De regulis iuris CXXIX

¶ O Eccatiꝰ venia non darniſi correcto Idem

poſſeſſionū alia iuris alia facti alia iuriſ ⁊ facti. ⁊ hec interdūhabet plurimū iuris ⁊ mīmū facti. interdū ecōtra. qd̓ ꝓſeq̄re vt no. sͣ. de ꝯceſ. p̄ben. cū nr̄is. ⁊. C. d̓ acqͥ. poſ. l. i. vt ergocurrat p̄ſcriptio dꝫ qͥs poſſidere de facto ⁊ de iure. de factoplanū eſt. qꝛ qͥ n̄ poſſidet nō p̄ſcribit. ⁊ dꝫ poſſidere ꝓprio nomine nō alieno. aliaſille p̄ſcriberet cuiustituaturⁿ ablatumnoīe poſſideret. xvi.q. iij. celerici. de reſt.ſpo. cū veniſſet in fi.de p̄ſcrip. ſi diligēti.ff. de acqͥ. poſ. ꝙ meo. debet etiā poſſidere de iure. qꝛ ad p̄ſcriptionē reqͥrit̉ ciuilis poſſeſſio .i. ꝙ talis ſit ꝑſona in quā cadere poſſit hmōi poſſeſſio. vt ꝓbat̉ ꝑ iura inducta in pͥn. glo. adhoc etiā. xiiij. q. i. in pͥn. ⁊ qd̓ ibi no. ⁊ de ꝓba. ex lr̄is in fi. ff.de vſuca. ſine poſſeſſiōe. hoc dico. quia laici de facto interdūpoſſident decimas ⁊ ſpūalia. vt no. bar. brix. xiiij. q. i. in prī.glo. magͣ in fi. ad hoc. sͣ. e. li. de reſti. ſpo. ad decimas. nam vtibi patet. aliud ē poſſidere. aliud legitime poſſidere. Et no. ꝙhec poſſeſſio facti dꝫ eſſe ꝯtinua. qꝛ ſi interrūpat̉ poſſeſſio. int̓rupta eſt p̄ſcriptio. xvi. q. iij. §. pōt de p̄ſcrip. illud. C. de preſcrip. xxx. vel. xl. an. cū notiſſimi. ſi tn̄ fiat interruptio ciuilit̓.puta ꝑ lit̓. ꝯtē. ẜm canones. videt̉ ꝙ amodo nō currat preſcriptio. qꝛ p̄ſumit̉ titubare ⁊ malam fidē hr̄e. ſed leges q̄ de mala fide nō curant nouos. xl. annos reqͥrūt. vt in p̄di. §. pōt. ethoc no. io. xvi. q. iij. c. i. ⁊ qd̓ dicit regula de poſſeſſiōe. hoc ītelligas vel de quaſi poſſeſſiōe. qꝛ incorꝑalia nō poſſident̉ ſꝫquaſi poſſident̉. ff. de vſuca. l. ſequit̉. §. ſi viam. ff. d̓ acqͥ. poſ.l. iij. in prin. ⁊ tn̄ p̄ſcribunt̉. sͣ. de cā poſ. cum eccleſia.i ¶ Preſcriptio. nec vſucapio. ff. de vſuca. l. iij. ⁊. l. ſine.k ¶ Nō ꝓcedit Ḡſcriptio ē verbū iuris. parit enī actionē vl̓exceptionē ex tꝑe ⁊ ex ea acqͥrit̉ dn̄iuꝫ. etiā directū ẜm mar.io. ꝯͣ. de hoc. xvi. q. iij. §. pōt circa prin. Uſucapio aūt eſt acqͥſitio dn̄ij ꝑ ꝯtinuationem poſſeſſiōis tꝑis lege diffiniti. ff. devſuca. l. iij. ex qͥbus ſatis patet ratio regule. que ꝯͣriū patit̉ d̓lege dicēte. ꝙ captꝰ ab hoſtibꝰ vſucapit. ff. de vſuca. l. iuſto..§. vl. ⁊ tn̄ nihil poſſidet. cū ab alio poſſideat̉. ff. de acqͥ. poſ.cum heredes. §. in his. ſed lex intelligit ꝙ vſucapit ꝑ aliū quēhabebat in ptāte tꝑe quo captus fuit vn̄ rediens poſtliminiorecuꝑat ptātem quā eius fictione videt̉ ꝯtinuaſſe. ⁊ ſic vſucapione dn̄iuꝫ queſiuiſſe. ſed ſi per ſe poſſidebat ꝑdit poſſeſſionem. ⁊ licet poſtliminio redeat fictio poſtliminij nō extendit̉ad poſſeſſionē q̄ ꝯſiſtit in facto ⁊ ſic nec ad vſucapionēque expoſſeſſiōe ꝓcedit. ff. d̓ cap. ⁊ poſtli. re. ī bello. §. ſcē ⁊ de vſuca. l. ſi is qͥ ꝓ emptore vbi de hoc. Itē opponit̉. ignorās poſſeſſionē non querit. cū animꝰ ſit de ſub̓alibꝰ. C. de acqͥ. poſ. lꝫff. de acqͥ. poſ. l. licet. ⁊. l. quēadmodū. ⁊ tn̄ ignorās p̄ſcribit.ff. ꝓ ſo. l. ij. §. celſus. ſo. ignorās ꝑ ſe poſſeſſionē n̄ q̄rit. tn̄ bn̄p̄t ignorās qͣrere poſſeſſionē mīſterio filij vel ẜui quē hꝫ ī ptāte vt ī ꝯͣrio. ⁊ ſic vſucaꝑe vt ibi. Itē opponit̉ d̓ decr. sͣ. de do.et ꝯtu. ꝯtingit. ibi enī p̄ſcribit ānalit̓ ille qͥ n̄ poſſidꝫ. Sꝫ p̄t illud dici ſpāle in odiū illiꝰ ꝯtumacis qͦ nō ꝑmittit actorē ingredi in poſſeſſionē ẜm decretū iudicis cā rci ẜuādē vl̓ iā miſſuꝫexpulit. ne ſit melioris ꝯditionis ꝯtumax qͣꝫ obediēs. vt ibi.nec debēt ſtulti melioris ꝯditiōis eē qͣꝫ ꝑiti. xvi. q. i. legi. sͣ. e.li. de p̄b̓. euꝫ qͥ bn̄ficiū. ff. ꝙ vi aūt clā. l. ẜuꝰ vel alit̓ ibi loqͣt̉ d̓quodā tꝑis lapſu qd̓ hꝫ aliquē ꝯſtituere poſſeſſorē tm̄. h̓ aūtloquit̉ de quodā tꝑis lapſum qd̓ ꝑ p̄ſcriptionē inducit dn̄iuꝫvt. sͣ. dixi. ⁊ ſic n̄ obſtat. vel dic ꝙ canō fingit illū poſſidere inodiū illiꝰ ꝯtumacis. vt. sͣ. dixi. ad hoc. ff. d̓ bo. auc. iudi. poſ.l. qͣꝫuis. ſepe enī iura fingūt ex cā qd̓ nō eſt. l. di. ferrū. vbi dehoc de tranſla. int̓ corꝑalia. C. de rei vx. act. l. vna. circa principium. ⁊ de hoc. sͣ. de ſpon. is. qui.Eccatum non dimittitur. hic ponitur pro regula verbum auguſtini quod habes. xiiij. q. vi. c. i. ⁊ sͣ. d̓ vſu.cum tu. Et per hoc potes ponere caſum per. l. ff. deyſuca. ſequitur. §. quod autem. Et no. ꝙ eſt peccatum delictū

⁊ crimen ⁊ inter hec ẜm auguſti. hec eſt dr̄a. quia peccatumeſt idem quod prauus actus. delictum ꝟo boni deſertio. qͣſiderelictum. crimen ꝟo eſt peccatum graue accuſatiōe ⁊ damnatione digniſſimū. lxxxi. di. c. i. in fi. de hoc no. de pe. di. i. ſipeccatum. Quod autem dicit̉ in hac regula verū intelligas.ſi illud ablatum reſti¶0 ¶Tocatiotui poteſt. vt in p̄dictis iuribꝰ. ſi autemniſi correcreſtitui non pōt. reſtituetur eiuſ eſtimatioetiam ſi res illa caſuꝑierit fine culpa ſua. qꝛ ipſo inſtanti fuit in mora. ad hoc. xvi.q. i. decime. sͣ. e. de cōmo. c. vno. C. de fur. ſubtracto. Si autēnec eſtimationē pōt ſoluere. quia euidenter eſt inops. tūc bene dimittit̉ peccatū remanet tn̄ obligatio. ⁊ ſi poſtea ad pingͣuiorē fortunā ꝑuēiret teneret̉ ar. xxvi. q. vi. ſi qͥ. sͣ. de ſoluodoardus. ff. de ceſſi. bo. l. is qͥ. No. tn̄ ꝙ inops q̇ dꝫ ex ꝯͣctuſufficit ſi bonis cedat. C. q̄ bo. ce. poſ. l. vl. inops qͥ dꝫ ex maleficio caſtigat̉ verberibꝰ. xij. q. ij. frat̓nitas. qd̓ ergo. sͣ. dixi.ꝙ tenet̉ ſi ꝑuenerit ad pinguiorē fortunā. verū dico ſi penascorꝑales paſſus nō fuerit. alias ſecus vt no. ber. ẜm lau. dehomici. ſicut dignū. §. eos in prin. in. iij. glo.m ¶ Reſtituat̉. qd̓ dicit de reſtitutiōe. intelligas niſi is cui facienda ē reſtitutio liberalit̓ remitteret. qꝛ ſatiſfactū intelligit̉qͣlitercūqꝫ ſatiſfaciat. ff. qui. mo. pig. vel hypo. ſol. l. itē liberatur in pͥn. ff. de accu. ſi rem. §. ſatiſfactū. licet ꝓprie verbisinherēdo. aliud ſit reſtituere aliud remittere. ff. de ꝟ. ſig. ſi cūp̄tor. ⁊. l. plus ē. ⁊. l. reſtituere. Et qd̓ dico de remiſſiōe veruꝫintelligo. niſi in caſibꝰ vbi remiſſio nō liberat. vt. sͣ. de reſcri.e. li. c. ſtatutū. §. ſiqͥdem. ⁊ sͣ. de cenſi. exigit in fi. Reſtitutioaūt iſta faciēda eſt ei a quo fuit extortū vel eius heredibꝰ ſi extant. xviij. di. qm̄. de vſu. cū tu. C. de ſolū. inuito. Cuiꝰ auteꝫexpenſis mitti debeat ad eos. ſi ſint remoti. no. iiij. q. i. §. ſednotandū. ⁊ in p̄dicta decr. cū tu. ⁊ tene qd̓ ibi no. hoſ. his aūtnō extantibꝰ ſoluet̉ pauꝑibꝰ vt ibi. ⁊ eis extantibꝰ pauꝑibꝰſoluēs nō liberat̉ quia onus nō remittit̉ ⁊cͣ. xiiij. q. v. forte. d̓iureiū. eam te. ff. de ꝯſti. pecu. §. ſi ꝟo. ⁊ exp̄ſſum eſt de homi.ſicut dignū. §. eos ⁊ qd̓. sͣ. dixi reſtituendū ei a quo fuit extortū. intellige ſi fieri p̄t. ſi ꝟo neſcit̉ a quo pone caſum de iudeis. c. cū ſit pauꝑibꝰ erogabit̉ ꝓuidētia ep̄i. vt ibi. Item dico id verū cū turpitudo verſat̉ ex ꝑte recipientis tm̄. ſi ꝟo exparte vtriuſqꝫ ⁊ tranſfert̉ dn̄ium. nec repetitio cōpetit nec reſtituet̉ danti. ſed pauꝑibꝰ erogabit̉. xiiij. q. v. nō ſane. vel eccleſie. ſi ſibi facta eſſet iniuria. sͣ. de ſymo. de hoc ar. ꝯͣ. sͣ. e. ti.veniens. ſo. vt no. in predi. decre. de hoc .i. q. iij. ſi quis datorde hoc pone ꝙ ſi ſupereſt ille a quo extorſi excōicatus tn̄ eſt.nunqͥd ei debeo reſtituere. ſuꝑ hoc vide qd̓ no. xv. q. vi. nosſanctorum. ⁊ sͣ. de her̄. c. vl. Satis poſſet dici deponendū inedē ſacram. ar. C. de iur̄. emphi. l. ij.n ¶ Ablatum. pone nihil abſtuli. ſed iniuſte damnuꝫ dedi. exquo nihil ad me peruenit. idem. teneor enim damnum paſſoalias non remittit̉ peccatū. xij. q. ij. ſi quis de clericis. d̓ iniu.et dam. da. c. i. ff. de eiec. ⁊ effu. l. vlti. tenet̉ etiā heres meus.licet ad me vel ad ipſum nihil ꝑuenerit ex maleficio ẜm cancnes quod dic vt no. xij. q. ij. epiſcopus qui filios de ſepul. c.vlti. ẜm leges. ꝯͣ. C. ex delic. defun. inqͣntum he cō. l. vna. hecregula ſic expoſita non patitur inſtantiam ⁊ adde quod dicājͣ. c. proxi.Eccati venia. Colligitur hec regula ex. c. xxiiij. q. ij. lepgatur. sͣ. eo. lib̓. de ſciſma. c. vno. C. de here. manicheos per que pones caſum. Ad huius auteꝫ regule euidentiam fcire debes ꝙ peccator non ſolum delinquit in deuꝫſed etiā n̄ in eccleſiam. per contritionem autem que contritiovirtus vocatur deletur peccatum quo ad deum. ⁊ per penitentiam ſuſceptam a ſacerdote oſtenditur deletum quo ad eccleſiam. de hoc de pentten. diſtin i. per totum. licet tamen ꝑcontritionem deletum ſit quo ad deuꝫ. tn̄ ad huc de crimine