Ieneratio et generatio laudabit oꝑa tua et potentiā tuā ꝓnūciabunt. Scribit̓ pſal̓ .144. Cū non fine multa diligentia ſanctoꝝ patꝝ ſtudia: temporū decurſus ſupputarunt: non dubiū quin magnavtilitas eccīaſticis viris et p̄cipue illis qͥ eccleſiaſticā policiam gubernare hn̄t: inde ꝓueniat. Nec vl̓ſi statui hominū hoꝝ parū ꝓdeſſe credendū eſt: ſi tēperata mente ad rerū geſtarū hiſtorias quasob diuturnā memoriā ſtudioſi viri ꝯſcripſerunt oculos leuent. ꝙͣuis pleriqꝫ id minus perſpectentDecet nanqꝫ viros virtuoſos precedentiū facta ſepe ad memoriaꝫ reuocare: vt bonis exemplis diſcant dignis operibꝰ inſiſtere vt in mal̓ valeant perdicōnis ſcopulū declinare. Veꝝ niſi precioſūa vili ſeparetur: ſtulta ꝯcupiſcentia ſe tēperare n̄ valens: in tenebraꝝ voraginē p̄cipiti curſu mergeretur. Ob hͦ ſancti doctores vidētes ꝙ ad intellectū ſacraꝝ ſcripturarū et eccīe regimen: hiſtoriaꝝ decurſus ex ꝑte neceſſarius eſſet. ſimulqꝫ oīm geſtoꝝ ꝯgeries inutil̓. tū ꝓ ſui magnitudine. tū ꝓ ſuꝑfluorū ⁊ viltū factoꝝ repeticōne ſuꝑuacua quaſdā nob̓ hiſtorias canonizarunt. amputatis fabulis ſuꝑſticioſis ac genealogijs interminatis: q̄ ad rem nonpertinēt. Sicqꝫ factum eſt ꝑ maximos eoꝝ labores: vt pene ſimul tota tempoꝝ hiſtoria: breuiſſimo ſtudio a quolibꝫintelligēte iam nedū ſine labore: imo cū magna cordis oblectatōne poſſit incorꝑari. Decuit qͦꝫ ad ornatū ſcripture: vthac pulchritudine nō careat: q̄ omnibꝰ gentibus tanꝙͣ lucerna p̄fulgida in obſcuro loco ꝓponēda fuit. Ingeniū in ſuper humanū qd̓ magnifice plurā ꝯp̄hendere faciliter poteſt: hoc delicioſo prato diuerſoꝝ florū priuari non debuit: in qͦvaria virtutū exempla reperiens. fcāqꝫ reproba eque ꝯſiderans; illa carpere. hͦ p̄terire moneretur. Dicere em̄ ſupra modū eſt delectabile; qualiter primi noſtri ꝑn̄tes ex quibꝰ originē duximꝰ inſtituti fuerunt a ſummo oīm gubernatore deodeinde quis decurſus eoꝝ: qūo ꝓfecit et defecit racōnalis creatura in ſapīa: virtute. potētia/ ſāctitate. lōgeuitate. et ſicde alijs. Et in omnibꝰ hijs diuinū regimē admirari: ꝙͣ ſit deꝰ mirabil̓ in creaturis ſuis: qͥ nunꝙͣ adminiſtrare ceſſauitquos ꝯdidit. qͣnta creatoris lōganimitas et mīa. et ꝙͣ inſcrutabil̓ diuinoꝝ iudiciorū abyſſus. Hec et īfinita alia peruolans humana induſtria pennis quibuſdā interne ꝯtemplacōnis: non ſolū p̄terita et pn̄tia. ſed etiaꝫ futura metit̉. duꝫex ſimilibꝰ ad ſimilia ꝓgreditur. cui ſi bō voluntas adiuncta fuerit. tedio quodā incolatus huius in deū ſurgit ad laudandū et regraciandū et ꝯtemplandū: cupiens diſſolui et eſſe cū Chriſto in eternū. Incipit ergo hec ꝯtemplatio in iocunda ſpeculacōne creaturaꝝ et finit in feliciori tedio earundē et appetitu creatoris. iuxͣ illud psͣ. Quid em̄ mihi ē in celo: et a te quid volui ſuꝑ terrā? Mihi autē adherere deo bonū eſt. Hoc forte in p̄aſſumpto verbo idē pſalmiſta nobis ꝑ-ſuadere nititur dicēs. Generacō et generatio laudabit opera tua: et potentiā tuā ꝓnunciabuūt. qͣſi dicat. Per oīa q̄ inmūdo caſura cernimꝰ: ad te q̄ nunꝙͣ deficis tendere debemꝰ. Que vtiqꝫ ſentētia valde accōmoda ē ad ꝓpoſitū nr̄m. Cūem̄ teſte Auguſtino plura in ſacra ſcriptura ꝯmemorantur q̄ nihil ſignificant. et tn̄ neceſſaria ſunt ꝓpter ea q̄ aliquid ſignificāt: neceſſe eſt talibꝰ ita vti ꝙͣuis ſterilia ſint ſicut illis q̄ fecunda deuocōne īmediate in deum mentē noſtrā ſuſtollunt. Alioquin nō recte ſcripturā legimus in qͣ ſemper ſpūſſanctꝰ loqui credendus eſt. Sunt ergo arida qͦ ad ſuperfidem littere. ſꝫ grauida quo ad ſpiritualeꝫ intelligentiā. Que autē ita alienā ſunt vt nequaꝙͣ ſpūaliter intelligi poſſintaut non expedit: oī tn̄ veneracōne digna ſunt ꝓpter fineꝫ in quē ordinant̓ q̄ eſt ſcire et diligere deū. Et de hoc generevidet̉ eſſe ſupputatio annoꝝ q̄ in ſacra hiſtoria diligentiſſime annotata ꝯtinetur. De qͣ vt ideꝫ Augꝰ teſtatur. Hoc certiſſime tenenduꝫ eſt ꝙ tāta eſt diuina autoritate roborata: vt oīno falſiſſimū ſit quicqͥd ab ea ita diſcrepat ꝙ tū ea oīnocōcordari nō poſſit. Que cum ita ſint: mirū valde videtur cur ſancte ſcripture tractatores de hac materia intantū ſuntdiuerſi in pluribus locis vſqꝫ hodie. vt aut oīno aut vix nequeāt ꝯcordari. Et redit illa antiqua et famoſa queſtio detnͣſlatione. lxxͣ. interpretū: an potiꝰ ei ſtandū ſit in ſupputacōe annorū an textui hebreorū quem Moyſes ille maximuset primꝰ legis ꝓmulgator edidit. Hic ꝯtriuerunt ſancti doctores ingenia ſua et qͥlibet̉ ꝓ captu ſuo dixit qd̓ ſenſit. Etqꝛ periculoſum ē de magiſtrorū ecc̄ie iudicare ſentētijs vt dicit Ieronimꝰ ſuꝑ Dan̄. et minis laborioſum eſt oīa retexere. ideo Beda poſt alios qui ſtudioſius in hac materia ſudarūt. elegit modū Oroſij qͥ ſatis ꝯcorditer cū Iheronimoet Euſebio et alijs magis autēticis de hijs loqͥtur. et dicit ecc̄iam hunc modū tenere. licꝫ alios n̄ reprehendat. Quareactum videtur vt hec ſupputatio magis vulgata ſit in libris plurimorū poſtea ſcribentiū. Augꝰ etiaꝫ in. 15. li. de ciui.dei multa de hijs tractat. ſed ſatis diſſentit a poſitōne Bede. qꝛ ſeq̄batur exēplaria que tunc magis vulgata fuerunt vtetiā patet in omelijs ſuis et maxime ſuꝑ pſalmos. Poſicō autē Oroſij et Bede hꝫ ꝙ a creacōne mūdi vſqꝫ ad natiuitatē Abrahe fluxerunt anni. 318 4. ẜm ſeptuaginta interpretes. Hebrei āt minꝰ hn̄t. 1236. qꝛ ẜm biblias correc̓tas iujhebraicam veritatem ab Adam vſqꝫ ad natiuitatē Abrahe ſunt āni tm̄. 1946. Deinde ſatis ꝯcordant cū hebreis ſeptuaginta interpretes vſqꝫ ad deſtructōnem templi que vocatur cōmunit̓ trāſmigratio babilonis. Sequentia tēpora nonhabentur ex canonica ſcriptura. ſꝫ ex alijs hiſtoriīs tā iudeorum ꝙͣ gentiliū et iteruꝫ ibi eſt diuerſitas. ſꝫ non nimis ma-gnā Simul igitur colligendo ẜm Bedā a mundi creacōne vſqꝫ ad Chriſti natiuitatē. veniūt āni. 5199. Et hic ē modꝰecc̄ie. Vn̄ verſus. Vnum tolle datū ad milia quinqꝫ ducētis. Naſcenti dn̄o Beda dat a ꝓthoplaſto. De vlteriori di-ſcuſſione huiꝰ queſtionis. vide ſi placet Auguſtinū vbi ſupra et Iheronimū et alios locis ſuis. Hic autē qꝛ breuitatiſtudemꝰ. ꝓlixitas ipſa nobis vitāda eſt. Colligere nanqꝫ diſpoſuimꝰ iuuante dn̄o ex pluribꝰ libris faſciculū quendātemporum a mundi creatōne vſqꝫ ad pn̄s in quo tam ſacraruꝫ ſcripturarū ꝙͣ diuerſarum aliarum hiſtoriaruꝫ facta tāꝙͣ in memoriali quodam compendioſe religabimus. Faciā ꝓinde iuxta ſententiaꝫ flori qd̓ ſolent qui terrarum ſitus inbreui quaſi tabella pingunt ita totā humani generis imaginē temporūqꝫ decurſus. in paucul̓ folijs complectar. Necmihi conſcius ſum aliquid me poſuiſſe qd̓ non in fidedignis hiſtorijs habeatur. aut alijs libris ecc̄iaſticorum doctorūſiue quod nunc ex eorum dictis aperte ſequatur. Vbi auteꝫ dubiū fuerit an ſic vel aliter hoc ip̄m etiā ita vt repperi pari modo annotaui. Et ne ipſa ſuꝑficies hiſtorie deuotis tedioſa eſſꝫ. ꝑſepe̓ sententias quaſdā floridiſſimas applicaui exLANDES-STADT-DUSSELDORFA x
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten