Druckschrift 
Catholicon
Seite
21r
Einzelbild herunterladen
 

ParsIII.De denoīatiuis

Ideſinētibus in vllus ꝑ geDe diminutiuls minū l. dictū eſt ſupra vbipeterminaui ve formatione deſinētiuꝫ in ellus vel in illus vel in xillus. De deſinentibꝰ in olus.deſinētiū in um in olus itaDe formation teneas. Inus deſinētia ſcd̓epeclinatiōis noīa e. vel i. antecedentibꝰ mutāt us. in o. ⁊accepta lus. faciūt diminutiua: vt vrceus vrceolus: alueꝰalujeolus: luteꝰ luteolus: malleus malleolus: aureus aureolus. Capreolus quoqꝫ videt̉ a ntō capus eē: cuius femininū eſt in vſu caprea. Naꝫ capra a capro fit: ex quibꝰcapellus ⁊ capella fiūt diminutiua. Iquoqꝫ antecedēteꝫvt filiꝰ filiolus: gladiꝰ gladiolus. A ꝓprijs vt ſergiꝰ ſergiolus: tulliꝰ tulliolus: patriciꝰ patriciolus. excipitur anthonius qd̓ āthoniaſter facit dimi. Feminina quoqꝫ e. vel i.ante a. habētia in ola. faciūt diminutiua: vt laurea laurecla: vncia vnciola: filia filiola: tullia tulliola: lutea luteolaetiā neutra e. vel i. habētia anteum. in diminutiuis o. habent ante lū: vt luteū luteolū: palliū palliolū. laureū laureolū. ⁊ que in um. deſinūt i. penl̓. an̄cedēte mutata i. vltima gtī in o. ⁊ accepta lū. faciūt diminutiua: vt palliū palliolū: vt ſupra dixi in deſinentibꝰ in ellus ⁊ in illus. Etſcias ꝙ in oībꝰ diminutiuis p̄dictis cor. o. ante lus. vel lavel lū. Alia vero oīa in us. terminātia ſcd̓e declinationisnoīa abiectas. accipiūt lus. ⁊ faciūt diminutiua: vt tant̉tātulus: vētus ventulus: ſeruꝰ ſeruulus: paruꝰ paruulus:paucus pauculus: grecus greculus: pͥmꝰ pͥmulus. Feminina quoqꝫ in a. deſinētia cōſonāte antepoſita etiā in uꝫ.neutra ⁊ in ula. faciūt diminutiua: vt ſilua ſiluula: luna lunula: rubicūda rubicūdula: lingua lingula: ⁊ ꝑ cōciſioneꝫlingula: puella: puellula: ſerra: ſerrula: aqua aquula. ſimiliter aīa animula. ſil̓r equa equula: arca arcula: mēſa mēſula. In ulū pͥmū pͥmulū: tantū tātulū. Et hec tn̄ in olus deſinētia vna ſyllaba vincūt ſua pͥmitiua ⁊ cor. penl̓. vt tantiolus: pͥmiolus. De deſinētibꝰ in aſter.⁊cio. ⁊ leus. ſatis pauca in uſu īueniunt̉In aſtel ꝯiminutiua ⁊ fere hoc in aſter: vt antonius antoniaſter: ſurdus ſurdaſter: catulus catulaſter. ꝑaſitus ꝑaſitaſter. In cio. vt hō homūcio: ⁊ ſenex ſenecio. Inleus: equus equuleꝰ: hec acus: h̓ aculeus: oculus oculeus. De exceptionibꝰ diminutiuoruꝫ.etiā multa ꝓpria ſiue appellatiuaInueniutū que quū non ſint diminutiua: formā tn̄ habēt diminutiuoꝝ: vt cuniculus: āniculus: mētellus: canullus: tribulus: friuolus la. lū. canula: tabula: vinculū: ꝑiculū. Et ſciendū ꝙ pauca inueniunt̉ diminutiua que nō ſeruāt genera pͥmitiuoꝝ: vt hec rana: hic ranūculus: canis canicula: ſcutū vel ſcuta .i. rotūda forma: ſcutula ⁊ ſcutella: hic qͣlus: hoc qͣſillū: piſtrinū piſtrilla: hecacus: hic aculeus. Et p̄terea anguis anguilla: vnguis vngula: nubes nubilū: que magis denoīatiua ſūt eſtimandaqͣꝫ diminutiua. Quippe nō habēt diminutiuoꝝ ſignificationē ſed formā tm̄. Preterea pānus pānicula. Probusetiā ponit hic glādis: hec glādula pars ē inteſtinoꝝ: enſisenſiculus enſicula. Preterea hec beta malua: hic betacꝰmaluaceus. De denoīatiuis.Genominatiūt) deriuat̉: vt iuſtitia ab hoceſt illud nomē: qd̓ a noīenoīe iuſtus. ſꝫ qꝛ multe īueniunt̉ forme cōes tā in denoīatiuis qͣꝫ in v̓balibꝰ: necnō etiā participialibꝰ ⁊ aduerbialibus: nō incōgruū eē exiſtimo. de his quoqꝫ in hoc loco ſimul tractare. De denoīatiuis in a.definētia denoīatiua i. breuē habēt ante a. velIn A. e. vel i. vel u. longā habēt ante l. vel n. vel r. vtſapīa: acrimonia: tutela: cautela: ſuadela: tōſtrina: armatura. Inueniunt̉ tn̄ in v̓balibꝰ ēt alias ꝯſonātes an̄ a. habē-

21tia. ſꝫ qͣs a v̓bis accipiūt: vt ſcribo ſcriba: ꝯuiuo ꝯuiua: collego ga. Scd̓e igit̉ declīatiōis noīa ī us. deſinētia c. an̄cedete quotcūqꝫ ſūt ſyllabarū niſi ſint regionū noīa q̄ deriuant̉ ex his. Alia v̓o qͣcūqꝫ ꝯſonāte an̄us poſita tm̄ diſſyllaba: ⁊ q̄ in is deſinētia tertie d̓clīatiōis ſil̓eꝫ hn̄t ntō gtm̄q̄ ſcd̓e ꝗdē ſūt gtō: q̄ v̓o tertie ſūt dtō aſſumūt cia. vt amicus ci. amicicia: pudicus ci. cicia: letꝰ ti. leticia: durus ri. diricia: meſtus ſti. meſticia: ſtultus ti. ſtulticia: ſegnis gni. ſegnicia: triſtis ſti. triſtitia .i. tā ī penl̓. qͣꝫ an̄penl̓. vbiqꝫ correEt ſcribunt̉ oīa p̄dicta ⁊ ſil̓ia ꝑ c. ī penl̓. q̄ formant̉ a gtōvl̓ dtō addita cia. Alia v̓o a ſupradictis caſibꝰ aſſumūt a.penl̓. .i. in his vbiqꝫ cor. vt ꝯtrouerſus ſi. ꝯtrouerſia: ignauus ui. ignauia: violētꝰ ti. violētia: ſuꝑbꝰ bi. ſuꝑbia: modeſtus ſti. modeſtia. Miſer quoqꝫ qͣꝫuis ī er deſinat a. miſeri miſeria facit. aſtutꝰ ti. aſtutia. Sil̓r faciūt regionū noīepleraqꝫ: vt italus li. italia: gallus li. gallia: hiſpanꝰ ni. hiſpania: ſcotꝰ ti. ſcotia: dardanꝰ ni. dardania: tuſcus ſci. tuſciagrecus ci. grecia. Sil̓r faciūt tertie declinatiōis noīa ſiueparticipia q̄ vna ſyllaba vincūt in gtō ntm̄. aſſumūt eniꝫin dtō a. penl̓. i. vbiqꝫ ſicut ſupradictū ē correpta: vt negligens ti. negligētia: prudēs ti. prudētia: miſericors di. miſericordia: iners ti. inertia: inops pi. inopia: ius ri. iniuria: nōmen mini. ignominia: ceſar ſari. ceſaria. Inueniunt̉ tamēq̄dam q̄ in monia deſinūt a noībꝰ ſiue a v̓bis deriuata: caſtus ſti. caſtimonia: ꝑco parſi ꝑſimonia: queror queri q̄rimonia: acer acri acrimonia. p̄dicta hn̄t i. ante a.Conſonant tiua: ſiue verbalia formas habētv̓o an̄cedēte in a. deſinētia d̓noīatres .ſ. la. na. ra. La e. longa an̄cedēte: vt cautus cauti cautela: tutus tuti tutela: acutꝰ acuti acutela: cuſtos cuſtodicuſtodela: mādatū ti. mādatela: cliens tis. cliētela. Et nota ꝙ oīa extremā gtī vocalē ſi ſint ſcd̓e declinatōis: ſi tertie ſint dtī in e. lōgā ꝯuertētia aſſumūt la. Que v̓o a v̓bisfiunt ſcd̓e cōiugationis a ſcd̓a ꝑſona abijciūt s. ⁊ aſſumūtla. vt candeodes. candela: ſuadeo des. ſuadela. Hora. inpͥmo ep̄iſ. Ac bene numatū decorat ſuadela venuſqꝫ. De denominatiuis in na.v̓o deſinētia denoīatiua ſiue verbalia oīmoIn NA de longā hn̄t penul. naͣ vel poſitōe: vt officiūofficina: tōſtrix conſtrina: lux cis. lucina: lateo latrina. Nāmutina ſagina pagina nō videntur eſſe deriuatiua. In raaūt terminantia oīa participijs femininis futuri tēporisſimilē habēt formā: vn̄ penul. u. ſine dubio ꝓducit̉: vt tritura litura. Et ſciendū ꝙ ſupradicte oēs forme ⁊ in a deſinentes ꝓprie ſunt fe. ge. Iueniuntur tn̄ pauca verbaliamaſculina ſiue cōia cōſonantes verboꝝ ſeruātia: vt ſcribo h̓ ſcriba: lego h̓ collega: fugio h̓ ⁊ hec ꝓfuga: aſſequoraſſecla: aduenio aduena: ꝯuenio ꝯuena: ꝯuiuo ꝯuiua. De deſinentibus in ioIn lO titēporis: quoꝝ gtūs aſſumpta o. ⁊ correpta i.terminantia plerūqꝫ a participijs fiunt p̄terifacit hō noīa: vt oratus ta. tu. orati oratio: accuſatus ti. accuſatio: ſtatus ti. ſtatio: datus ti. datio: cōnexus xi. connexio: oblitus ti. oblitio: auctꝰ aucͣti. aucͣtio ꝑfectꝰ cti. perfectio: munitꝰ ti. munitio: hauſtus ſti. hauſtio īternectꝰ cti.internecto facit euphonie cā: abiecta t. pͥmitiui. Ex hocpꝫ ꝙ oīa p̄dicta ſcribunt̉ per t. qd̓ tn̄ accipit ſonū de c. De deſinentibus in go.deſinentia ſiue ſint deriuatitia ſiue pͥuatiuaIn GO ſiue compoſita penul. ꝓducunt: vel naturavel poſitione: vt virago compago. Excipitur vnum ligocuius penul. cor. Nec mirū cū ſit maſculinū ⁊ ſolū diſſyllabū vocalē i. an̄ go hn̄s. De deſinentibus in do.deſinentia deriuatiua. tam a nominibus qͣꝫIn dO a verbis vel participijs veniunt. Hec quādoqꝫ modo ē. longam: modo i. modo tu habent ante do.