uolātē beati ioh̓iſvꝫ apl̓iet euāgeliſte qͥ ſacr̄i hꝰ rēgeſtā narrās et ordineꝫ ineuāgelio ſuo dixit. ad ih̓maūt cū veīſſent vt viderūteū iā mortuū nō fregerūteiꝰ crura. ſꝫ vnꝰ militū lācea latus eiꝰ aꝑuit. et ꝯtinu̓o exiuit ſangͥs et aqͣ. etqͥ vidit teſtīoniū ꝑhibuitet veꝝ ē teſtioniū eius etille ſcit qꝛ ꝟa dicit vt etvos credatis ¶ Nos igit̉ad tā p̄claruꝫ teſtīoniū acſcōꝝ pr̄m et doctoꝝ ꝯūeꝫ
ſnīaꝫ apl̓ice ꝯſideratōnisad quādūtaxat hͨ d̓clarare ꝑtinꝫ aciē ꝯu̓tēteſ ſacroa ꝓpbāte ꝯci. declaramꝰ p̄dictū apl̓ꝫ ⁊ euāgeliſtā iohāneꝫ rectū ī p̄miſſis facterei odine tenuiſſe narrādoꝙ xp̄o iā mortuo vnꝰ militū lācea latꝰ eiꝰ aꝑuit. textū ꝟo mathei apl̓i ⁊ euāgeliſte qͥ ī aliq̓bꝰ libriſ d̓rinueīri ⁊ ſub alio ordnnie hͨnarrari. dicimꝰ ꝑ aticipatōꝫ debere ītelligi et exponi. ¶ Porro doctrina oēꝫ
qꝛ cepit ab humana gn̓atōe. Marcus ꝑ leonē. qꝛ cepitq clamore in deẜto. Lucas ꝑ vitulū qꝛ cepit a ſacrificio.Ioh̓s vero digne ꝑ aqͥlā qꝛ cepit a diuinitate xp̄i. ſicutem̄ aqͥla cunctis auibꝫ altius volat et irreu̓beratis ocul̓ſolis radios ītuet̉. ſic iſte altius cet̓is aſcēdit qui dicensIn pnͥcipio erat ꝟbū et vbū erat apꝰdeū et deꝰ erat verbū dū in ip̄aꝫ diuinitatis ſub̓aꝫ intendit qͣſi more aquileoculos fixit in ſolē¶ Dicit. xix. c. ad finē et ad lr̄aꝫ h̓ poītur textuſ euāgelijquē gloſare nō eſtmeū. ¶ Sc̄oꝝ. ſcꝫaugꝰ. ſuꝑ joh̓. ſermone. c. xx. et xv. d̓ci. d. c. xxxvj. ip̄e etabroſiꝰ ſuꝑ epl̓a adro. ⁊ theopholi ſupio ¶ Doctoꝝ. vtthome iij. ꝑte. q. xlij. art. v. ſcoti ſuꝑiiij. ſen. fert̉ etiā ꝙtꝑe ꝯcilij cōg̓gatifuerūt ad hͦ theologi doctores ꝑ clemētē qͥ hͦ tenuerūtdūtaxat. de bap. maiores ī pn̄. cū ſuis ꝯcor. ¶ Nō ob.lxxx. d. c. ij. vt ibi noͣ. ¶ Aꝑuit. ſeq̄bat̉ ī ꝯſtōe ꝯcilij etiācorrecta. et ī audiētia publicata. vt dixi ī ꝓhemio ꝙ textus mathei qͥ dicebat̉ ī qͥbuſdā libris antiqͥs ſub alio ordīe hͦ narrare ꝑ anticipatōꝫ ītelligi et exponi debebathͦ remouit jo. forte ex eo ꝙ ille tex. ī matheo ꝯmuīt̓ n̄ habet̉. et anticipatio d̓r ab an̄ et capio. ſcꝫ. antecapit̉ velponit̓ pꝰ ponēdū. sͣ. de reſcrip. cauſā. Sꝫ q̄rit̉ qͥd valetad fidē hͨdiſputaſſe ꝙ h̓ d̓r d̓ hͦ ordīe ſine dubio ꝯiūx xp̄ieccl̓ia q̄ regn̓at a deo geītos. ita formari poterat ꝑ plagā ⁊ vndas fluētes xp̄o viuēte ſic̄ xp̄o mortuo. nec in hͦdiſputatio h̓ reſpicit fidē. ſꝫ opinio h̓ dānata detͣhit miraculo. euidētiꝰ em̄ fuit iniraculū hͦ de corꝑe mortuo ꝙͣde viuo manaſſe. jtē detͣhit figure h̓ poſite vt. sͣ. dixi. jtedetͣhit fidei joh̓. euāgeliſte qͥ euāgeliū ſuū ſcribēs noͣbilit̓ exp̄ſſit hūc ordīeꝫ. et his r̓ſpectibꝫ ꝯci. hūc odīeꝫ apꝓbat. ¶ Porro. ij. ꝑs q̄ duo facit. pͥº ꝙͣdā opiniōꝫ re ꝓbat. ſcd̓o illā ꝑtinacit̓ tenētes hereticos iudicat. Poſitōꝫ. vtunt̉ theologi et artiſte hͦ verbo qͦ etiā nos vtim̉de cōfeſ. c. i. ꝟ. de hͦ ſatiſ. li. vj. fatet̉ aūt qͥs et credit idqd̓ ponit de iur̓iur. c. vlt̓. e. li. ¶ In dubiū. de here. dubius. ¶ Intellectiue. de ſēſitiua em̄ et de vehetatiua nōfuit opinio. Sēſitiua em̄ qͣ ſentimꝰ ꝑ ſēſus corporeos ce̓tū ē ꝙ corrūpit̉ corꝑe corrupto. et ſic nō poteſt dubitari. quin ſit corꝑis forma. Idē de vehetatiua qͣ vehetamur nutrim̉ et augmētū ſuīmꝰ. in pͥma ꝯmuīcamꝰ cū brutis. in ſcd̓a etiā platis. Sed de intellectiua vel ratōnalifuit ꝯtraria opinio. q̄ p̄cipue fundabat̉ ſuꝑ ratōe predicta. cum em̄ vniri nō dico acentaliter. ſꝫ ꝑ ſe et eēnl̓r ſitīlſeꝑabiliter vniri. gͦ forma nō pt̄ eſſe ſine materia ꝓpriaSꝫ anīa intellectiua cū ſit incorruptibilis remanꝫ corrupto corꝑe. corꝑi nō vnita. gͦ nō vnit̉ corꝑi vt forma ꝑſe et eēncialit̓. ſꝫ anteꝙͣ huic inductōi rn̄deam eſt ſciend̓ꝙ opinio h̓ approbata. ꝓ qua facit de ce. miſ. in quadaꝫſic ꝓbat̉. ſcd̓m ph̓m. viij methaphiſice. Differētia ſuīta forma rei. ſꝫ dra ꝯſtitutiua hominis eſt racōnale quod
de hoīe dicit̉ ratōne anīe intellectiue. gͦ ip̄a eſt hominiſforma. Itē demonſtrat̉ ex ratōe ſpeciei humane. Naturaem̄ rei on̄dit̉ ex ip̄ius oꝑatōe. ꝓp̓a vero homīs oꝑationiꝙͣtū homo ē ītelligere. oꝑtꝫ ergo ꝙ ſortiat̉ ſpēm ẜmillud qd̓ ip̄ius oꝑis eſt pnͥcipiū. Sortit̉ autē ſpēm vnūqd̓qꝫ ꝑ ꝓpam forma. ex quo t̓linqͥt̉ꝙ pnͥcipiū ītellectiuū vel aīa ītellectiua ſit ꝓp̓a hoīs forma. ¶ Sꝫ aduertēdū. ꝙͣto forma eſtnobilior tāto plusdn̄atur materie corꝑali et minꝰ ei īme̓git̉ et plus eā excedit ſui ꝟtute. vnd̓aīa vehētabil̓ plꝰꝙͣ forma mētalli.ſēſibilis plꝰ ꝙͣ vehetabilis. inellectualis gͦ in nobilitate vltīa intm̄ excedit in hoīe materiā corꝑalē ꝙ habꝫ al ꝙͣ oꝑaiōꝫ etꝟtutē in qua corporal̓ materia nonꝯmuīcat q̄ ꝟtuſ d̓rītellectiua. Demonſtrat etiā id ariſto. ij. de aīa. qꝛ id qͦ pͥmū aliqͥd oꝑat̉ eſtforma illiꝰ cui oꝑatio attribuit̉. ſicut qͦ primū ſanat̉ corpus eſt ſanitas. quo pͥmo ſcit anīa ē ſciētia. ſanitas gͦ eſtformā corꝑis et ſciētia eſt forma aīe. Certū eſt aūt ꝙ pͥmū qͦ viuit corpꝰ eſt aīa. et cū vita manifeſtet̉ ẜm diuerſas oꝑatōnes in diuerẜ gradibꝫ viuentiū id qͦ pͥmo oꝑamur vnūqd̓qꝫ illoꝝ opeꝝ vite ē aīa. anima em̄ ē qͦ pͥmonutrim̉ ſentimꝰ et mouem̉ ẜm locū. gͦ ſil̓r id quo pͥmo intelligimꝰ ſiue dicat̉ ītellectꝰ ſiue aīa ītellectiua ē formacorꝑis. et hͦ negās oportꝫ ꝙ īueniat̉ quō iſtā actio ei cōueniat. exꝑitur em̄ qͥſquis ſeip̄m eē qͥ intelligit. Attribuitur aūt actio alicui triplicit̓. vtꝫ. v. ph̓icoꝝ. aut ẜmſe totū ſicut medicꝰ ſanat. aut ſcd̓m ꝑtēſicut homo vidꝫꝑ oculū. aut ꝑ acēns ſicut dicimꝰ ꝙ albū edificat qꝛ accidit edificatori eē albū. Cum gͦ dicimꝰ andreā ītelligerecertū eſt hͦ ſibi attribui nō ꝑ accn̄s. cū hͦ inqͣtū eſt hō d̓ſe ip̄o eēncialit̓ p̄dicet̉ ergo aut oꝑtꝫ dice̓ ꝙ aūt intelligat ẜm ſe totū. qd̓ etiā poſuit plato dicēs hoīeꝫ eē aīaꝫītellectiuā. aut dice̓ oportꝫ ꝙ ītellectꝰ ſit aliqͣ ꝑꝫ ip̄iusandree. Primū ſtare non pt̄. qꝛ idē ip̄e homo ē qͥ ꝑcipitſe intelligere et ſentire. ſentire ꝟo nō pt̄ eſſe ſine corꝑevnd̓ oportꝫ aīaꝫ ſenſitiuā eſſe aliquā hoīs ꝑtē. Relinqͥt̉gͦ ꝙ iniellectꝰ qͦ anima ītelligit e ꝑs ip̄ius aīe. ita ꝙ intellectꝰ aliqͦ mō ip̄i corꝑi vinat̉. ¶ Et licꝫ aliqͥ dixerunthāc viiōꝫ eſſe ꝑ ſpēm intelligibilē q̄ duplex habꝫ ſubiectū. intellectū poſſibilē et fātaſmata. alij aūt ꝙ ītellectꝰvt motor vnitur corꝑi. qd̓ vanū eē patꝫ ex multis rōibꝫet iſte due ſufficiāt. nitellectꝰ nō mouꝫ corpus niſi p̄ appetitū. cuius motio p̄ſupponit oꝑatōꝫ intellectꝰ. non gͦideo ītelligit. a. qd̓ mouet̉ ab ītellectu. ſꝫ pociꝰ ecōtrario qꝛ ītelligit. iō ab intellectu mouet̉. ꝯcluditur gͦ ꝙvnitur vt eēncial̓ forma. Itē ſi aīa intellectiua ſe haberꝫvt motor. certū ē ꝙ nauis pt̄ eſſe ſine nauta. qͥ ſe habꝫ adeā vt motor. gͦ ec̄ poſſꝫ eſſe ꝙ xp̄s corpꝰ hūanū ſine aīaſumpſiſſꝫ qd̓ ē ꝯtra fidē. sͣ e. c. et. sͣ. e. firmit̓. Cū ergopn̄cipalit̓ incarnatio ordinet̉ ad ſalutē aīe inutil̓ fuiſſet