O ctaui thopicorum¶ Quartum documentū ꝙ qui vult eſſe exercitatus debet conari vt al-ſueſcat. vnā ꝓpōem facere plures ſi poteſt fieri Et fit qn̄ opponēs celādoppoſitum latenter recedit ad vl̓a ⁊ altiora ⁊ facit multos ꝓſyllogiſmosNā qui hoc facere pn̄t potētes fiunt ⁊ habūdantes in argumētatōnibꝰ.¶ Quintum documentū eſt ꝙ qͣꝫuis diſputatio ſit de ꝑticulari. tn̄ opponens dꝫ memorari ꝓpōnū maxime vniuerſalium. qꝛ ex illis poteſt multi-plicare propōnes ⁊ vnā orationē plures facere ꝓſyllogiſando. Et ſil̓r inenthemematibꝰ rethoricis qn̄ abcedit̉ a ꝑticulari cā ad vniuerſalem tuncplures fiūt argumētatōnes ⁊ loci rethorici. vult ergo areſto. ꝙ opponensmaxime debet fugere ad vl̓ia ⁊ cōia. qꝛ in vl̓ibꝰ etiā ſingularia diſputant̉et demonſtrantur ſed non econtra.Qūo exercitandū eſt ¶ Solutio duplices ſunt ꝓpōnesQVꝑ quas poteſt fieri exercitatio ſcꝫ inductiue et ſyllogiſti-ce Ad rudes ergo ⁊ imperitos debemus vti inductiuis dicit ph̓us. Etad eruditos debemus vti ſyllogiſticis. qꝛ vt prius patuit inductio eſt adſenſuꝫ planior ſꝫ ſyllogiſmus eſt violētior ⁊ ad ꝯtradicendū efficatior.Quis eſt modus vtendi ꝓpōnibꝰ ſyllogiſticis ⁊ induQVVC ctiuis in exercitatōne ¶Soº in ſyllogiſticis propo-ſitionibꝰ accipiende ſunt ille que ſunt magis vniuerſales At in īductiuisdebemus accipere ſil̓itudines ⁊ ꝑabolas qꝛ ſic faciendo fiunt multe argumentatōnes. Ex quibꝰ infert areſto ꝙ ille qui vult exercitatus eſſe debꝫtēptare adducere ſylogiſmū de aliquo aut ꝓpōnē vniuerſalem qua poſſitvti inſyllogiſmo aut inuenire ſolutōem dubij aut inuenite inſtantiā con-tra vl̓em ꝓpōnē ſiue qͥs dixerit recte ⁊ vere ſiue non recte ⁊ falſe ſiue etiamapud ſe ip̄m ſiue alteri dixerit ⁊ qͥcquid dixerit opponens vel reſpondensEt ratio eſt qꝛ illa ſcꝫ poſſe afferre ꝓpōnes et ſyllogiſmos ⁊ inſtantias etſolutōnes obiectorum ſunt ex quibꝰ fit poteſtas talia faciliter faciendi ſꝫexercitiū eſt cauſa talis facilis ptātis. Nā teſte victorino natura facit ha-bilem. ars potentem. ſꝫ vſus ſeu exercitiū facilemQuid eſt proponere ¶ Sol̓o ꝓponere in ꝓpoſito eſt ilQLVLIque ſunt plura in ꝑticularibꝰ in vl̓i vnū facere ad qd̓eſt diſputatio qꝛ ad ſingulare nō eſt diſputatio ſyllogiſticaNr Quid eſt inſtare ¶ Soº inſtare eſt hoc qd̓ eſt vnū in vl̓ in ꝑti-cularibꝰ ꝑ que fertur inſtantia plura facere. Ille em̄ qui inſtat primo diuidit vl̓e in ꝑticularia ⁊ tunc hoc ꝑticulare dat ⁊ aliud negat ⁊ ꝑ hͦinterimit vl̓ inſtando ꝯtra ip̄mCū quibꝰ eſt exercitandū. vtrū cū oībꝰ¶ Sol̓o non cuꝫQVL oībꝰ qꝛ cū diſcolis qui oīa negāt ⁊ cū illls qui volunt videri nō eſt exercitandū qꝛ ſi exercitatur cū illis nccē eſt prauas fieri diſpu-tationes et laborioſas qꝛ valde laborioſum eſt oīa probare que diſcho-lus negat. ⁊ tamē oppones qui exercitatus eſt non poteſt dimittere quīdiſputet ⁊ arguat cōtra hoc quod dicit diſcolus ⁊ ſic fit praua ⁊ laborioſadiſputatio.