I.De diphthongis¶Pars
¶hoc rn̄det Priſ. ꝙ apocopa facta eſt extreme vocalis a. cuip̄ponebat̉ aſpiratio: nā ꝑfecta vaha ⁊ aha ſunt. Ideo autēabſciſione facta extreme vocalis aſpiratio māſit ex ſuꝑiori pēdēs vocali: qꝛ ſuū eſt interiectiōis voce abſcōdita proferri: itaqꝫ pars abſcōdite extremitatis videt̉ ꝯgrue īteriectiōis naͣli ꝓlatione remāſiſſe. Et vt Bonatus ait: Uox eſtincōdita vox hec. Hec quoqꝫ que plena eſt vox īteriectionō eſt: Et dr̄ incondita .i. intus ꝯdita. ¶ Itē ſcias ꝙ nunc̄an̄ i. loco ꝯſonātis poſitā aſpiratio pōt īueniri: ſicut nec an̄u. ꝯſonātem. vn̄ hiulcus triſſyllabū eſt ⁊ hyeme. Nulla v̓oꝯſonās an̄ ſe aſpirationeꝫ recipit. ¶ Hic noͣ ꝙ cremes propriū nomē dr̄ a cremo mas. ⁊ ẜm hoc caret aſpiratiōe. ſi v̓ohabeat aſpirationē chremes: tūc nō eſt nomē latinum: necderiuat̉ a cremo mas. vt dicit Pug. ¶ Itē idē dicit ꝙ nōcredit ꝙ hoc nomē ꝓpheta deriuet̉ a ꝓfor faris. ſꝫ creditpotius ꝙ cōponat̉ a pro vel ꝓcul ⁊ phonos: qꝛ hoc nomenꝓpheta h. habet poſt ꝑ. quā nullū latinū debet hr̄e. Undevult Hug. ꝙ p̄dicte qͣtuor ꝯſonātes aſpirent̉ in grecis dictionibꝰ: ⁊ nō in latinis. Idem etiam videt̉ velle Priſ. qupoſtqͣꝫ dixit ꝙ aſpiratio inuenit̉ poſt qͣtuor ꝯſonantes tm̄qͣſi exponēs ꝙ hoc eſt ītelligēdū de grecis dictiōibꝰ: ſubiūgit aliqͣꝫtulū poſt: R. inquit ſine aſpiratōe ponit̉ in latinis:in grecis v̓o vel pͥncipal̓r .i. in pͥncipio: vel geminata in media dictiōe aſpirat̉: vt rhetor: rhodus: pirrhus. Item Priſ.in. 6. li. vbi agit de deſinētibꝰ in es ꝓdu. ita dicit. Rhānesnetis ⁊ rhānis: qd̓ grecū eē on̄dit aſpiratio poſt r. poſita: qd̓in latinis noībꝰ nō fit. Idem ſentit Apuleius qui dicit ꝙ vitiū facit qui aſpirat pulcher vel ſepulchrū: qꝛ c. nec vlla cōſonās debet apud latinos aſpirari. ¶ Sꝫ ꝯͣ hoc pōt obijcide mihi ⁊ nihilū. Sed dicit Apuleiꝰ ꝙ debet dici mici. licꝫcōis vſus hēat mihi. De nihilo dico: ꝙ cōponit̉ a nō ⁊ hilūpēne. vn̄ nō ꝑ ſe aſpirat̉ c. ſꝫ qͣſi ꝑ accidēs. ꝯͣhit eniꝫ hoc abaltero cōponētiū: īproprietates aūt nō ſunt extendēde. Exhoc patet ꝙ catena nō debet aſpirari. Ex predictis pꝫ ꝙ ſiaſpiratio ponit̉ an̄ oēs vocales apud latinos: ⁊ poſt qͣtuorꝯſonātes in dictionibꝰ grecis aliqn̄: nō tn̄ eſt determinatūnec declaratū in grāmatica a Priſ. nec ab aliquo auctore:ſicut puto qn̄ gn̄al̓r dictiōes latine vl̓ vocales debeāt aſpirari: nec qn̄ p̄dicte qͣtuor ꝯſonātes debeāt aſpirari poſt indictionibꝰ grecis: qꝛ nō ſemꝑ ille ꝯſonātes in dictiōibꝰ grecis aſpirant: ⁊ ꝓpter hoc difficile eſt ſcire: ⁊ maxime mihinō bene ſciēti linguā grecā: qn̄ ⁊ in quibꝰ dictionibꝰ aſpiratio debeat p̄poni vel poſtponi vniuerſaliter. Et ideo ſi aliquas dictiōes in hoc libro vel oꝑe aſpiraui nō aſpirandas:vel nō aſꝑiraui aſpirādas: peto veniā de omiſſis.¶ De diphthongis.debes ꝙ q̄daꝫ vocales alijs vocaliScire etiam pꝰp̄ponunt̉: ſicut pꝫ in diphthōgis:vn̄ hic de diphthōgis aliꝗd dicā. Diphthongus eſt cōiunctio duaꝝ vocaliū vim ſuā retinētiū in eadē ſyllaba. Naꝫu. poſita poſt g. vel q. vel s. ſequēte vocali in eadeꝫ ſyllabaamittit vim lr̄e: vt ꝗs lingua ſuadet. vn̄ dic̄ Priſ. in pͦ maio.Eſt inquit qn̄ u. amittit vim tā vocalis qͣꝫ ꝯſonātis: vt cuꝫinter q. ⁊ aliā vocalē ponit̉: vt quis: quoniā: hoc idē plerūqꝫpatit̉ inter g. ⁊ aliā vocalē: vt ſanguis: lingua. S. qn̄qꝫ an̄cedēte: ⁊ ſequēte a. vel e. hoc idē ſepe fit vt vim ſuaꝫ amittatu. tā vocalis qͣꝫ ꝯſonātis: vt ſuadeo ſuauis ſueſco ſuetus. Etqn̄qꝫ idem u. trāſit in ꝯſonātē: vt nauta nauita: gaudeo gauiſus: ſic̄ ecōtrario a ꝯſonāte trāſit in vocalē: vt caueo cautus: voluo volūtꝰ: faueo fautus. Itē au trāſit in o. ꝓductāmore antiquo: vt lotus pro lautus. In u. quoqꝫ lōgā trāſit:vt claudo includo. Itē ae. trāſit in i. ꝓdu. vt quaero inꝗro:caedo occido: laedo illido. Itē au pro ab p̄poſitōe ponit inhis v̓bis aufugo ⁊ aufero. Diphthōgi aūt ſunt qͣtuor .ſ. au.eu. ae. ⁊ oe. Quaꝝ due ex toto ſcribūt̉ ⁊ ꝓferunt .ſ. au ⁊ eu.vt audeo: eunuchus. Alie v̓o due ex ꝑte ſcribunt̉: ⁊ ex ꝑte
ꝓferunt̉ .ſ. ae. ⁊ oe: vt muſae ⁊ foenum. Et ſcias ꝙ iſte duediphthongi .ſ. ae. ⁊ oe. in cōi ẜmone nō ꝓferunt̉: ita ⁊ in hoclibro fere nuſqͣꝫ ſcribunt̉. vn̄ celū īuenies ſcriptū īfra ī ſuoloco in ꝗnta ꝑte ꝑ e. ſine a. qͣꝫuis ſit ibi ae. diphtꝭgus. vn̄celū qͣſi caelū. Itē fenū ꝑ e. ſine o. īuenies ſcriptū qͣꝫuis ſitibi oē. diphthongus tacita qͣſi foenū. ⁊ ita de cōſil̓ibus ītelligas. Feci tn̄ aliqn̄ qd̓dā ſignū in vocali q̄ ꝓfert ad denotādū ꝙ ibi eſt diphthongus tacita. Uide ī caelū. Diphthōgi aūt dicunt̉ ꝙ binas phthongos: hoc eſt binas voces cōprehēdūt. nā ſingule vocales ſuas voces hn̄t. Iteꝫ ſcias ꝙdiphthōgus nunqͣꝫ in p̄terito ꝑfecto mutat̉: vt haereo haeſi: audio audiui: moenio moeniui: excepto caedo cecidi. Etſi obijcias de aufero abſtuli: quod mutat au in abs. Dicimus ꝙ nō ē eiꝰ rectū p̄teritū: ſꝫ accōmodatū. ¶ Aīaduertēdū etiā eſt ꝙ nulla diphthogus in duas pōt ꝯſonātes deſinere: in duplicem aūt īuenit̉ vt faex faecis ⁊ faux faucis.¶ Scias ꝙ oīs dictio pͥme declinatiōis vel ſequēs pͥmaꝫdeclinationē in e. deſinēs cuiuſcūqꝫ caſus vl̓ numeri vl̓ generis ſit diphthongat̉: vt muſae: electae: illae: ipſae: quae.Recte v̓o caſus vocatiuus nō ſequit̉ pͥmā declinationē ſꝫſecūdā: qꝛ ex parte maſ. ge. ⁊ neu. eſt ſecūde: ⁊ ideo nō diphthongat in maſ. ge. ſiue in vocatiuo. ⁊ ita de cōſimilibꝰ eſtdicendum. ¶ De accidentibus.ꝙ ſicut tribꝰ modis ꝯſiderat̉ lr̄a:Nota inſuper ita ei accidūt tria .ſ. nomē: figura:poteſtas. nā inqͣꝫtum ſcribit̉ cōuenit ei figura. rōne vociscōuenit ei nomē. ſed inqͣꝫtū ꝓnūciat̉ cōuenit ei poteſtas.¶ Item nō eſt ignorādū ꝙ mutatio litteraꝝ fit ꝗnqꝫ modis .ſ. caſu: vt virgo virginis: tꝑe vt ago egi. deriuatōe: vt ſaxum ſaxoſus. cōpoſitiōe vt arma armipotēs. antiqͣ ꝓlatione: vt proes pro prodes. Eſt aūt mutatio ſub̓alis ⁊ accidētalis. Subſtantialis aūt mutatio eſt cū vna lr̄a ponit̉ proalia: vt ago egi. Accidēſalis v̓o mutatio eſt qn̄ ꝓducta eadem ponit̉ pro correpta: vt lego legi. ¶ Itē ſciendū eſt ꝙſex ſunt ſpēs motus: ſicut dic̄ Ariſt. in pͥmo li. p̄dicamētoꝝ.ſ. generatio: corruptio: augmētū: dimīutio: alteratio: ẜꝫ locum mutatio. ¶ Et ſcd̓ꝫ oēs iſtas ſpēs motus hꝫ fieri mutatio litteraꝝ. ẜꝫ generationē: vt creo creaui: ſꝫ corruptionē: vt ago egi: ẜm augmētū: vt amo amaui: ẜm diminutionē: vt ſedeo ſedi. ẜꝫ alteratōeꝫ: vt lego legi: ſꝫ loci mutationē: vt mordeo momordi. ¶ Item ſcias ꝙ ꝓductuꝫ u. mōmanet: vt ludo luſi: mō mutat̉ in u. correptā: vt pungo pupugi: tundo tutudi. ¶ Itē. u. in. o. trāſit: vt nemꝰ nemoris:ebur eboris: pro. u. habet. o. ¶ Itē aliqn̄. o. in. u. mutat̉: vttremo tremui: ⁊ huc illuc pro hoc illoc. ¶ Itē a. ꝓdu. in e.ꝓdu. inuenit̉ conuerti: vt alitus anhelitus. ¶ Pͣ. Sciēdūeſt ꝙ ſeptē vel nouē ẜm Priſ. ſunt lr̄e q̄ īterponunt̉ cā euphonie .ſ. b. vt ambigo: ex am p̄poſitione ⁊ ago interpoſita.b. Item imbuo uis. ex in ⁊vo vis .n. mutata in m. ⁊ interpoſita. b. ẜm quoſdā. C. vt ſicubi: ex ſi ⁊ vbi interpoſita c. lr̄a.Itē nūcubi ex nō ⁊ vbi: īterpoſita c. lr̄a. O. vt ꝓdeſt a pro ⁊eſt: īterpoſita d. vt dicit Priſ. in. 8. li. ꝑ totā dec linationeꝫvbicūqꝫ a vocali īcipit hoc v̓bū eſt: īterponit̉ d. iūcture cōpoſitiōis. R. vt dirimo: ex di ⁊ emo e. in i. interpoſitar. S.vt obſcurꝰ ex ob ⁊ cura cure īterpoſita s. lr̄a. T. vt idētidē:ex idem ⁊ ideꝫ īterpoſita t. lr̄a. Pͣ. vt emptꝰ: ⁊ u. ꝯſonās: vtbos bouis: vt dicit Priſ. in. 7. li. A boue quoqꝫ bouū debetfieri e. in um. ¶ Sꝫ notādū ꝙ u. cōſonātem aſſumūt obliqui caſus ſingulares hiatus cā. abijciūt aūt eā qn̄ pl̓es ſūtgenitiuꝰ: datiuꝰ: ablatiuꝰ. vn̄ genitiuꝰ bouꝫ. datiuꝰ āt ⁊ ablatiuꝰ ꝑ ſyncopā ſepe medie ꝓferunt̉ ſyllabe: vt bobꝰ ꝓ bouibꝰ. De p̄dictis ꝗdā dāt euphoniā ri. ſus. te. um. bra. ca. do⁊ pre. p. ⁊ u. ꝯſonās. ¶ De mutatiōe ꝯſonātiū.de vocalibꝰ diximus: nunc de muPoſtquam tatione conſonantium dicamus.¶ Sciēdum ergo pͥmo eſt ꝙ tres ſunt ꝯſonātes que ma-