Druckschrift 
Catholicon
Seite
55r
Einzelbild herunterladen
 

ParsIIII De regulis ciconij

anteqͣꝫ ad quītā partē accedamus ponamusNunC hic regulas ciconij: ⁊ tres regulas diſtinctionis .ſ. coma: colū: ⁊ periodū. Scias gͦ qꝛ ſic̄ dicit augu. in. 3.pe doc. xp̄iana. Ciconiꝰ ꝗ donatiſta fuit ſeptē regulas edidit: qͣrū pͥmā ponit de dn̄o: ⁊ eiꝰ corꝑe. ſcd̓am de dn̄i corpore bipartito. tertiā de ꝓmiſſis ⁊ lege. qͣrtā de ſpē ⁊ gn̄e.qͣntā de tꝑibꝰ. ſextā de recapitulatiōe. ſeptimā de diabolo ⁊ eiꝰ corꝑe. Que ꝗdē ꝯſiderata ſic̄ ab illa aꝑiunt̉: nō paruꝫ adiuuāt ad penetrāda q̄ tecta ſūt diuinoꝝ eloꝗoꝝ.de dn̄o ⁊ eius corꝑe eſt: in qua ſciētes aliPriMNa quādo capitis ⁊ corꝑis ieſu xp̄i ⁊ eccleſievnā ꝑſonā nobis ītimari. neqꝫ enī fruſtra dictū ē fidelibꝰergo ſemē abrahe eſtis cū vnū ſit ſemen abrahe quod eſtxp̄us: nō heſitemus qm̄ a capite ad corpus: vel a corporetrāſit̉ ad caput: ⁊ tn̄ nō recedit̉ ab vna eadēqꝫ perſona.regula ē de dn̄i corꝑe biꝑtito: qd̓ ꝗdeꝫSecunda ita nō debuit appellari. Non .n. reueradn̄i corpꝰ ē qd̓ cū illo nō erit ī eternū: ſꝫ dicēdū fuit de domini corꝑe v̓o atqꝫ ꝑmixto: aut v̓o atqꝫ ſimilato. vl̓ aliꝗdaliud: qꝛ nō ſolū in eternū. verū ēt nūc hypocrite nō in illo eē dicēdi ſūt: qͣꝫuis ī eiꝰ eē nūc videant̉ eccl̓ia. vn̄ poterat iſta regl̓a ⁊ ſic appellari: vt diceret̉ de ꝑmixta eccl̓iaregula eſt de ꝓmiſſis ⁊ lege: q̄ alio mō diciTerlla pōt de ſpū ⁊ littera: vel de gratia ⁊ mādatoregula ē de ſpē ⁊ genere. ſic eniꝫ eā vocatQuarla volēs intelligi ſpēm .ſ. patrē. genus auteꝫtotū: cuius eſt ea pars quā nuncupat ſpēm: ſicut vnaqueqꝫ ciuitas pars eſt vtiqꝫ vniuerſitatis gentiū: hāc ille vocat ſpēm. genus autē oēs gentes.regulā ponit quā de tꝑibus appellatQuintam q̄ regula plerūqꝫ inueniri vel conijcipoſſet latens in ſcripturis ſacris quātitas tēpoꝝ. Duobautē modis vigere dicit hanc regulā: aut tropo ſynodoche: aut legitimis numeris. Tropo ſynodoche: aut a parte totū: aut a toto partē facit ītelligi hoc modo locutiōis:quo ſignificat a parte totū illa de dn̄i reſurrectiōe ſoluit̉q̄ſtio. Pars enī nouiſſima diei: quo paſſus eſt niſi ꝓ totodie accipiat̉. adiūcta ēt nocte p̄terita: ⁊ nox in cuiꝰ ꝑte vl̓tima reſurrexerit niſi totꝰ dies accipiat̉. adiūcto ēt die illuceſcēte .ſ. dn̄ico nō pn̄t eē tres dies ⁊ tres noctes: ꝗbꝰ ſe īcorde terre p̄dixit eē futurū. Legitimos aūt nūeros dic̄quos eminētius diuīa ſcriptura ꝯmendat: ſic̄ ſeptenariū:vel denariū: vel duodenariū: ⁊ ꝗcūqꝫ alij ſūt: quos legēdoſtudioſi libēter agnoſcūt. plerūqꝫ enī numeri hō pro vniuerſo tꝑe ponunt̉: ſic̄ ſepties ī die laudabo te. nihil ē aliudqͣꝫ ſemꝑ laus eius in ore meo. tantūdē valēt: ⁊ cuꝫ multiplicātur ſiue ꝑ denariū ſic̄ ſeptuagīta ⁊ ſeptingēti. vn̄ pn̄tſeptuaginta anni hieremie ꝓ vniuerſo tꝑe gnaͣliter accipi: quo eſt apud alienos eccleſia: ſiue ꝑ ſeipſos ſicut deceꝫper decē ſunt cētū: ⁊ duodecim ꝑ duodecim ſunt centumquadragintaqͣttuor. Quo numero ſignificatur vniuerſitas ſanctoꝝ in Apoc̄. vn̄ apparet nō ſolas tēpoꝝ queſtiones iſtis numeris eſſe ſoluēdas: ſed latius patere ſignificationes eoꝝ ⁊ in multa ꝓſerpere. neqꝫ enī numerus iſtein Apoc̄. ad tꝑa pertinet: ſed ad hoīes.regulā recapitulationē vocat in obſcuriSextan. tate ſcripturarū: ſatis vigilāter inuēta. ſicut enim dicunt̉ quedā quaſi ſequātur in ordine temporis vel reruꝫ ꝯtinuatione narrent: quū ad ꝓpria que p̄termiſſa fuerūt latēter narratio reuocetur. qd̓ niſi ex hac regula ītelligat̉: erratur.ciconij regula eſt eadēqꝫ poſtrēa de diaSeptima holo ⁊ eius corpore. Eſt eniꝫ ipſe capuimpiorū: qui ſunt eius quodāmo corpus ituri cum illo inſupplicium ignis eterni: ſicut xp̄us caput eccleſie que eſteius corpus faturū cuꝫ illo in regno ⁊ gloria ſempiterna.

Igulis ciconij55ſicut ergo in pͥma regula quā vocat de dn̄o ⁊ eiꝰ corporevigilādū ē: vt ītelligat̉ quū de vna eadēqꝫ ꝑſōa ſcripturaloquat̉: quid cōueniat capiti: quid corpori ⁊ ita in iſta nouiſſima aliqn̄ in diabolū dicit̉: qd̓ nō in ipſo ſit: ſed potiusin eius corꝑe poſcit agnoſci: qd̓ locū hꝫ nō ſolū ī eis ꝗ manifeſtiſſime foris ſunt: ſed in eis etiaꝫ qui cuꝫ ad ipſuꝫ ꝑtineant: tamen ad tēpus miſcētur eccleſie: donec vnuſꝗſqꝫde hac vita exeat: vel a frumēto palea vētilabro vltimoſeparet̉: He aūt oēs regule excepta vna que vocat̉ deꝓmiſſis ⁊ lege aliud ex alio faciūt ītelligi: qd̓ eſt ꝓpriumtropice locutōis: qd̓ latiꝰ pꝫ qͣꝫ vt poſſint mihi: vel ab aliquo vniuerſa cōp̄hēdi. Nā vbicunqꝫ aliꝗd dr̄ vult vt aliud intelligatur: ⁊ ſi nomen ipſius tropi in loquendi arten̄ īuenit̉. tropica locutio ē q̄ cū fit vbi fieri ſolet: ſine labore ſequit̉ ītellectꝰ. Quū v̓o vbi nō ſolet laborat̉ vt ītelligat̉ ab alijs magis ab alijs minꝰ: ſic̄ magis minuſue donadei ſūt īgenijs hoīuꝫ: vel adiutoria attribuunt̉. Proindeſic̄ ī v̓bis ꝓprijs vbi res vt dicūt̉ ītelligēde ſūt: ſic̄ ī trāſlatis q̄ faciūt tropicas locutiōes: vbi aliud ex alio ītelligendum eſt. Hic etiā nota ꝙ ſicut dicit Hieronymꝰ. iō ꝓphete vix intelligunt̉: qꝛ perſonas: ⁊ numeros: ⁊ tēpora ſubito cōmutāt: ⁊ de qualibet re tranſeunt ad aliaꝫ. Predicte regule in his verſibꝰ breuiter cōtinent̉. Regula pͥmacaput vnū cū corpore iungit. Corde de v̓o loquit̉ mixtaqꝫſcd̓a. Tertia deſcribit: ꝗd lex quid gratia poſſit. Quartagenus ſpēꝫ: partē totūqꝫ reſoluit. Tempora maiora qn̄qꝫvariatqꝫ minora. Sexta refert iteruꝫ q̄ pͥmo facta fuere.Septima ſerpentis caput mēbraqꝫ reflectit.de diſtīctiōe ⁊ eius ſpēbus videamꝰ. DiſtinNunc ctio eſt clauſule vniꝰ integrū mēbrū dictiōisdebita ordinatōe cōtexens: ⁊ ſentētias ānex dubitationis expediens. Et hō tres ſunt ſpecies .ſ. dependens: conſtans ⁊ finitiua .i. coma: colum: ⁊ periodus.eſt punctū cuꝫ virgula ſurſum ducta quanCOINA donec ſententia nec cōſtructio eſt perfecte⁊ talis diſtinctio dicitur ſuſpenſiua.Colum )ſtructio eſt ꝑfecta: ſed adhuc pendet ītēeſt punctū ſine vlla virgula: qn̄ videlicettio dictatoris ⁊ talis diſtīctio vocat̉ media ſiue ꝯſtans.ē pūctū cuꝫ v̓gula deorſū ducta: qn̄Periodu? nec ꝯſtructio nec ſnīa pl̓s depēdet:⁊ talis diſtīctio vocat̉ finitiua. De his tribꝰ diſtīctōibꝰ familiare tradit̉ hoc exēplū. Cū īter v̓tutes charitas obtineat pͥncipatū: ecce coma: nō ē ſine ip̄a v̓tutū certa poſſeſſio: ecce colū: in qͣ ē oīuꝫ illaꝝ poſita certitudo: ecce periodus. Notādū gͦ ꝙ vnū coma ꝑ ſe ſtare nō pōt. Colū v̓o fitvt ſi dicā: ꝑ exhibitionē opeꝝ ꝑfecta dilectio d̓mr̄at̉. ſi. gͦex vno v̓bo clauſula ꝯtexat monoculū vocabit̉: ſꝫ ad modū periodi eſt pūctāda: vt pauꝑtas bn̄ ꝯpoſita ꝓ diuitijsꝯputat̉. Alij .n. dicūt ꝙ coma ē: qn̄ nec ꝑfecta ē ꝯſtructionec ſnīa: ⁊ fit ibi punctꝰ rotūdꝰ ⁊ flexus. Colū eſt vel colūfit vbi eſt ꝑfecta ꝯſtructio: ſed nō ꝑfecta ſnīa: ⁊ ſic ibi punctus eleuatus eſt. Periodꝰ v̓o eſt: qn̄ ꝑfecta eſt ꝯſtructio⁊ ꝑfecta ſnīa: ⁊ ibi fit v̓ſus: verbi gr̄a Iſa. i. Qd̓ ſi nolueritis ⁊ me ad iracundiaꝫ ꝓuocaueritis: ecce coma. gladiuedeuorauit vos. ecce colon vel colū: qd̓ ꝯſtat ex duobꝰ comatibus: qꝛ os dn̄i locutū eſt. Ecce terminat̉ ſnīa: ⁊ fit periodus in fine verſus. ⁊ dicit̉ a peri qd̓ eſt circū: ⁊ oda qd̓eſt cantus. quaſi circularis cantus vel a peri qd̓ eſt circū⁊ oda qd̓ eſt via: qꝛ in fine verſus perfecta eſt via locutionis. Puguitio vero dicit qd̓ colum ⁊ coma ſunt duo colores rhetorici ⁊ eſt colum nomē notum. Colon enī dicuntgreci ⁊ interpretat̉ mēbrū. Et eſt colū in rhetorica pūctata ꝓlatio alicuius or̄onis per maiores deciſiōes .i. ꝑ clauſulas qͣſdā cōſtantes ex duabꝰ dictiōibus vel pluribꝰ: vtMihi nocuiſti: tibi nō profuiſti: oībus diſplicuiſci. vnde