et peccato originali
hominē pro peccato: cū pro nihilo puniri nō debeat. Quibus qͣꝫuis humilis ſitqueſtio tamen quia quod querunt ignorant. aliquid breuiter reſpōdendum eſtLicet pariter nihil ſit abſentia iuſticie: ⁊vbi debet eſſe iuſticia ⁊ vbi nō debet eſſe: punit tamē deus recte peccatores nōpro nihilo ſed propter aliud (quod in p̄fato libro dixi) quia ⁊ debitum ſibi honorem quem ſponte reddere nolueruntab inuitis exigit: ⁊ ne quid in ordinatuꝫſit in regno eius: eas ſeperatim a iuſtisordine competenti diſponit. Creaturasautem in quibus iuſticiā non debet eſſenon punit: pro abſentia iuſticie: hoc eſtpro nihilo: quia non eſt aliud quod abillis exigat: nec ordo congruus vniuerſitatis rerum hoc expoſtulat. Sic itaqꝫcum punit deus pro peccato quod ē abſentia debite iuſtitie: que nihil eſt: nonomnino punit pro nihilo et verum eſt:quia niſi ſit aliud propter quod puniredebeat: omnino nō punit ꝓ nihilo. Nāpeccatū ⁊ iniuſticiam nihil eſſe ⁊ hec nōeſſe niſi in rationali volūtate nec vllameſſentiā ꝓprie dici iniuſtā niſi volūtatē:ex hijs que dicta ſūt apertū eē exiſtimoUidet̉ itaqꝫ ſequi ꝙ aūt infās ſtatim abip̄a cōceptione aīam habet rationalem:ſine qua volūtatem racionalem nequithabere: aut in eo non eſt originale peccatum mox cum cōceptus eſt. Ꝙ auteꝫmox ab ipſa cōceptione rationalem animam habeat: nullus humanus ſuſcipitſenſus. Sequitur enim vt quotiens ſuſceptum ſemen humanū: etiam ab ipſomomēto ſuſceptionis parit: anteqͣꝫ perueniat ad humanā figurā tociens damnetur in illo anima humana: qm̄ non reconciliatur per xp̄m qd̓ eſt nimis abſurdum. Hec igitur pars huius diuiſionispenitus relinquēda eſt. Sed ſi non ſtatim infans ab ip̄a cōceptione habet peccatū: quid dicit. Iob deo. Quis poteſtfacere mūdum de immūdo conceptum
ſemine: niſi tu qui ſolus es? Et quomodo veꝝ eſt. quod dicit Dauid: in iniquitatibus ꝯceptus ſum ⁊ in peccatis cōcepit me mater mea? Querā igitur ſi poſſum: quō (qͣꝫuis nō ſtatim ab ip̄a cōceptione) ſit in infātibus peccatū de immūdo tamen ſemine in iniquitatibus ⁊ peccatis concipi dicātur. Sepe vtiqꝫ diuina ſcriptura aſſerit aliud eſſe quādo nōeſt: idcirco quia certū eſt futuꝝ eſſe. Sicquippe deus ade de ligno vetito dicit.Inquacūqꝫ die comederis ex eo mortemorieris: non quod ea die mortuus ſitcorpore: ſed qm̄ die illa neceſſitatem accepit aliquādo moriēdi. Et paulꝰ ſimiliter ob neceſſitatem moriēdi aliquādoait. Si autem xp̄s in vobis eſt: corpusquidem mortuū eſt propter peccatum:ſpūs vero viuit propter iuſtificationē.Non em̄ corpora eorū quibus loquebatur mortua erāt ſed moritura propt̓ peccatū: quia per vnū hominem pecatū inhūc mūdū intrauit: ⁊ ꝑ peccatum morsSicut in adā oēs peccauimꝰ quādo illepeccauit nō qꝛ tūc peccauimꝰ ip̄i qui nōdū eramus. Sed qꝛ de illo futuri eramꝰet tūc facta eſt illi neceſſitas: vt cum eſſemꝰ peccaremus qm̄ per vnius inobedientiā peccatores cōſtituti ſūt multi. Simili mō de inmūdo ſemine in iniquitatibꝰ ⁊ in peccatis cōcipi poteſt hō intelligi nō ꝙ in ſemine ſit īmūdicia pctī autpctm̄ ſiue iniquitas ſed qꝛ ab ip̄o ſemīeet ipſa cōceptōe ex qua incipit hō eſſe accipit neceſſitatem vt cū habebit animaꝫrationalem habeat peccati immūdiciāque nō eſt aliud quā peccatum ⁊ iniquitas. Nam etſi ex vicioſa concupiſcentiageneret̉ infās nō tamē magis ē in ſemine culpa quā eſt in ſputo vel in ſāguineſi quis mala volūtate exſpuit aut de ſāguine ſuo aliud emittit: non em̄ ſputumaut ſanguis ſed mala volūtas arguiturPatet igitur quomodo ⁊ infantibus nōſtatim ab ipſa conceptōe ſit peccatum ⁊