Druckschrift 
De numero partium ac librorum physicae doctrinae Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

LIBER PRIMVSmox poſt partes aſalium locari debet. quoniam rōnes quarundam partium .ſ. earum quæ admotum ſunt ne-ceſſariæ ad uolatum ſcilicet ad progreſſum natatiōnem & reptionem: ſeu ut ilitates & cauſæ in eo inquirunturquæ doctrina eius eſt pars partibus aīalium attinet. ī hoc autem qui de motu ī cōmuni: īſcribitur: cauſæ & rationes in cōmuni motus aīalium inſtruūtur. quare inter eas quæ aīali ſunt propinquæ operationes: poni debetſicut ille in doctrina partium. hic. n. liber cauſas motus in cōmuni ille autem cauſas docet & rationes partiū admotum deſeruiētiū. Hūc ordinem Themiſtii uerba ī fine eius qui de ſomno manifeſte approbāt. Quid ſit ſomnus quid īſomniū & quāobrem utrūqꝫ animātibus iūctum item qualis nam diuinatio ea ſit quæ proficiſcit̉ exſomniis dictum iam eſt: nūc de cōi animalium motu agendum uidetur) ipſe etiam Ariſtotelles in fine huius li-bri: quæcūqꝫ de aīalium ſubſtantia operationibuſqꝫ animali propinquis tractata fuerant: in uno epilogo per or-dinem quo ea tractauerat collegit illum profecto qui eſt de motu ſtatm poſt eum qui de ſomno ſubiūgēs (Departibus quidem igitur uniuſcuiuſqꝫ animalium & de aīa adhuc autem & de ſenſu & memoria & ſomno & cō-muni motu diximus cauſas. Relquum autē de generatione dicere) per partes eas etiam ſubintelligendo quæ adanimalium motū utilts ſunt de quibus ī eo qui eſt de aīalium progreſſu diſputatum eſt. quare per illam ꝑticu-lam De partibus quidē igitur uniuſcuiuſqꝫ aīalium & de anima) totam aīaliū eſſentiam quæ ī materia ac ſor-ma cōſiſtit: ante cetera ī ordīe colligēdo collocauit. per illud āt (Adhuc āt & de ſenſu & memoria & ſomno & comuni motu) operatinnes aīali propriores & propinquas: poſt aīalium eſſentiam ordinauit. motū īter eas cōſtituens ultimum. Quibus iam expeditis & nūc collectis de ſecunda propoſuit ſe tractatuꝝ parte .ſ. generatione di- Reliquum aūt de generatione dicere) per illud. n. aduerbium (Adhuc) libros de operationibus: ꝗͣꝗͣ propīquæſint: oſtendit alienam ab eſſentia cōtinere tractationem & materiam. per illud uero (&) copulam primo loco po-ſitam: nobis indicauit: ii de operationibus libri tamētſi ab eſſentia alieni ſint: & aliam tractent materiam abeſſentia naturali: in eadem tamen prima methodi de aīalibus parte cōmuni poni debent: ſeorſum alijs inter-poſitis: ſed unus mox poſt alterum. iuxta prætaxatum ordinem. quod ex hac cōpula (V hic plureis iterata nobisIndicare uoluit. Totus ēt preſatus ordo epilogū in prīcipio quinti libri de hiſtoriis huic ſimilē: approbatur. ibienim oīa eatenus dicta: eſſentiæ & oꝑationibus propīquis attinētia: in cōfinio primæ quæ eſt de animaliū naturali eſſentia cum operationibus aīali ꝓpinquis: Collegit & de generatiōe quæ ſecūdæ attinet parti: agēdum eſſeꝓponit. cum dicitur (Expoſui partes aīalū omuiū tum interiores exteriores: atqꝫ etiā de ſenſibus: de uoce: deſomno & quæ fœminæ mareſue ſint: ſatis probaſſe exiſtimo. Reſtat Vt eorūdē generationes ꝓſequamur (Ecce quonammodo hic epilogus in ſubſtantia idē eſt cum prefato epilogo: nam hic & ibi eadē ſe tractatuꝝ pro-ponit: & eadem utrobiqꝫ tractata: & eodem colligit modo .ſ. eſſentiā & oꝑationes aīaſi propīquas ſicut .n. illic di-citur (omnium animalium) ita hic dicicitur (uniuſcuiuſqꝫ animalis) ſicut hic dicit̉ (Adhuc autē & de ſenſu) pro-pter cār prædictā: ſimili modo illic dicitur (Adhuc aūt) eodem. n. hic & ibi græco uſus eſt uocabulo(T1) quodlatine ſonat (adhuc) uel (item). licet Theodorus ī p̄fata littera ī ſua trāſlatiōe ſcripſerit (atqꝫ). & ſicut hic iſta cōiū-ctio (&) plures iteratur: ita ēt ī libro de hiſtoriis. licet Theodorus gaza illā copulā ornatus gratia p̄termiſerit: cuiaūt iſta iis ī locis artificioſe poſita ſint: ſuperius patefactum ē: ī hiſtoriis tamē poſuit illā ꝑticulam (& fœmi- mareſue ſint). & hoc ideo. quoniā ī cauſaꝝ cōtemplatiōe de mare & fœmina rationabili de ī lib ro de ani-maliū generatiōe agit̉. ut ibidē Ariſtoteles ſic eſſe fiēdū oſtēdit: in hiſtoriis aūt ante generationē de ilis docet̉Rationabile. n. fuit: hic & ibi: eadē: & eodē fere tractaſſet ordīe: eadēqꝫ mox utrobiqꝫ tractaturus eſſet: ut hicetiā & ibi ſimilis fieret epilogus. eadē fere colligēs: & eadē tractāda ꝓponēs. ēt in eodē utrarūqꝫ partiū loco diſponeret̉ .ſ. ī cōtermino primæ ac ſecūdæ ꝑtis. dixi āt (fere) quoniā nōnulla ſunt ī cōtemplatiōe cauſaꝝ tractā-tur quæ tamen in hiſtoriis non narrantur. ſicut eſt anima. ſicuti eſt memoria: & ſi quid aliud tale fuerit. præterpauca enim eadem hic & ibi: & eodem fere ordine: tractantur. Hunc etiā ordinem poſterioꝝ ordo demōſtrat.Completa. n. prima parte quæ eſt de naturali aīalis eſſentia: & eēntiæ oꝑationibus: & cōpleta ſecūda quæ eſt degeneratiōe ad tertiā ī hiſtoriis accedēs utraſqꝫ prīo colligit priores: & quæ tractāda fuerāt de aīalibus metho-do ī tertia parte ꝓpoſuit. dicēs ī octaui principio. GGeneratio & reliqua aīaliū natura ita ſe habet) hoc de ſegū-da & prima parte. (Actiōes aūt & uitæ pro moribus uictuqꝫ differunt) hoc de tertia parte. Quēadmodū itaqꝫ īfine primæ ac ſecūdæ partis: eas duas expeditas collegit in prīcipio octaui de hiſtoriis: & de tertia ꝑte ſe tra-ctatuꝝ ꝓpoſuit. Sic rōnabile fuit ī fine prioris ꝑtis collegiſſe primā: & ſecūdam ꝓpoſuiſſe. quod utrobiqꝫ factūfuit. & ī hiſtoriis: & ī cāꝝ cōtēplatione. Aduerte tamē uerboꝝ ordo ī matre græca poſitus p̄fatū trium ꝑtiūmagis demōſtrat oridinē ꝗͣ theodori īterp̄tatio. ſic. n. græce ſcribit̉ ταμέν οῦν ϖείριτην ὀῦσιν τωνζωόν: καιτηη γένέσιν τουτονεχειτοη τρί ϖον. Quod ad litter ſic interp̄tat̉. Quæ igit̉ circa naturā aīaliū: & genera-tionē hūc habēt modū). In ꝗbus uerbis natura prīo aialiū ſecūdo generationē ſe ꝑtractaſſe demōſtrat. Hoc di-xiſſe uolui de ueritate illius generalis epilogi. eo ex illius certa ac māifeſtiſſima ueritate plurima quorūdamphiloſophoꝝ circa phyſicæ doctrinæ ordinē: male ſcripta fuiſſe manifeſtabunt̉. Et hæc de ordine libri demotus aīalium dicit̉: & generaliter oīum libroꝝ primæ ꝑtis de aīaliū eēntia naturali: de eoꝝ oꝑatōibusꝓpinquis agunt: tam hiſtoriis ꝗͣ cāꝝ cōtemplationi attinentibus: ſatis dicta ſint. Veꝝ id quo potiſſime oīumdictoꝝ ordo approbat̉: & p̄fatus epilogus uerificat̉: eſt maxīa tractatoꝝ oīum ī theoria cāꝝ iis quæ de aīaIium hiſtoriis tradūt̉: conformis reſpōdentia. qd̓ ut clarius fiat: tota utriuſqꝫ ſumatim colligat̉ diſciplina Namlibro primo huius primæ ꝑtis .ſ. libro de ꝑtibus: in hiſtoriis ea prima pars cogruit ē liber primus liber ſecun-dus & pro maiori ꝑte tertius & quartus. quæ pari rōne de ꝑtibus aīaliū hiſtoria nuncupari pōt. eſt enim de ſo-lis ꝑtibus ſola narratio & hiſtoria. Ei uero ē de ꝑtibus ad motū utilibus ī theoria cauſaꝝ cōtēto: nihil ī hiſtoriιs determinati correſpōdet. Sed plurima hicinde de iis ſparſim tradita ſunt. ei uero libro eſt de aīa de aquain cāꝝ theoria fit contem platio: ob cauſam ſuperius memoratam nihil ī hiſtoriis determinati correſpōdet. Eib ii