Druckschrift 
Catholicon
Seite
29v
Einzelbild herunterladen
 

De formatione caſuuꝫ noīsParsIII.

īperfectior ceteris eē videt̉: niſi enī ſcd̓e ꝑſone cōiūgi nōpōt: quū ſuꝑiores qͣtuor oēs ꝑſōas poſſint cōplecti figurate adiūcti ꝓnoībꝰ: vt ego Priſ. ſcribo: tu p̄ſcianꝰ vel p̄ſcianiſta ſcribis: ille pͥſcianꝰ ſcribit: ⁊c̄. Sil̓r abltūs tribꝰ ꝯiungit̉ ꝑſonis: vt a me pͥſciano accipis: a te p̄ſciano accipio: abillo p̄ſciano accipit. Nō egēt aut noīa ꝓnoībus: qͣꝫuis oēscircūeāt ꝑſonas: ſi cū vocatiuis aut cū ſubſtātiuis verbisꝯiūgātur: vt virgiliꝰ nominor vel ſuꝫ: virgiliꝰ noīaris veles: virgilius noīat̉ vel eſt. Igit̉ abltūs ꝓprius ē romano.rum. Nūc de p̄dictoꝝ caſuū formatiōe videamus. De formatiōe caſuū pͥme declinationis.Prima declinati hꝫ termīatiōes in ntōvt vult Priſ. in. 7. li. a.tres a. as. es. ⁊ hꝫ duas lr̄as terminales .ſ. a. ⁊ s. In a. taꝫ lotinoꝝ qͣꝫ grecoꝝ: tā maſculinoꝝ qͣꝫ femi. ⁊ cōiuꝫ. In as vero ⁊ in es grecoꝝ tm̄ ⁊ maſculinoꝝ: vt hic ſcriba poeta hꝰpoete huic poete: hec roma muſa: hic ⁊ hec aduena: h̓ eneas huiꝰ enee: hic anchiſes huiꝰ anchiſe: cuiꝰ gtūs ⁊ dtūs inae diphthōgū deſinūt ⁊ pares habēt ſyllabas ntō: vt hicpoeta huiꝰ poete huic poete: hic eneas huius enee: hic anchiſes huiꝰ anchiſe huic anchiſe. Et in. 6. lib. in pͥncipio dicit Priſ. In a. deſinētia pͥme noīa declinatiōis ſiue latinaſiue greca: maſculina ⁊ feminina vel cōia addita e. in aediphthōgū faciūt gtm̄: vt hic ſcriba huiꝰ ſcribae: hec muſa huiꝰ muſae: hic ⁊ hec aduena huiꝰ aduenae. Inueniuntur tn̄ quedā ex cōibꝰ etiā neu. ge. adiūcta: ſed figurate ꝑallothecā: vt aduena mācipiū. Ualeriꝰ aūt maximꝰ in. 2.moraliū ponit alienigena ſtudia: qd̓ pͥma declīatio nō hꝫNullū enī neutrū nec pͥme nec ꝗnte declinatiōis pōt īueniri: nec eidē eē ſingularis ntūs neu. ge. in a. deſines ⁊ nominatiuꝰ pluralis. ſꝫ antiꝗſſimi hoc alienigenū: ⁊ plural̓rhec alienigena ⁊ etiā hic alienigenus dicebāt: ex quo pōthoc eē vt plurale. Nec nō cetera ſil̓r a genere cōpoſita ꝓferebāt: vt caprigenus: terrigenꝰ: taurigenꝰ. ⁊ ſubdit poſtpauca Priſ. dicēs. Eiuſdē .i. pͥme declinatiōis femininoꝝgtm̄ etiā in as more greco ſolebāt antiꝗſſimi terminare.vn̄ adhuc pr̄familias ⁊ materfa. ꝓ familie ſolemꝰ dicere⁊ frequēs hec hꝫ vſus. Dicit̉ tn̄ ⁊ pr̄fa. ⁊ pr̄familie: ⁊ familiarū: ⁊ familijs. Que v̓o deſinūt in as ⁊ in es. mutantas.vel es in ae. diphthōgū: ⁊ faciūt gtm̄: vt hic andreas huiandree: hic anchiſes anchiſe. Inueniunt̉ etiā termīationes in pͥma declinatiōe in am. ⁊ in e. ẜm grecos: vt adā q̄verſa in e. facit gtm̄ huiꝰ ade: ⁊ ſil̓r datiuū: qꝛ dtūs ē ſil̓isgtō. Et oēs alios caſus hꝫ ſil̓es ipſi recto. Que v̓o deſinūtin e. addita .s. faciūt gtm̄: vt libye libyes: ⁊ actm̄ ī em̄ vl̓ īen. alios v̓o caſus hꝫ pares recto. vn̄ qꝛ he due forme nōſūt latīe ī oī caſu vltima acuit̉. Itē dicit Priſ. in. 6. lib. b.In e. ꝓdu. greca ſūt feminina: ⁊ vl̓ grece declinātur: vt libye libyes. vel mutata ē. ī a. ī ntō: ⁊ accepta e. faciūt in ae.diphthongū gtm̄: vt helena helene: libya libye. actūs ae.diphthōgū gtī ſiue datiui mutat ī am: vt poete hūc poetāFrequētiꝰ tn̄ īuenimꝰ in grecis noībus ī as. ⁊ es. terminātibꝰ actm̄ grecū ꝓferre auctores: vt hūc enean: ⁊ hūc anchiſen ꝑ n. Rōne tn̄ declīatiōis rō exigit hūc eneā ⁊ hūcanchiſem dicere ꝑ m. vtūs caſus pͥme declīatiōis ī a. cor.effert̉: vt poeta: niſi ſit grecū ⁊ apud grecos ꝓducēs a. ſeruat eādē etiā apud nos ꝓdu. vt enea. Eſt tn̄ qn̄ ī es ꝓdu.terminātiū grecoꝝ vtūs ī e. lōgā exigit ẜꝫ grecos vel cōiter: vel poetice: vt achate: anchiſe. abltūs hꝰ declīatiōisī a. ꝓdu. deſinit: vt ab hoc poeta. Eſt auteꝫ qn̄ hūc quoqꝫpoete e. ꝓdu. termīant ī grecis noībꝰ q̄ dtm̄ grecū ī ei. finiūt: vt Uirg. in. i. Enei. Uno gradit̉ comitatꝰ achate proacathei. De pͥma declinatione formationes.Nominatiuus tiōis ſilis ē grō ⁊ dtō ſingl̓ari.⁊ vtūs pluralis pͥme declinanā ꝑ ae. diphthōgū ꝓferunt̉: vt hi ⁊ o. poete. gtūs plura-

De formatione caſuuꝫ noīslis eiuſdē decli. fit addita ablatiuo ſingulari ruꝫ. ſyllaba.vt ab hoc poeta hoꝝ poetarū. Producit̉ enī a. tā in abltēſingulari qͣꝫ ī gtō plurali. Et notādū ꝙ oēs caſus tamſingularis qͣꝫ pl̓alis numeri pares hn̄t numero ſyllabas īhac declinatiōe: excepto gtō pl̓ali. h̓ eniꝫ abūdat vna ſyllaba. Eſt aūt qn̄ hūc quoqꝫ ꝑ ꝯciſionē ꝓferūt: ⁊ maxīe incōpoſitis: ⁊ ī patronomicis: vt graiugenū ꝓ graiugenarū:capgenū ꝓ capgenarū: ⁊ oīgenū ꝓ oīgenarū: ⁊ celicolū īcelicolarū: ⁊ trinūdinū ꝓ trinūdinarū: eneadū ꝓeneadarum: dardanidū ꝓ dardanidarū. dtūs ⁊ ablatiuus ſupradicte declinatiōis mutāt a. extremā abltī ſingularis ī isꝓdu. vt ab hͦ poeta: his ⁊ ab his poetis. Inueniunt̉ tn̄ q̄dā pauca fe. ge. que ex maſculinis trāſſigurant̉ nō habentibꝰ neutra: q̄ ⁊ aīaliū ſūt demōſtratiua: naͣl̓r diuiſuꝫ genꝰhabētia: q̄ dr̄ie cā abltō ſingularibꝰ. aſſumētia faciūt datiuū ⁊ abltm̄ pluralē: qd̓ nulla alia facit declinatio ī busterminās ſupradictos caſus: vt a. lōgā in eis penul. habeat: vt his natabus: filiabꝰ: deabꝰ: eqͣbus: mulabus: aſinabus. Marcus cato in originibus. Dotes inꝗt filiabꝰ ſuisnō dāt: ⁊ filijs tn̄ in eodē genere dictū ē. Enniꝰ in andromeda. Filijs ꝑꝑ te obiecta ſuꝫ īnocēs nerei. Itē īueniturnatis ꝓ natabus ⁊ aſinis ꝓ aſinabus: in. i. Regū. Eabusetiā ꝓ eis dr̄ie cā in feminino ēnius protulit in qͣrto ānaliū. Multa tn̄ alia teſte Priſ. ꝯͣ regulā vicioſe ⁊ in his ⁊ īalijs caſibꝰ vetuſtiſſimi ꝓtuliſſe īueniunt̉: in ꝗbus nō ſūtimitandi. ambe ēt ⁊ due quāuis nulla ſil̓i dr̄ie cā cogēteſimilē habēt datiuū ⁊ ablatiuū ambabus duabꝰ: quanōgtm̄ ambaꝝ duaꝝ faciūt. De ſupradictis nota verſus. Aveniēs exus. ſine neutro tranſit in abus. Hec aīatoꝝ ſūtdiſcernētia ſexum. Actūs quoqꝫ pl̓alis fit additas. abltōſingulari. ꝓducit̉ enim vt hos poetas. De patronomicorū aūt pͥme declinatiōis formatiōe ſupra dcm̄ eſt. De formatione caſuū ſecūde declinationis.Secunda m. Terminatiōes v̓o hꝫ ſex ſ. er. in ur.declinario hꝫ tres lr̄as termīales .ſ. r. ⁊us. eus. um. In er maſculinoꝝ tam latinoꝝ qͣꝫ grecoꝝ: vtcaper pri. hiber beri: qd̓ ꝑ apocapam extreme ſyllabe ꝓlatū ſolū in hac declinatiōe ꝓducit er. ⁊ ab eo ꝯpoſitū: vtceltiber beri. Celte .n. dicunt galli: ⁊ hiberi hiſpani: īde dicunt̉ celtiberi mixti ex vtraqꝫ gente ppl̓i. Un̄ LucanusEt celte miſcētes nomē hiberis. Dicit̉ tn̄ hiber beri ꝓ hiſpanis: ⁊ hiber beris: qn̄ de illa gēte loquimur q̄ eſt iuxtaarmenios ⁊ hiberus ri. fluuiꝰ. vn̄ Lucanꝰ in. 4. Qui preſtat terris aufert tibi nomē hiberus. In ir etiā ⁊ in ur tm̄latinoꝝ ⁊ maſculinoruꝫ: vt vir viri: ſatur ſaturi. Inus latinorum ⁊ grecoꝝ ⁊ maſculinoꝝ ⁊ femininoꝝ neutrorūqꝫ: vt hic homerus ri. hec cyperiſſus hꝰ cyꝑiſſi: hoc vulgꝭhuiꝰ vulgi. Dicit̉ tn̄ hoc vulgus: ⁊ hoc pelagus huiꝰ pelagi. in eus grecoꝝ tm̄ maſculinoꝝ: vt hic orpheꝰ orphei. inum. neutroꝝ tā latinoꝝ qͣꝫ grecoruꝫ ⁊ figuratiue feminꝰnoꝝ apud amicos: vt hoc regnū hꝰ regni: hoc peliū peluhec gliceriū hꝰ glicerij: hec ſophroniū huiꝰ ſophronij. De genitiuo ſecunde declinationis.ſcd̓e declinatōis in oī noīe i. lōga terOenitiuū. minat̉. ſꝫ in ꝗbuſdam pares hꝫ ſplibas ntō: ⁊ in ꝗbuſdā vna ſyl. abūdat. in ir ⁊ in ur. ⁊ in eusdeſinētia ſꝑ vna ſyllaba vincūt in gtō: q̄ ⁊ penul. breuemhn̄t: vt triuir triuiri ſatur ſaturi: niſi poetica ꝓductio fiain grecis vt thydei. in us v̓o ⁊ in um pares hn̄t ſyllabasvt virgiliꝰ gilij. pͥmꝰ pͥmi: tēplū tēpli. Frequēter tn̄ inuenimus veteres in huiaſcemodi gtīs .i. geminātibus i. ſub̓trahere alterā ex his. Uirg. in pͥmo Enei. Hic tn̄ ille vrbepataui ſedeſqꝫ locauit: pataui dicit ꝓ patauij. Idē in buc.Nec ſpes libertatis erat nec cura peculi ꝓ peculij. Itē inuenit̉ tuguri ꝓ tugurij: oti ꝓ oti: anthoni ꝓ anthonij. hocaūt faciūt metri cā. nunqͣꝫ enī minores vult hr̄e ſyllabas