IIDe Accētu gene. ali¶ Pars
¶ Queſtiones circa accentum.intelligentiā predictarū regularūAd maiorem a. priſ. traditarū: hic aliqua dubitabilia moueamꝰ. ¶ Quero igit̉ pͦ ꝗd ſit tp̄s ꝓductū: ⁊ ꝗdcorreptū. Ad hoc dico ꝙ tp̄s correptū dr̄ hoc in quo gn̄at̉vox vel ſyllaba aliqͣ: ita ꝙ nō poſſit gn̄ari in mīori: ad hocꝙ ſaluet̉ ſpēs illius littere vel ſyllabe. Tp̄s v̓o ꝓductū diipſiꝰ tꝑis correpti gemīatio. ¶ Et ſi obijcias: oē ꝯtinuū ē diuiſibile ī īfinitū: ⁊ tp̄s ē ho. igit̉ poterit in īfinitū diuidi. Bico ꝙ tp̄s ẜꝫ ſe ⁊ ꝑ naͣꝫ ꝓpriā ē diuiſibile in īfinitū: ſed in cōparatiōe ad formā vocis ꝓlatā in ſpē nō ē diuiſibile in īfinitū. Pōt .n. aliꝗd in ſe eē diuiſibile in īfinitū: in cōꝑationetn̄ ad formā rei ſimpl̓r: vel ad formā rei relatā ad motū n̄eſt diuiſibile in īfinitū. verbi gr̄a. Caro ẜm ſuā qͣꝫtitatē: ẜmquā quāta diuiſibilis ē in īfinitū. ſi tn̄ diuidat̉ actu ꝯtingitdeuenire ad quātitatē: quā non ē vltra diuidere ad hoc ꝙmāeat ſpēs carnis. Sil̓r ⁊ ignis diuiſibilis ē ẜꝫ quātitaterīfinitū. ſi tn̄ diuidat actu aliqn̄ ē īdiuiſibilis rōne ſpēi. Cōtingit .n. ꝑ diuiſionē venire ad minimū ignē: ꝗ ⁊ſi hēat formā ignis ⁊ ſpēꝫ: ⁊ poſſit vlteriꝰ diuidi manēte forma ⁊ ſpēignis: nō tn̄ pōt vlteriꝰ diuidi ꝑ ſpēs: ita ꝙ maneat motusſurſuꝫ: ⁊ ita quo ad formā relatā ad motu ē aliqn̄ ignis īdiuiſibilis: ꝗ tn̄ de ſe eſt diuiſibilis in īfinitum Sil̓r aūt ē ⁊ īſucceſſiuis: ſicut in voce ⁊ in tꝑe cōmēſurāte ipſaꝫ. nā qͣꝫuistp̄s ẜm ſe in īfinitū ſit diuiſibile: tn̄ cōparādo ipſuꝫ ad voceꝫ quā mēſurat: manifeſtū eſt ꝙ ꝯtingit vocē gn̄ari in aliquo tꝑe tā paruo ꝙ ſi gn̄aret̉ in minori non ſaluaret̉ in eoſpēs vocis: ⁊ tale tp̄s dicit̉ hic correptū. ⁊ huius geminatioꝯſtituit tp̄s ꝓductū: qͣꝫuis de ſe ſit diuiſibile in īfinitū: quiaſic nō ſumit tp̄s ꝓductū. ſꝫ ꝓ geminato tꝑe correpto ſicutdictū eſt .ſ. ẜꝫ ꝙ eſt īdiuiſibile nō in ſe: ſed in cōparatiōe advocē ſiue ad ipſaꝫ formā vocis. ſic aūt nō eſt īdiuiſibile ininfinitū. ¶ Itē q̄rit̉ cuꝫ tāta videat̉ eē mora in graui accentū quāta in acuto ẜꝫ eleuationē: qꝛ magis ponit̉ acuteē accētus pͥncipalis qͣꝫ grauis: qͣre gͦ ponunt̉ alij accētus agraui eē pͥncipales ⁊ grauis nō. ¶ Ad hoc rn̄deo ꝙ accentus pͥncipalis fit ꝓpter ſonoritatē. ſonoritas aūt magis habet̉ ꝑ eleuationē qͣꝫ per dep̄ſſionē. ⁊ ꝓpterea accētꝰ qui ꝯſiſtunt in eleuatiōe magis ꝯſtituunt̉ pͥncipales qͣꝫ ille ꝗ cōſiſtit in dep̄ſſiōe. ſed acutus ⁊ circūflexus magis ꝯſiſtut ī eleuatiōe ⁊ grauis magis in dep̄ſſiōe: ⁊ ꝓpterea ponunt̉ acutus ⁊ circūflexus eſſe pͥncipales ⁊ grauis nō. ꝙ aūt ſonoritas magis habet̉ ꝑ eleuationē qͣꝫ ꝑ dep̄ſſionē ſic oſtēditur.Mora maior maiorē cauſat ſonoritatē: ſed maior ē mora īeleuatione qͣꝫ in dep̄ſſione. gͦ maior ſonoritas. Et ꝙ maiorſit mora in eleuatiōe qͣꝫ in dep̄ſſiōe ſic oſtēdit̉. Eleuatio nōfit niſi ꝑ motū inſtrumētoꝝ ſurſuꝫ. Dep̄ſſio v̓o ꝑ motū eorūdē deorſuꝫ. Sꝫ ipſa īſtr̄a quū ſint grauia naͣl̓r mouenturdeorſuꝫ: nō aūt ſurſuꝫ niſi ꝑ violētiā: ⁊ iō faciliꝰ mouent̉ addep̄ſſionē qͣꝫ ad eleuatione: ⁊ iō minor fit mora in dep̄ſſiōeqͣꝫ in eleuatiōe: qͣre quū in accētu graui fiat dep̄ſſio: in alijsautē eleuatio minor fit mora in ipſo qͣꝫ in alijs: ⁊ ita minorſonoritas. ¶ Si āt dicas ꝙ circūflexus ꝯſiſtit tā ī eleuatione qͣꝫ in dep̄ſſione ⁊ ita qͣtenus erit accētus pͥncipalis eatenus erit ⁊ nō pͥncipalis: iā pꝫ ſolutio. maior .n. mora fit ī eleuatiōe qͣꝫ in dep̄ſſiōe: ⁊ iō maior ſonoritas fit ⁊ magis conſiſtit ⁊ pͥncipalius in eleuatiōe qͣꝫ in dep̄ſſione. Et iō rōne eleuatiōis dicit̉ pͥncipalis ⁊ rōne dep̄ſſionis ſecūdariꝰ. ¶ Itēquerit̉ qͣre tm̄ vnꝰ accētus pͥncipalis dꝫ eē vniꝰ dictionis.¶ Solutio. Accētꝰ pͥncipalis eſt ad cōtinuādū partes dictionis ſic ꝙ fiāt tanqͣꝫ vnū maͣle reſpectu ſignificatiōis repreſentande. Hoc aūt maxime fit ꝑ aliqd̓ vnū ꝯtinuās: qͣre neceſſe eſt eē in dictiōe vnicū accētū pͥncipalē cōtinuantem eius partes ad quē relique ſyllabe dictiōis inclinant̉:quēadmodū oēs partes corꝑis ad vnā cōeꝫ ꝑfectionē pͥncipaleꝫ inclinant̉: inqͣꝫtuꝫ ſunt partes vnius. ¶ Itē querit̉
aecētū generalquare accentus circūflexus non poteſt fieri niſi in litteravel ſyllaba naturaliter lōga. acutus vero in breui pōt fieri. ¶ Ad hoc dicēdū eſt: qꝛ circūflexus accētꝰ cōſiſtit in eleuatiōe ⁊ dep̄ſſionē. Ad hoc aūt ꝙ eleuatio ⁊ ipſa depreſſioſint ſupra ideꝫ: atqꝫ ſupra eandē litterā exigit̉ duplex tempus: qꝛ vtrūqꝫ in vno tꝑe niſi fuerit ꝓductu fieri nō poteſtſimul. vn̄ neceſſe eſt ꝙ illa vocalis que acciꝑe dꝫ circūflexuꝫ accētū habeat tp̄s ꝓductū. vn̄ nō pōt fieri accētꝰ circūflexus niſi in littera naͣl̓r lōga. Acutꝰ aūt accētus ꝯſiſtit inſola eleuatione: quā in vnico tꝑe ſupra vnā litterā fieri cōtingit: vn̄ quū oīs vocalis ⁊ oīs ſyllaba habeat vnū tp̄s adminus: pōt oīs vocalis ⁊ oīs ſyllaba ſuſtētare acutū accentum. Ex hoc pꝫ ꝙ qͣꝫuis ſyllaba lōga poſitiōe terminet̉ percōſonantē ⁊ geminatio cōſonātis terminet̉ in dep̄ſſione: ſicut accentus circūflexus: tn̄ ob hoc nō contingit ꝙ in ſyllaba tali fieri habeat talis accentus: quia ſupra eandeꝫ litteraꝫ numero ⁊ anteqͣꝫ aliqua littera grauetur in voce: oportet fieri eleuationē ⁊ dep̄ſſionē vbicunqꝫ debet fieri circūflexus accentus. vnde ſubſequens geminatio cōſonantiūfacere nō poteſt ꝙ circūflectat̉ illa vocalis ſi ſimpliciterfuerit correpta. ¶ Itē querit̉ de regulis quas dat Priſcianus de diſſyllabis ⁊ poliſſyllabis ſic. Si penultima fueritprodu. naͣl̓r: ⁊ vltima fuerit correpta: penulti. circūflectit̉.Si aūt penul. fuerit correpta natural̓r ⁊ vltima ꝓdu. acuetur ⁊ nō circūflectet̉. Querit̉ gͦ cā. Uidet̉ enī ꝙ dicat falſū:qꝛ circūflexus accentꝰ nō exigit niſi ſyllabā natural̓r ꝓduvn̄ videt̉ ſiue vltima ꝓdu. ſit: ſiue correpta: dūmō penul. ſitlōga natural̓r ꝙ ſupra ipſā lr̄aꝫ poſſit fieri accentꝰ circūflexus. Itē circūflexus accētꝰ determīat ſyllabaꝫ naturaliterꝓdu. gͦ ꝓductio ꝯfert ad hoc ꝙ ſit circūflexꝰ accētꝰ: gͦ vltima exn̄te ꝓdu. magis circūflectet̉ penul. exn̄s ꝓdu. qͣꝫ vltima exiſtēte cor. ¶ Ad hoc dd̓ꝫ ꝙ vltima exiſtēte ꝓdu. nōpōt penul. circūflecti. Et hec eſt cā: qꝛ accētꝰ circūflexus nōpatit̉ poſt ſe in eadē dictiōe duas ſyllabas breues: ⁊ vna ſyllaba ꝓdu. eꝗpollet duabꝰ breuibꝰ: ꝓpterea nō patit̉ poſt ſecircūflexus accētꝰ vnā ꝓdu. Cā aūt qͣre nō patit̉ duas ſyllabas breues poſt ſe ē: qꝛ nō patit̉ poſt ſuā eleuationē niſi duplicē dep̄ſſionē: vn̄ cū poſt eleuationē factā in ip̄o circūflexo: adhuc fit in eodē dep̄ſſio: nō erit poſt ip̄m niſi vna ſyllaba breuis: vl̓ vna dep̄ſſio ⁊ ita non patit̉ poſt ſe duas ſyllabas breues vl̓ vnā ꝓdu. q̄ his eꝗpollet. Itē cā qͣre nō patit̉poſt ſe niſi duplicē dep̄ſſionē eſt: qꝛ pͥncipalis accētꝰ cū nōpoſſit eē in fine: attēdit̉ tn̄ in eleuatōe ad finē: ⁊ iō maximeẜm ꝙ pōt dꝫ eē ꝓpinquꝰ fini. ſꝫ ſi ꝓpinquꝰ fini nō erit: ſequitur ip̄ꝫ magis qͣꝫ vna dep̄ſſio. vn̄ poſt eleuationē pͥncipalisaccētꝰ nō ponit̉ niſi vnica ⁊ duplex dep̄ſſio. vnica: vt qn̄ penul. acuit. duplex: vt qn̄ penul. circūflectit̉: vl̓ antepenul.acuit̉. ¶ Ad pͥmū ob̓ꝫ dicēdū ꝙ circūflexꝰ ſil̓r exigit ſyllabā naͣliter ꝓdu. nō quocūqꝫ mō: ſed ſubſequēte ſyllaba exiſtēte breui. vn̄ nō ſolū exigit ſyllabā naͣl̓r ꝓdu. ſꝫ etiā ita ꝙſubſequat̉ ſyllaba breuis. ¶ Ad alid̓ dd̓m ꝙ ꝓductio dupl̓r ꝯfert ad accentū circūflexū: qd̓ aliqn̄ fit: aliqn̄ nō. Confert enī ꝓductio ad accētū circūflexū: ſi ſit in eadē ſyllabacū accētū circūflexo: nō ꝯfert āt ſi ſit extra ſyllabā. ¶ Dubitat̉ d̓ hoc qd̓ ē ſupra ſuppoſitū .ſ. ꝙ tm̄ duplex dep̄ſſio fieri dꝫ poſt pͥncipalē accētū: ⁊ ꝙ ſyllaba longa hēat qͣſi duasdep̄ſſiōes: tūc enī videt̉ ꝙ an̄penul. nō pōt acui penul. exiſtēte ꝓdu. tūc enī ſequit̉ triplex dep̄ſſio pͥncipalē accētuꝫ.¶ Et dd̓m ꝙ eleuatio acuti accētus pōt poſt ſe triplicē dep̄ſſionē hr̄e dicto mō: ſꝫ non eleuatio circūflexi. Cuiꝰ cā: qꝛaccētꝰ de ſui natura determīat ſibi dep̄ſſionē. vn̄ nō tā attēdit̉ duplex depreſſio poſt acutū qͣꝫ poſt circūflexuꝫ. ⁊ ſic nōtantum facit ſonoritatē: nec turpē ſonū dep̄ſſionis. ¶ Itēqueritur de hoc qd̓ dicit ꝙ in triſſyllabis qn̄ penul. eſt corantepenul. ſemꝑ acuit̉: ⁊ ſeruat accentum principalē. Sedexquo an̄penul. pōt eē cor. ſicut ⁊ penul. querit̉ tūc quādo