Lib. i. 2. ii. de anima
xiiii
tius coniuncti.Paſſiones anime variantur ẜm variationeꝫſeu diſpoſitionem corporis. Quidam duris⁊ magnis paſſionibus nō mouentur quidāvero mouētur paruis ⁊ debilibus.Ira eſt motus corporis vel potentia eius. velira ē accenſio ſanguinis vel caloris circa cor.Intellectꝰ vel ē ſantaſia: vel nō ē ſine fantaſia.Triplex eſt diffinitio: Pna que datur per materiam tantū: vr̄ cum dicitur domus eſt ꝗdconſtās ex lapidibus ⁊ lignis. Alia que datur per formam vt cuꝫ dicitur domus eſt cooperimentā quoddā prohibens nos ab ībribus ⁊ caumatibꝰ. Tertia q̄ datur ꝑ virūqꝫvt domus eſt cooperimentū conſtans ex lapidibus ⁊ lignis prohibens nos ad ībribꝰ⁊ caumatibus.Naturalis diffinit per materiā tantuꝫ: vel permateriā ⁊ formā ſimul: ſed non diffinit performam iantum.Impoſſibile eſt corpora animalium reſurgereverū ē naturalit̓: ſꝫ bene ẜm fidē chriſtianā.Dicere animā gaudere vel triſtari: fimile ē acſi dicat aliꝗs: eam texere vel edificare.Si ſenex haberet oculūⁱ iuuenis: videret vtiqꝫvt iuuenis.Intellectus eſt quid diuinum in paſſibile ⁊ inco:ruptibile.Melius eſt dicere ꝙ homo interligat ꝑ animāqͣꝫ ꝙ anima intelligat per hominē.Intelligere noſtrū corrūpitur quodā interioricorupto .ſ. ſantaſia.O portet artē vti organis: animā vero corporeNon quelibet anima poteſt int̓rare quodlibetcorpus. ſed quelibꝫ anima habet propriū corpus: quod eſt contra pythagoricos qui dixerunt oppoſitum.Duo corpora non poſſunt ſimul eſſe in eodeꝫloco: ⁊ ideo anima nō eſt corpus: qꝛ ē in corpore: vel ſimul cū corpore. Anima ẜꝫ plaiōnem eſt numerus ſe ipſum mouens.Rectū eſt iudex ſui ⁊ obliqui.Egrediente anima ex corpore corpus marceſcū ⁊ expirat.Commentatoris.Rtes non differunt a ſe inuīcem niſivel demonſtrationis confirmationevel nobilitate ſubiecti. vel vtroqꝫ modo.
Subiectum ſcientie de anima eſt nobilius ſubiectis aliarum ſcientiarum ⁊ demonſtratioeius eſt magis firma: ⁊ ideo ipſa precedit alias ſcientias.Animalia ſunt nobiliſſiuia corporum generabilium ⁊ corruptibilium.Actus ⁊ potentia ſunt differentie valde oppoſite ⁊ reperiuntur in vnoquoqꝫ predicamēto.Intellectus agit vniuerſalitatem in rebus.Intellectus ẜm eſſentiā eſt abſtractus a corpore. ⁊ tamen impoſſibile eſt vt intelligat aliꝗdſine imaginatione.Membra leonis non differunt a mēbris cerui: niſi per diuerſitatētem anime leonis abanima cerui.¶Themiſtii.c Om multa ſunt ſcripta ariſtotelis: quequicunqꝫ aliꝗs mirabitur vtiqꝫ magismirari cōtingit negotiū de anima.Si veritatem de anima cognouerimus valdemagnū nobis erit introductorium ad omnēveritatem ⁊ ad omnes partes philoſophieinſignes dat occaſiones.Anima ſeipſam cognoſcens digna eſt de alijsfacere fidem. ſed ſi de ſeipſa decepta fuerit.qualiter tunc fideꝫ preſtabit: quaſi dicat nullomodo.Nihil eſt ocioſum in natura. ſed vnicuiqꝫ enticertum eſt aliquod opus determinatum velattributum.Genus eſt conceptus quidā ſine ypoſtaſi: collectus ſummatim ex tenui ſimilitudine ſingularium.Nominibus permittitur vti aliquis vt vult.His qui ẜm apparentias poeticas recipiuntfabulas: nihil videtur eſſe deriſibiliꝰ. ſic vtnec in his qui occultuꝫ in eis querūt ītellectūIntellectu nihil eſt diuinius.Secundi de anima.t Ripex eſt ſubſtantia .ſ. materia formacompoſitum. materia eſt potentia: forma vero actus.Duplex eſt actus ſcilicet primus ⁊ ſecundusprimus vt ſcientia. ſecundus vt ſpeculariſecundum ſcīentiam.Naturalia ſunt principia artificialium.Anima eſt actus primꝰ ſubſtantialis corporisorganici phyſici vitam habentis in potentia