De regulis iuris CXXX
cum perſona. ¶ Idē.¶ S Emel. malꝰ ſꝑ p̄ſumit̉eſſe malus. ¶ Idem.Atūᵇ qͥſ hr̄e n̄ p̄t. qd̓ ip¶ Vſiꝰ noīe n̄ ē geſtū ¶ Id̓
Atihabitionem retrotrahi ⁊ mandato noneſt dubium comparari. ¶ Idem.¶ Um ſūt ꝑtiū iura obſcu
vel dic ꝙ ſequit̉ ꝑſonā ſꝑ habitu. lꝫ nō actu. ſic ē vbi ad tēpuſſuſpendit̉ luriſditio. lxxxi. di. ſi qͥs. vel ob reuerētiā ſuꝑiorissͣ. de of. del̓. volētes vel ob certā cām. C. de cur. fur. l. pe. §. i.de hoc dicam. jͣ. e. ꝙ alicui.s Emel malus. pone ca. ī ſemel ꝑiuro .xxij. q. v. ꝑ malūin ſemel ꝯtumace sͣ.de p̄ſump. ſcribā. inſemel calūniāte. ff. d̓accu. l. ij. ad hoc xxvdi. c. vl. sͣ. de ele. ſuꝑeo. ff. de decu. l. eosh̓ ergo p̄ſumit̉ eū quiſemel malus fuit ſꝑmalū eē. ⁊ p̄t hec dici p̄ſumptio hoīs. qꝛ ꝯͣ hoīeꝫ ſic p̄ſumit̉. p̄t etiā dici p̄ſumptiofacti. qꝛ ex ſemel facto ſic p̄ſumit̉. pōt etiā dici p̄ſumptio iuriſqꝛ ius ſic p̄ſumit ex facto vt h̓ vides. ⁊ in iuribus. sͣ. ſigͣtis deqͥbus diuerſis p̄ſumptiōibꝰ ꝓſeq̄re. vt no. ꝑ io. l. di. ferrum.liiij. di. frat̓nitatē. ꝑ ber. de ſpō. is qͥ ꝑ accur. ff. qd̓ me. cā. l. n̄ē veriſimile. h̓ ergo vides qd̓ p̄ſumit̉ ex p̄terito circa pn̄ſ ⁊ futurū. int̓dū p̄ſumit̉ ex pn̄ti circa p̄teritū. int̓dū circa pn̄s interdū circa futurū. qd̓ ꝓſeq̄re vt no. xliiij. di. ml̓tis. xxxiiij. q. ij.cū ꝑ bellicā. de p̄ſump. ſcribā. ⁊ in p̄di. c. is cui. licet aūt vt. sͣ.dixi. hec poſſet dici p̄ſumptio iuris. nō eſt iuris ⁊ de iure. admittit enī ꝓbationē in ꝯͣriū. ⁊ ꝓbato ꝙ penituerit vlteriꝰ malus nō dicit̉. l. di. ferrū. de ꝯſe. di. iiij. c. ij. de reſcrip. eā te. deteſti. teſtimoniū. ff. de edil. edi. ꝙ ita. ſaluo eo qd̓ d̓r. sͣ. d̓ her̄.ad abolendā. §. illos quoqꝫ. sͣ. e. lib̓. e. ti. ſuꝑ eo. No. ergo ꝙq̄ ſemel fuit bonꝰ vel malꝰ ſemꝑ p̄ſumit̉ bonꝰ vel malus. lxi.di. miram̄. ⁊ sͣ. de p̄ſump. mādata. ⁊ prima facie qͥd preſumit̉bonꝰ. xj. q. iij. in cūctis. de preſump. dudū. ff. del̓. ij. cuꝫ pr̄. §.rogo. Qui aūt ſemel malus ſemꝑ preſumit̉ malus. vt h̓. ⁊. ff.de re mili. l. nō oēs. §. a barbaris. C. de ſuſcep. ⁊ archa. l. ſi aliquid li. x. ⁊ ꝓcedit hec preſumptio. tn̄ ex preſumentiſ naturacorrupta. tum qꝛ natura hūana ꝓna eſt ad delicta. xij. q. i. oīſetas. ī auc̄. de monachis. §. ſi vero his col̓. i. Itē in ſimili. qͥlibet preſumit̉ pauꝑ qꝛ nudus natꝰ fuit. xlvij. di. ſicut hi. C. deꝓba. l. ex ꝑſona. ff. de mgr̄a. ꝯue. l. i. §. ſi mgr̄atus. vbi tn̄ ꝓbatur ſemel eē ſoluēdo adhuc idē preſumit̉. ⁊ ſic intelligit̉ lexff. de praui. cre. l. ſi creditores in fi. Querit̉ aūt qͣre qͥs preſumatur ꝟtutibꝰ plenꝰ ⁊ nō diuitijs. vide ꝑ ber. ⁊ ho. de ſcru.c. vno. Et no. ꝙ hec preſumptio int̓dū trāſit ad filios. qꝛ qͣ patrem incōtinentē habuit incōtinēs preſumit̉. ⁊ ob hoc illegitimus nō ꝓmouet̉. lvi. di. ꝑ totū. ⁊ metuit̉ crimē parētis in filio. xvi. q. i. ſi quis cū ad hoc sͣ. e. li. de her̄. ſtatutū de ſciſma.c. i. ad hoc. ff. de edil. edi. ꝙ ſi nolit. al̓. ſi ẜuꝰ. §. qͥ mācipia.Atū qͥs. Pone caſum. ix. q. ij. c. i. sͣ. e. li. de ioh̓. an.ſen. ex. cum quis. ij. rn̄. ff. d̓ neg. geſ. ſi pupilli. §. ſed ſiLego. vbi ſi liber homo geſſit negociū filij vel ſerui peculiare tm̄ ꝯtemplatione ipſius ratihabitio ſequēs patris vl̓dn̄i nil̓ oꝑatur. qꝛ ꝑ ratihabitionē non tenet̉ vltra id ad qd̓ pͥus tenebat̉ .ſ. ad qͣntitatē peculij. Contradicit ad hāc litteraꝫix. q. ij. lugd̓. xvi. q. i. c. vlti. sͣ. de ele. ꝙ ſicut. de his que fi. a p̄la. cum nos. de iurepa. cura in his iuribus habet quis ratūqd̓ ſuo noīe non eſt geſtum. ſo. dixerunt quidam. ꝙ ẜm canones poteram ratum habere qd̓ meo noīe non eſt geſtum periura predicta vt no. de reſti. ſpo. cum ad ſedem in glo. pe. ſedhec ſolutio extirpat̉ per hanc regulā. alij dixerunt hoc fallęre in ſpūalibus in quibꝰ ratum habeo. qd̓ meo noīe non ē geſtum per iura predicta ⁊ hoc no. in predi. dec. ꝙ ſicut ī glo. ſicpatet. vel dic ꝙ in. c. lugd̓. fuit ordinatio facta noīe ꝓprij ep̄iet ſpes in eo poſita ꝙ ratum haberet. vt ibi no. Uerius dic ꝙordinatio facta non a ꝓprio ep̄o bn̄ tenet quo ad ordinē. lꝫ n̄quo ad executionē. sͣ. de temp. or. ꝙ tranſlationē. sͣ. e. li. e. ti.c. i. ⁊. ij. ibi igitur ep̄s ꝓprius non ratificauit collationē ordinis quo ad ordinē. qꝛ n̄ erat ncc̄e. ſed executionē illi diſpēſatiue ꝯtulit. quā n̄ hēbat. Alia etiā iura n̄ ꝓprie loquūt̉ d̓ ratihītiōe. ſꝫ d̓ quodā nouo ꝯſenſu q̄ ſunt valde diu̓ſa. ⁊ ſuꝑ h̓ vide
qd̓ dicā. jͣ. c. nō firmat̉. itē ꝯͣ. C. ad mace. l. vl̓. vbi ratuꝫ hꝫ pat̓ꝯͣctū filij ſuo noīe nō geſtū. ſo. duplicit̓ p̄t eē geſtū meo noīe.vocalit̓. vt. sͣ. e. li. de ſen. ex. cū qͥs ⁊ realit̓ ad mei p̄iudiciū. vtqn̄ filiꝰ meꝰ mutuū ꝯͣhit ſine meo aſſenſu. fit ī mei p̄iudicium.ff. ad macedo. l. i. ⁊ hoc poſſum ratū hr̄e. qꝛ qd̓ ibi ius reprobat ꝑ diſſenſum approbat. ꝑ cōſenſum.An autē vnus iudexpoſſit ratam habereſnīam latā ꝑ aliū dicvt no. ix. q. ij. c. i. dehis q̄ fi. a prela. cumvos de off. dele. prudentiā in glo. ij. in fi.et ꝑ bar. brix. in queſtiōe veneriali. q̄ incipit ep̄s muti. de materia huiꝰ regule adde qd̓. jͣ. dicā. c. ꝓxi.Atihabitionē. Hec regula ſumpta ē ex. l. ff. c. ti. l. hocr Eiure. §. deiecit. ⁊. l. ſꝑ qͦ. §. i. Pone caſum in iudicijs. ijAq. vi. nō ſolēt. sͣ. e. li. de iureiu. c. vl. ff. de iudi. lꝫ ī maleficijs sͣ. e. li. de ſen. ex. cū qͥs .i. rn̄. in ꝯͣctibꝰ. C. ad mace. l. vlti. ⁊ hꝫ locū hec regula ī caſu. sͣ. c. ꝓx .ſ. qn̄ meo noīe geſtū eſtqꝛ tūc ratū hr̄e poſſum. ⁊ ratihabitio retrotrahit̉ ⁊ mandatocomꝑabit̉. Unū no. ꝙ ſi infra certū tꝑs teneor aliqͥd facere. ⁊aliꝰ id fecit noīe meo infra tꝑs quo id facere debebā debeo illud ratū hr̄e. alias ratihabitio nō ꝓdeſſet. ij. q. vi. nō ſolēt ibiꝙ mox reꝰ ratū hr̄et. ff. rē ra. ha. l. pe. imputat̉ enī tunc culpatacite renūciatiōis. ar. ꝯͣ. sͣ. e. li. de p̄ben. ſi tibi. i. Hec autē regula fallit ī caſu. ff. de his qͥ no. infa. l. qͥd ergo in prī. nō enimno. īfamia pr̄ qͥ nō iuſſit filiū ꝯͣhere cū muliere q̄ erat. jͣ. tꝑs luctus. lꝫ poſtea ꝯſenſerit vel ratuꝫ habuerit. rō. qꝛ ibi ſpectat̉initiū. vt ibi. vel ē ratio. qꝛ lꝫ ratihabitio eqͥparet̉ mādato vthic. nō tn̄ iuſſui vt ibi. iuſſus enī neceſſitatē imponit. mādatūnō. vt no. ex. l. ff. ꝙ iuſ. l. i. §. ſi ego q̄ro. ⁊. ff. ꝙ cuꝫ eo. l. i. ⁊. l. ſimādator. nec comꝑat̉ mādato quo ad ſpēm actiōis qꝛ daturactio neg. geſ. ff. de ne. geſ. ſi pupilli. §. ait p̄tor. vbi mādādodat̉ actio mādati. ff. de ꝓcu. l. lꝫ. §. ea obligatio. comꝑat̉ aūtquo ad effectū. ⁊ iō non dixit ꝙ ratihabitio ſit mādatū. ſed ꝙmādato comꝑat̉. itē fallit ī caſu. ff. de of. ꝓcōſu. ⁊ lega. l. obſuare ī fi. ꝓcōſul .n. dādo legatū anteqͣꝫ ingrediat̉ ꝓuinciā nilagit. ſi aūt poſtqͣꝫ ingreſſus ē. dationē illā ratā habuit. valet.nō tn̄ retrotrahit̉ ad totū tꝑs. ſꝫ ad id tm̄ qn̄ ingreſſus ē ꝓuīciā. vt ibi. rō. qꝛ ratihabitio oꝑari nō pōt. niſi qd̓ poſſet mandatū expreſſuꝫ. itē fallit. ff. de acqͥ. her̄. qͥ mihi bona. §. iuſſumvbi ratihabitio tutoris ī adeūda hereditate mādato n̄ cōꝑat̉et eēt idē inuenire ī oībꝰ ī qͥbꝰ ꝯſiderat̉ initiū ⁊ ſic n̄ ē ꝯͣ. xvi. qiij. §. p̄t. ff. e. ꝙ ab initio. ⁊. jͣ. e. nō firmat̉. ⁊ ibi dicā ⁊ de hoc ꝑber. sͣ. de pac. c. ij. ⁊ ꝑ gof. sͣ. qͥ maͣ. accu. poſ. inſuꝑ. Itē fallit īcaſu. sͣ. de reſcrip. nōnulli. vbi de hoc. ⁊. c. ex ꝑte decani in fi.vbi nō valet reſcriptū impetratū ſine mādato. lꝫ ille cuiꝰ nomine impetratū ē poſtea ratū habeat. ⁊ hoc facit ius acqͥſitūilli ꝯͣ quē facta ē impetratio. qd̓ auelli ab ipſo inuito nō pōt.ad hoc. sͣ. e. li. de ele. ab eo qͥ ꝯͣ. ⁊ ē ſimile huic regule in eo qd̓dicit. ꝙ ratihītio retrotrahit̉. ꝙ dicit lex ꝙ appellās ꝯdēnatꝰde furto. ſi n̄ ꝓſeqͥt̉ ap. retro notat̉ infamia. videt̉ enī ratā habere ſnīaꝫ. ff. de his qͥ no. infa. l. furti. olī dubitabat̉ an idē inexcōicatiōe pꝰ ap. lata. ſꝫ dic. vt. sͣ. e. li. de ſen. ex. lꝫ. Et ſciredebes ꝙ ſi faciēs ꝯdēnatꝰ ē ⁊ ſatiſfecit ſnīe. n̄ agit̉ ampliꝰ contra ratā hn̄tē ad int̓eē. ſed ad penā bn̄. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i. §.quotiēs. ff. de admi. tu. l. tres tutores. ff. de iu. om. iu. l. adeoUm ſunt ꝑtiū. Hec regula ſumpta ē ex. l. ff. io. an.ē. ti. l. fauorabiles. pone ca. iij. q. ix. indicas. sͣ. e. d̓ fi.inſtru. inter dilectos. ff. de act. ⁊ obl̓. arrianus. Hecautem regula vera eſt. niſi actor foueat fauorabilē cauſaꝫ. puta mr̄imonij libertatis teſtamenti vel dotis. tunc enī fallit regula. quia fauendū eſt actori. xxxiij. q. i. ſi quis acceꝑit. s. deꝓba. ex litteris. ff. de māun iſ. l. antepe. Et hꝫ hec regl̓a locūnō ſolū in ſnīa ferēda. vt. sͣ. ſꝫ etiā in iā lata. puta a duobꝰ ordinarijs. vno abſoluēte ⁊ alt̓o ꝯdēnāte tꝫ .n. ſnīa ꝓ reo lata n̄ in