap.ſuꝑ eo. ⁊. C. de furtiſſubtracto. ff. de vi etvi arma. l. i. §. rectiſſime. ⁊ facit qd̓ dixisͣ. e. mora.Tile non debet. Pone caſum. xij. q. ij. ſi quos ſeruisvbi ep̄s manumiſit ſeruū benemeritū cui dedit vltralxx. ſed illud amplius tantum reuocabit̉. sͣ. de prebē.dilectus. vbi confirmat̉ factum legati in vno capitulo ⁊ nō īalio. C. de dona. ſancimus. vbi tenet donatio ꝓ parte ⁊ proparte non tenet. Et no. ꝙ hic eſt brocardicū. ⁊ pro hac partefaciunt iura. sͣ. inducta. ad idem .xxxvij. di. turbat. ⁊.c. ſi qͥdveri .i. q. i. nōne ſodomite. ⁊. c. dn̄s declarauit. xij. q. vº. quia.xvij. q. iiij. queſti. xxij. q. iiij. inter cetera. xxiij. q. iiij. quid ergo. de ꝯſe. di. iiij. ſi non ſanctificat̉. sͣ. de ar. cuꝫ tꝑe. de dona.apoſtolice. ⁊ qd̓ ibi no. de teſta. raynūcius. ⁊. c. raynaldus.inſti. de inuti. ſti. §. ꝙ ſi quis. vbi ſi ſtipulor mihi ⁊ alij. tenetſtipulatio ꝓ dimidia. ꝓ alia dimidia non. ff. de vſu. vſuras.vbi illicite vſure non viciāt ſortem. ⁊. e. ti. l placuit. vbi ſtipulatus vſuras vltra modū licitū vel vſutas vſurarū liitas tātum petit. licet nō vltra. ⁊. ff. de iur̄. do. l. ſiue generalis. vbiſi generalis curator vl̓ ſpecialit̓ dotis dande cauſa ꝯſtitutusamplius qͣꝫ fuerint mulieris facultates ꝓmiſerit. nō valet ipſo iure ꝓmiſſio in ſuꝑfluo. ſed vſqꝫ ad licitum modū bene. etC. de tranſac. ſi ex falſis vbi tranſactio tenet pro parte ⁊ proparte non. C. de vſur̄. cum allegas. C. ſi cer. pe. ſi pro mi tua.vbi pene ꝓmiſſio tenet vſqꝫ ad legitimā qͣntitatē vſurarū ⁊ n̄vltra. ⁊. C. de ſecun. nup. hac edictali. §. ſi ꝟo. vbi ſi vltra ſtatutum modū relinquit̉ vitrico vel nouerce. id qd̓ plus eſt ſolūmodo reuocatur. C. de lib̓. preter vel exhere. aucͣ. ex cauſavbi dicit̉ ex cā p̄teritiōis vel exheredatiōis irritum eſt teſtm̄qͣntum ad inſtitutionē. cetera nanqꝫ firma ꝑmanent. ꝑ que etſimilia ꝓbatur vtile ꝑ inutile non viciari. Econtra ꝙ vtile vicietur ꝑ inutile ꝓbatur. ix. di. ſi ad ſacras. xxiij. di. quorūdaꝫiij. q. ix. pura. sͣ. de of. dele. cū ſuꝑ. ⁊. c. ſuꝑ queſtionū. §. ſi ꝟode re iudi. ad ꝓbandū. ff. de aqua quot̓. ⁊ eſti. l. i. §. item queritur. ff. de ar. l. pedius. vbi cōpromiſſum in ſeruū ⁊ liberumfactum non tenet. ff. de tranſac. cum hi. §. p̄tor. vbi requiriturtotū vtilit̓ geſtum. ⁊ inſti. qͥbus mo. tol. ob. §. p̄terea. vbi prior ſtipulatio vtilis viciat̉ p̄textu ſequētis nouationis licet ſitvtilis. So. dixit bar. brix. ⁊ hoc no. iij. q. ix. pura. ꝙ vtile perinutile vicial̓. vbi in iure id inuenit̉ exp̄ſſuꝫ alias non. vel dicplenius ꝙ regularit̓ vtile non viciat̉ ꝑ inutile vt hic patet vides enī ꝙ hec pars ꝓbandi .ſ. negatiua h̓ ponit̉ pro regula.habemus igitur ſtare regl̓e. niſi. ſpecialitatis ratio. vel caſusſpecialis contra regulam appareat. vt dixi. sͣ. in rubrica. Eſtautem contra hanc regulam caſualit̓ inuenire vtile viciari ꝑinutile vt in ꝯtrarijs. Et eſt ſpecialitatis ratio. quia vtile ⁊ inutile ſunt inſeꝑabilia. vt vides in. c. quorūdam. in decre. cumſuper. ⁊ in decre. ſuper queſtionū. ⁊ in decre. ad ꝓbādū. in. l.pedius. ⁊ in omnibus ꝯͣrijs probatur optime hec ſolutio. ff.de aqua quot̉̓. ⁊ eſti. l. i. §. trebatius. ⁊. §. item queritur. dicit̉enim in. §. trebatius. ꝙ ſi habeo ſeruituteꝫ ducendi ad aquaꝫcertum numerū pecoꝝ ſi plus ducam. ſuperflua poterit dn̄sremouere. ⁊ in §. item queritur. dicit̉ ꝙ ſi habeo ſeruitutemducendi certam aquam per fundum tuū. ⁊ ego aliam aquamilli miſcio ꝙ a toto potero prohiberi. Ratio ergo diuerſitatiſquia pecora ſeꝑabilia ſunt aqua mixta inſeꝑabilis. ideo in pͥmo prohibeor ſolum a ſuperfluo in ſecundo a toto. Item ꝓbatur optime. ff. de edil̓. edi. plerunqꝫ. ⁊. l. ediles. §. cum autēet. §. ſe. vbi ſi difficil̓ eſt ſeꝑatio. redibito vno redibetur ⁊ re-

S 3