LIBER PRIMVImotū & naturalia conſequētibus & de motu. Secunda de ſimplicibus corporibus .ſ. cœlo & elementis quatuor.prout locali mouentur motu. huic parti annexa ea uia qua caduca inquatū talia cōſiderant̉. Tertia eſt de mixtisinanimatis. Quarta de de animalibus: Quinta de plantis. Harū quinqꝫ partium ordinem in principio tertiæ patis & merito expreſſit Ariſtoteles. Nam ibidem tanqͣ arbiter in medio ſuæ doctrinæ ſedens: mediaſqꝫ res inteſimplicia & aprime compoſita pertractans: utraqꝫ extrema equaliter attingere potuit: & ea medio cōpulare. Col-legit igitur ibidē ea quæ in duabus prioribus partibus expedita fuerant: tractanda uero in duabus reſiduis par-tibus propoſuit. Interim uero quæ in hac tertia & media tractari debuerant: patefecit. Dicimus īgit̉ ꝙ prima ꝑde iis quinqꝫ ea eſt quæ de principiis primis & elementis naturæ & de omnibus cōibus naturalem motum conſequentibus ſimiliter & de motu: in eo qui eſt de phyſica audicione primo agit: principia enim & maxime om-nium prima præcognoſci debent niſi. n. ea in quibus multa tractanda in unum cōueniunt: ſeorſum primo per-tractētur: iddem inutiliter ſæpe reiterare continget. hunc ordinem docet in huius libri principio dicens (neceſſarium & de natura temptandū prius determinare quæ circa principia ſunt) & parū poſt (Vnde ex uniuerſalibusin ſingularia oportet prouenire) Hæc eadem prima pars tanꝗͣ primo pertractata: in principio metheororū prīocolligitur: cum dicitur (De primis igitur cauſis naturæ & de omnium motu naturali &c) ubi Alexander aphrodiſeus ait (incipiens metheorologica primo nobis ad memoriam reducit dicta iam de iis quæ in naturalinegotio ſimul autem & ordinem nobis ſcribit omnis naturalis theoriæ: & primo quidem recordat̉ de inſcriptonaturali auditu: illo negocio exiſtente primo totins naturalis theoriæ: in illo enim dixit de primis principiis &cauſis naturæ & de omnibus cōmunibus conuenientibus ad naturalem motum: quorum primo hic recordat̉)Secunda pars ea eſt quæ eſt de ſimplicibus: annexa ei uia illa qua caduca inquātum generabilia & corruptibiliaſunt conſiderantur. Nam poſt principia principiatorum ſequi debent ſimpliciora. hæc autem ſuut Cœlum pri-mo. & elementa ꝗnatuor. pront ſimplici ſcilicet locali mouentur motu. cœlum circulariter: elemento: recte ſur-ſum deor ſumue: cui ſimplicium contemplationi ea etiam annectitur portio qua elementorum caducorum iamin poſtremis libri de cœlo & mundo inceptorum cæterorumqꝫ generatio & corruptio docetur. eſt enim ſemi-ta hæc quaſi principium quoddam generabilium & corruptibilium inquantum talia ſunt ut inquit Aueroysin principio metheororum. Iis teſtis eſt Ariſtoreles in præfato loco mox poſt collectionem libri de phyſica au-dicione dicētis. (Adhuc āt & de ſecundū ſuperiorem lationem perornatis aſtris. & elementis corporalibus quot& quæ) Et hoc quantum ad ipſa ſimplicia motu locali mota(& de ea quæ inuicem permutatione & de genera-tione & coruuptione omnium dictum eſt prius) hoc quantum ad librum de generatione & corruptione. hocenim totum de ſecunda dictum eſt parte quæ a prima hic ab Ariſtotele diſtīguitur parte per illud aduerbium(adhuc) & eius partes per copulam (&) pluries reiteratam in unum uniū̓tur. Tertia pars ea eſt quæ de mixtis ina-nimatis agit. animalibus enim & plantis ſimpliciora ſunt. Quare prius doceri phas eſt. niſi enim compoſitioraſimpliciorum in cognitione tanqͣ exemplat ſint: ſimpliciora prius doceri debent animalium autem cognitioplantarum eſt exemplar: ut inferius demonſtrabitur. cæterum inanimata animatis collata non ſic ſe habent. ſc-circo prius doceri debent cum ſimpliciora ſint. Hæc inanimata omnia ſub una ſcilicet tertia locātur parte. ꝗnquodammodo ſub uno libro qui metheorologica dicitur. cum ab uno materiali principio omnia ortum habeant ſcilicet exaltatione. intera ꝗdē: ab humida: flumina & metallata liquabilia. a ſicca: lapides & uſtilia quæqꝫIn ſublimi uero: ab humida: nix grādo pluuia ros & pruina. a ſicca uero: Cometæ & talia plurima. Cæterum perfecte mixta uti lapides & metalla poſteriora ſunt & compoſitiora. & ideo poſterius tractari debēt. de quibus particulariter ab Ariſtotele nihil inuenimus. licet In genere de iis in fine tercii libri metheororū tractatum ſit. ſeda Theofra ſto eius fideli diſcipulo ut Alexander in fine tercii metheororum inquit: particulariter pertractatūeſt. cuius Theofraſti librum uidimus & habemus nundum latinis interpretatum qui de lapidibus inſcribiturqui ſic incipit (eorum quæ in terra conſiſtunt: quædam ſunt aquæ: quædam terræ) ubi paulo infra dicit.De metallis igitur in aliis ſpeculatum eſt: de iis uero nunc dicamus) ſed quicquid ſit omnia hæc in una conti-(ent parte quæ metheorologia a ueteribus: eis conſenciente ēt in hoc nomine Ariſtotele nuncupata eſt. ſiue igntur unus ſit liber in quo tota merheorologia pertractetur ut fecit Ariſtoteles: licet in genere tantum de lapidibus & metallis in tertio libro ſiue plures: ſicuti Theofraſtus & Arabes plures & latini. qui præter cōmuniaparticularia etiam metallata: & lapides in alis libris a libro metheororum determinarunt: nihil interſit. po-tiſſime cum omnia ex uno cōmuni procedant material principio ſcilicet exalacione ratione cuius in eadem trictari debent parte. & in cōmuni tractatione in uno pertractari debent libro uti fecit Ariſtoteles. Huic ordinihuius tertiæ partis teſtis eſt Ariſto. ꝗ poſt primæ ac ſecūdæ ꝑtis collectionē: tanꝗͣ in medio totius negocii ſedēsarbiter: ac in mediis exiſtens rebus: ſubdit (Reliqua autem pars huius methodi eſt adhuc conſideranda quamomnes priores metheorologiam uocabant) de qua Alexāder ibidem uarto autem ordinat præſens negoc iūquod & merheorologicū īſcribit quoniam ut ait omnes ꝗ ante ipſum uocabant ipſum metheorologiā) Dixit āt(Quarto) non quod ſit quarta pars ſed liber quartus. Et hæc de ordine trium partium. cōmuniori dicta ſuffici-ant. De quarta uero & quinta cum plurimam in ſe habeant difficultatem ſub alio capite diſcutiendum eſt.Ordo uniuerſalis quartæ & quintæ partis:CaputVgnare ad inuicem aialia & plantæ de loco uidentur. Plantæ enim ſimpliciores ſunt quare præcederepoſtulant. Nos ſimpliciora cum dictis Concedimus prius tractari deberi. ni forte cōpoſitiora modus& exemplar ſint quo ſimpliciora a nobis cognoſcantur qual: a aīalia ſunt. nā per cognita de aīalibus quaſiper exemplar quoddam plantarum noticia a nobis aquiritur eo quippe modo ac tatione quo ſanguineorū ma-gis compoſitorum cognitionetuti exemplari quodam: ad imperfectorum animalium & ſimpliciorum cognitioa iii