Druckschrift 
Catholicon
Seite
79r
Einzelbild herunterladen
 

DeGante

79

mentū ruſticoꝝ bifurcatū genus raſtri ꝓpter duos dentes: ⁊ hec bidens tis fe. ge. ouis a duobus dentibꝰ ꝗ preeminent dicta: ⁊ cū ꝗbus fertur naſci. ẜꝫ autem Seruiūdicunt̉ oues bidētes qͣſi biēnes .i. duoꝝ annoꝝ: qꝛ talisetatis eligebant̉ ad ſacrificiū: ⁊ cor. pͥmā. vn̄ ī Aurora legit̉. Ad latus altaris eſſe cremata bidens: ⁊ eſt ge. īcerti.vel ẜm quoſdā cōis: ſed ꝓ inſtrumento maſcu.h idētal lis. ge. neu. locus in quo ſulmen cadit ſic dictus: abidentibus ibi ſacrificatis: vel aliꝗd fulmine ꝑcuſſum.perſius. Triſte tacens lucis euitandūqꝫ bidental.B iēnis. a bis ⁊ ānꝰ cōponit̉ h̓ ⁊ hec biēnis ⁊ hͦ ne .i. duoruꝫannoꝝ. vn̄ hͦ biēniū ni. ſpacium duorum ānorum.Bifariꝰ. for cōponit̉ cū bis ⁊ dr̄ bifariꝰ ria. riū. ⁊ cū tris. ditrifariꝰ ria. riū. ⁊ qͣdrifariꝰ ria. riū. multifariꝰ ria. riū. ⁊ dr̄hifariꝰ dupl̓r loquēs: vir bilīguis: ꝗ duas nouit līguas vl̓duplex ⁊ fallax. ꝗ aliud hꝫ in corde qͣꝫ fat̉ ī ore: vel ꝗ nūcdic̄ hͦ ⁊ nūc alid̓: ⁊ ſil̓r expōe alia. vn̄ bifarie trifarie mulrifarie ⁊ qͣdrifarie. Bifarie .i. ī duobꝰ modis vel in duabus partibus: ⁊ ſic de alijs. ⁊ ꝓ iſtis aduerbijs īueniunt̉qn̄qꝫ accuſatiui predictoꝝ nominū poſiti aduerbialitervnde ad Hebreos. Multifariam multiſqꝫ modis ⁊c̄.ſ ifax cis. ꝗ duos hꝫ obtuitꝰ cōis ge. ⁊ dr̄ a bis ⁊ facies ciei.B ifidus da. dū i. in duas ꝑtes fiſſum: ⁊ ē cōpoſitū a bis ⁊ fidus da. dū. qd̓ nō ē in vſu: ⁊ deriuat̉ a findo dis. de hͦ. infra dicā in fidꝰ: ⁊ ſcribit̉ ꝑ vnū f. bifidꝰ trifidꝰ: bifariꝰ trifariꝰ ⁊ ho̓: qꝛ corripiūt primā. nā regula ē. Ian̄ f. ſiue pl̓ꝓducit̉ vt ciphꝰ: p̄ter cōpoſita a numeris: vt bifidus trifidꝰ bifariꝰ ⁊ ho̓: cor. penl̓. bifidus ſic̄ fidus vl̓ fidi pͥmā.S ifiniū nu. a bis finis cōponit̉: locꝰ vl̓ diuiſio inter duasfines. ſicut trifiniū dicimꝰ vl̓ qͣdrifiniū: ⁊ diuerſifiniū .i.diuiſio inter diuerſas terras: vel locꝰ īter diuerſos fines.ſ. vbi diuerſi fines cōueniunt.Pifores. abis ⁊ fores ꝯponit̉ pluraliter he bifores biforiū.a. duplices value: qꝛ bina foramina faciāt. vn̄ h̓ ⁊ hec biforis ⁊ hoc re .i. duplex. vn̄ Qui. metamor. ij. Argenti bifores radiabant lumine value.¶B iformis a bis. ⁊ forma ꝯpōit̉ h̓ ⁊ hec biformis ⁊ hͦ me. i.duaꝝ formaꝝ ſic̄ triformis triū formaꝝ. vn̄ biformiterB ifrons tis. maſ. ge. dr̄ Ianꝰ: ⁊ cōpōit̉ a bis (aduerbium.⁊ frons: qꝛ duas hꝫ frontes hoīs .ſ. ante ⁊ retro.B iga. abis ⁊ iugū cōpōit̉ biga ge. q̄ etiā bijuga ge. dr̄: ſicutcurrꝰ tm̄ a duobꝰ eꝗs tractꝰ. ⁊ eſt biga ꝓprie lune ꝑꝑ duas ꝓprietates .ſ. qꝛ creſcit ⁊ decreſcit. Triga plutōnis qꝛcapit hoīes de tribꝰ etatibꝰ .ſ. pueritia: iuuetute: ⁊ ſenectute. Quadriga ſolis ꝑꝑ qͣtuor tꝑa anni q̄ fit vicinitate ⁊ remotiōe ſua .ſ. ver: eſtatē. autūnū: hyemē: vl̓ ꝑꝑ qͣtuor proprietates qͣs hꝫ ī die. Rubet .n. ī mane: ſplēdet ī tertia: calet ī meridie: tepeſcit ī nona. Seiuga currꝰ Iouis: a ſex ⁊iugo. qꝛ a ſex eꝗs trahit̉. ⁊ attribuit̉ Ioui vtpote ſūmodeo ẜꝫ poetas. ⁊ ita biga triga qͣdriga dn̄r a nūero equoh igamꝰ. a bis ⁊ garnos qd̓ ē nuptie vl̓ vxor vl̓ (rū ⁊ iugo.mulier ⁊ componit̉ bigamus ma. mum. qui vel que duobus vel duabus nupſit .ſ. viris vel mulieribus. vnde hecbigamia mīe penul. acuta .i. due vxores vel proprietas q̄aliꝗs fit bigamꝰ. Poteſt igitur queri an bigamīe ſitirregularitas adlucta. Dico ꝙ aliꝗs ꝑ ſacr̄m ordinis miniſter ſacr̄oꝝ cōſtituit̉. ⁊ ille ꝗ alijs ſacr̄a miniſtrare dꝫ:nullū defectū in ſacr̄is pati dꝫ. Defectꝰ aūt in ſacr̄is ē qn̄ſacr̄i ſignificatio nō īuenit̉ ītegra. Sacr̄m aūt mr̄imonijſignificat ꝯiūctionē xp̄i ad eccl̓iā q̄ eſt vniꝰ ad vnā: ſicutdicā in matrimoniū. ⁊ iō reqͥrit̉ ad ꝑfectā ſignificationēſacr̄i: vt vir ſit tm̄ vniꝰ vir: ⁊ vxor tm̄ vnius vxor ſit. ⁊ iōbigamīa q̄ hͦ tollit irregularitatē īducit. Et ſunt qͣtuormodi bigamīe. Primꝰ eſt quū ꝗs plures hꝫ vxores d̓ iure ſucceſſiue. Secūdus eſt quū ſil̓ hꝫ pl̓es: vnā de iure:aliā de facto. Tertiꝰ quū hꝫ pl̓es ſucceſſiue: vnā de iure

aliā de facto. Quartꝰ qn̄ viduā duxit vl̓ corruptā. ⁊ ī hisoībꝰ eſt irregularitas adiūcta. Sed nō videt̉ ꝙ ꝯͣhat̉ irregularitas ex hͦ ꝙ aliꝗs v̓ginē nō duxit vxorē: qꝛ plꝰ īpedit̉ aliꝗs defectu ꝓprio qͣꝫ alieno. Sꝫ ſi ipſe ꝯͣhēs nōſit v̓go nō fit irregularitas: gͦ ml̓to fortiꝰ ſi vxor eiꝰ nō ſitv̓go. Ad hͦ dico ꝙ in ꝯiūctōe xp̄i ⁊ eccl̓ie vnitas ex vtraqꝫ ꝑte īuenit̉. ⁊ iō ſiue diuiſio carnis īuenit̉ ex ꝑte viri ſiue ex ꝑte vxoris eſt defectꝰ ſacr̄i. ſed tn̄ diuerſimode: exꝑte viri reqͥrit̉ ꝙ ip̄e ſit v̓go. Cuiꝰ rō aſſignat̉: qꝛ defectin ipſo ſacro cauſat irregularitatē. Corruptio aūt carnisextra matrimoniū ꝯtingēs q̄ p̄ceſſit matrimoniū: nullūdefectū facit in ſacr̄o ex ꝑte illiꝰ in quo eſt corruptio: ſedfacit defectū ex ꝑte alteriꝰ: qꝛ actꝰ ꝯͣhētis matrimoniuꝫnō cadit ſupra ſeipſū ſed ſupra alterū: ⁊ iō ex termīo ſpecificat̉ ꝗ eſt etiā reſpectu illiꝰ actꝰ qͣſi maͣ illius ſacr̄i. vn̄ſi mulier eēt ordinis ſuſceptiua ſic̄ vir efficit̉ irregularisex hͦ ꝙ duxit ī vxorē corruptā: nō aūt ex hͦ ꝙ corrupiꝯͣhit: ita fieret mulier irregularis ſi ꝯͣheret cū corrupto:nō ſi ꝯͣheret corrupta niſi in alio matrimonio priꝰ corrupta fuiſſet. Sꝫ dicis eſto ꝙ aliꝗs deflorauit aliquamquā duxit poſtea in vxorē. Talis nō videt̉ irregularis:qꝛ nō diuidit carnē ſuā in pl̓es: nec etiā vxor eiꝰ: ⁊ tn̄ duxit corruptā ī vxorē. Rn̄ſio: ī tali caſu ſūt diuerſe opiniones: tn̄ ꝓbabiliꝰ ē ꝙ nō ſit irregularis: qꝛ carnē ſuā nō diuiſit ī pl̓es. Querit̉ ēt an̄ cū bigamo poſſit diſpēſari:Dico ꝙ bigamīe n̄ ē adiūcta irregl̓aritas de iure naͣli ſꝫd̓ iure poſitiuo. nec iteꝝ ē d̓ eēntialibꝰ ordīs: ꝙ .ſ. aliꝗs n̄ſit bigamꝰ qd̓ pꝫ ex hͦ: ꝙ ſi aliꝗs bigamꝰ ad ordīes accedat characterē recipit: ⁊ iō papa diſpēſar̄ pōt ī tali irregularitate total̓r: ſed ep̄s quātū ad minores ordines. Et ꝙdā dicūt ꝙ etiā quātū ad maiores ordines in illis ꝗ volūt deo in religiōe ſeruire ꝓpter ſeruire vitādū religioſoꝝ diſcurſū. Et ſi obijcias. ꝯͣ. ius diuinū nō lꝫ diſpēſare: ſed oīa q̄ in canōe dicunt̉ ad ius diuinū ꝑtinet. Quuꝫigit̉ Apl̓s in ſcriptura canonica dicat. Oportet ep̄ꝫ vnivxoris virū eē. videt̉ ꝙ nō poſſit in hoc diſpenſari. ℟ºhoc verū eſt quātū ad ea q̄ ſunt de iure naͣli: ⁊ quātū adea q̄ ſunt de neceſſitate ſacr̄oꝝ ⁊ fidei. ſed in alijs q̄ ſuntde īſtitutiōe apl̓oꝝ: quū eccleſia mō hēat eādē ptātē ſtatuēdi quā tūc habuit: pōt ꝑ eū qui primatū tenet in eccleſia diſpēſari. vide infra in preſcriptio: ⁊ caſus.igens tis oīs ge. ꝗ ex duabꝰ gētibꝰ eſt natus ſicut ex pr̄etuſco ⁊ matre franca. ⁊ cōponit̉ a bis ⁊ gens tis.B igenus na. nū. penul. cor. cōponit̉ a bis. ⁊ genus. ⁊ dicunt̉bigena aīalia que ex diuerſis generibus naſcunt̉ vt mulus ex eqͣ ⁊ aſino: burdo ex equo ⁊ aſina. muſcino ex capra ⁊ ariete. eſt enī dux gregis ẜm PugB igermen nis neu. ge. i. ſeges vel legumen ex duobꝰ germinibus cōmixtuꝫ. ⁊ cōponit̉ a bis ⁊ germen.B ijuga ge. idem eſt qd̓ biga.B ijugis. a biga vel bijuga dr̄ bijugꝰ ga. gū. ⁊ h̓ ⁊ hͨ bijugis⁊ hͦ ge. in eodē ſenſu. ⁊ ſubſtātiue declinata inueniunt̉ h̓bijugꝰ gi. ⁊ h̓ ⁊ hͨ bijugis gis. ⁊ dicunt̉ bijngi vl̓ bijugesequi ꝗ trahūt bigā. vel ꝗ duo ſunt ad iugū. ⁊ ẜm hoc ꝯponitur bijugus vel bijugis a bis ⁊ iugum. ⁊ cor. penul.B ilanx cis. fe. ge. i. libra ſtatera a bis ⁊ lāx qͣſi hn̄s duas lāB ilbio bis. in bilbo bis vide(ces.B ilbo. a bibo bis deriuatur bilbo vel bilbio bis verbumneu .i. ſonitum facere.B ilibris. a bis ⁊ libra cōponit̉ h̓ ⁊ hec bilibris ⁊ hoc bre. i.duarū librarū pondus vel menſura ẜm Hu. ⁊ ꝓdu. li ſicut libra. Uerſus differential̓. Pro centū libris nolo carere libris. Apoca. 6. Bilibris tritici denario vno. Pap̄vero dicit ꝙ bilibris eſt ſextarius bis aſſumptus.Gilinguis. a bis ⁊ lingua cōponit̉ h̓ ⁊ hec bilinguis ⁊ hocbilingue. ſicut a tris ⁊ lingua dicit̉ trilinguis gue. ꝗ duas