AnſelmiLiber
deſerere quod acceꝑat vtiqꝫ ſciebat nihilominus ſe debere puniri ſi deſereret.Quō igitur ſponte potuit velle vn̄ miſer eſſet qui acceperat inſeperabilit̓ velle vnde beatus eſſet.¶ Ꝙ non debuit ſcire qꝛ ſi peccaret puniretur. ¶ Capitulum. XXIII. MIcut certū qꝛ debere ſe puniri ſipeccaret ignorare nō potuit itaqꝛ puniretur ſi peccaret ſcire nōLdebuit. D Quō hoc ignorauit ſi itarationalis erat vt eius rationalit̓as nōimpediret̉ veritatē cognoſcere: ſicut ſepę noſtra impedit̉ regnante corruptibili corpore. M Quia rationalis eratpotuit intelligere qꝛ iuſte ſi peccaret puniret̉ Sꝫ qm̄ iudicia dei multa ⁊ inueſtigabiles vie eius nequiuit cōprehenderean deus faceret ꝙ iuſte facere poſſꝫ. Sꝫet ſiquis dicat qꝛ nullatenus credere potuit deū creaturā ſuā ꝓpter eius culpaꝫdamnaturū qͣꝫ tāta ſua bonitate feceratp̄ſertim cū nullū exemplum: iuſticie vlciſcentis iniuſticiā preceſſiſſet et certus eſſet numerū in quo facturi erant qui deofrui deberent tanta ſapīa eſſe preſtitutūvt ſicut nihil habebat̉ ſuꝑfluū ita ſi minueret̉ imꝑfectus eſſet nec tam p̄clarumopus dei ex aliqua ꝑte ꝑmanſuꝝ imꝑfectū nec vlla ratione ſcire poſſet: ſi hō iāfactus erat deū humanā naturā ꝓ angelica aut angelicā ꝓ humana ſi caderꝫ ſb̓ſtitutuꝝ ſꝫ potius vnāquāqꝫ in id ad qd̓facta erat ꝓ ſe nō ꝓ alia reſtitutū aut ſifactus nōdū hō erat multominus putare poſſet ad ſubſtitutionē alterius nature illū eſſe faciendum. Si inqͣꝫ aliquis hͦdicat ꝙ incōueniētia ineſt. Sꝫ redeamꝰad hͦ qd̓ dixeram illū .ſ. hanc nō debuiſſe habere ſcīam. Si em̄ ſciuiſſet nō poſſet volens et habens beatitudinē ſponte velle: vn̄ miſer eſſet quare nō eſſet iuſtus nō volendo: qd̓ nō deberet qm̄ nōpoſſet velle. Sed et hac ratione ꝯſideravtrū ſcire ꝙ queris debuerit: nā ſi ſciſſet
aut peccaſſet aut nō. D Unū horūeſſet. M Si p̄uiſa tanta pena nullaindigentia et nulla re cogente peccaſſettantomagis puniendus eſſet. D Itaeſt. M Non ergo hoc preſciētia illi expediebat. D Uere peccaturo nōexpediebat preſcire penaꝫ. M Ꝙſi nō peccaſſet aut ſola bona voluntatenō peccaſſet aut timore pene. D Nihil aliud dici poteſt. M Sꝫ qm̄ n̄cauiſſet peccatū ſolo amore iuſticie ip̄ooꝑe monſtrauit. D Non eſt dubiūM Si vero timore cauiſſet nō eēt iuſtus. D Palam eſt nullo mō eū debuiſſe ſcire in dictam ſibi penam ſuū ſecuturam peccatum. Sed qm̄ eum angelum qui ſtetit et eum qui nō ſtetit in veritate pari ſcientia p̄ditos in prima conditione credimus nō video cur illi negataſit ſciētia iſta tui tā tenax erat bona voluntas vt ſufficeret ad cauendū peccatūM Non tamen poſſet nec deberet cōtemere penā qͣꝫ p̄ſciſſet. D Sic videtur. M Sicut ergo ſolus amoriuſticie ita ſolū odium pene ſufficerꝫ adnō peccandum. D Nihil planius.M Duas igit̉ habuiſſet cauſas nonpeccandi vnā honeſtā et vtilem alteraꝫin honeſtā ⁊ inutilem .i. amorem iuſticieet odium pene. Nam non ſatis eſt honeſtū ſolo odio pene nō peccare ⁊ ad nonpeccandū inutile eſt odiū pene vbi ſolꝰamor iuſticie̓ ſufficit. D Non ē qd̓poſſim obicere. M Quid gͦ. Nonne multo incidius placet eius ꝑſeuerantia cum illa ſola ꝑſeuerandi cauſa videtur in illo que vtilis eſt et honeſta: quiaſpontaneaqͣꝫ ſi ſimul ſeſe illa oſtenderetque inutilis et ihoneſta: quia neceſſariaintelligitur.¶ Ꝙ etiā bonus angelus hoc ſcire nōdebuit. ¶ Capitulū. XXIIII.Ic patet qd̓ dicis vt qd̓ pauloante volebā eū ſciuiſſe nūc gau. deā eū neſciuiſſe: niſi qꝛ nūc ean