ſpectantia ꝑmutare volenteslibere ac ſine fraude ī manibꝰtuis ipſa reſignant: nolumusoccaſione p̄miſſa equitatē p̄ferentes in hac ꝑte rigori: circafaciendam ꝑmutationē beneficiorū hmōi que al̓s minimereſignaſſent vllatenꝰ īpediri.Oni facius octauus.De teſtamentis ⁊ vltimis voluntatibus. Rubrica.

Ipater filiū ⁊ filiāhabens impuberes⁊ vxorem: filiam inrecerta: filiū v̓o inceteris bonis ſuis vniuerſalēheredeꝫ inſtituit: ⁊ vxori aliqͣin ſuo teſtamento legauit adijciēs: vt ſi decederet filia ſineliberis eidē filio: ⁊ ſi ip̄e abſqꝫliberis obiret filius p̄fate filiemoreret̉: chriſti pauperes inſtituendo heredes: ſi vtrunqꝫ

vel ſint illa in diuerſis dioceſibus? in his queſtōnibus pͥmo videt̉ꝙ nō habeat locū hec decre. ratio quia ꝑ ꝑmutationē nō poſſumusnegare qͥn vacent bn̄ficia. deberent̉ ergo expectanti pͥmā vacaturaꝫde rigore ⁊ veritate iuris ſꝫ hec equitas ſcripta vult ꝙ nō debeant̉.Eſt ergo tenenda regula niſi in ea parte qua viciata reperit̉. C. deappel. p̄cipimus. ⁊ ſicnon videt̉ a littera recedendū: ⁊ niſi caſusmutet̉ regula non viciet̉. ad hoc faciat sͣ. d̓p̄ben. cum in ill̓. vbialiud eſt dicere ad collatōnem: aliud ad cōfirmatōnem: ad ideme. c. in fi. ⁊. e. ti. c. vlt.vbi aliud ē dicere adcollatōeꝫ tuam: aliudtuam ⁊ alterius. Satis poteſt dici ꝯtrariū⁊ de hoc dictum fuit:quia ſic fuit queſitū:vnde ꝑ illa verba potius factum videturnarrari: ꝙͣ iuris diuerſitas poni. ī pͥmaigit̉ queſtōne impedit̉ expectans: ſꝫ ad hoc vt teneat ꝑmutatio: eritneceſſe ꝙ interueniat illoꝝ ꝯſenſus qui habēt eligere: ad hoc de of.archidi. ad hoc. in fi. In ſecūdo caſu fiat in manibꝰ vtriuſqꝫ liberareſignatō: vel qͥlibet ī manibꝰ ſui ep̄i: vel alter alteri cōmittet quodmelius videt̉. ad hoc de ſen. ex. cum illoꝝ. nec video quare aliud incaſibꝰ iſtis ꝙͣ in expreſſo. Inſpiciamus ergo ſolū an licite fiat ꝑmūtatio: vt ꝑ expectatōnes non impediat̉: hoc dicat decre. ad hoc facitfinis huius capituli. Dn̄s Io. an.h Libere. vt ſymonia vitet̉. d̓ pac. cum pridem. Io. an.i Fraude. pone in terminis ꝑ decre. sͣ. e. li. de renūci. c. ij. ſcilꝫ cūꝑmutat̉ beneficiuꝫ quod ſperabat̉ in ꝓximo vacaturum: vt precludatur via expectanti. Io. an.k Reſignant. ⁊ ſi reſignata ꝯferantur alijs ꝙͣ ꝑmutare volētibꝰnon valet collatio: vt in cle. e. ti. c. vno.Rigori. ſic. C. de iudi. placuit. C. de furtis ⁊ ſer. cor. l. ſiquisſeruo. de hoc sͣ. de tranſac. c. vlt. Io. an.m Minime. iſtud facit pro eo quod sͣ dixi: nam inſpicit papa ꝙnil deperit expectanti: quia al̓s non reſignaſſet. Dn̄s Io. an.a ¶ QI pater. tracta fuit hec decre. d̓ extrauaganti inno. iiij. queincipit: Iohannes frangiapani. ⁊ forte nimis fuit deciſa ⁊ſic pone caſum. Iohannes fran. habebat vxorem nomineſarracenam: ⁊ ex ea filiuꝫ ⁊ filiam impuberes perꝝ ⁊ philippani: inextremis poſitus ꝯdidit teſtamentū: ⁊ filiam ſibi heredem inſtituitin certa pecunie quantitate: filium v̓o in ceteris bonis ſuis ⁊ vxorivſufructum quorundā bonoꝝ ſuoꝝ ſub certo tenore reliquit: ⁊ adiecit: vt ſi decederet filia ſine liberis moreret̉ filio ſuo: ⁊ ſi filiꝰ ſineliberis decederet: moreret̉ filie. ſi autē vterqꝫ ſine liberis decederet:pauꝑes heredes īflituit ⁊ executores teſtamēto reliquit. Mortuuseſt iohānes ipſe teſtator: demū mortuꝰ eſt petrus filius ſuus adhucimpubes: ⁊ demū filia etiam impubes: ipſa ſcꝫ matre ſuꝑſtite. ꝯtraquam agebant executores: ⁊ ab illa domina vel eius ꝓcuratore petebant coram papa bona que fuerāt teſtatoris ⁊ filie ſub quibus etbona filij comp̄hendebant: dicebat ꝓcur. domine ꝙ ſubſtitutio facta de filio ad filiam: ⁊ de filia ad pauꝑes fuerat fideicōmiſſaria vn̄in ſubſtitutiōe filie ad filium debebat deducere terciam iure naturedebitam filio: ⁊ quartam trebellianicam. Item in ſubſtitutōe pauperum ad filiam ꝓ reſiduo nomine filie eaſdem terciam ⁊ quartāhabebat. ꝓ parte v̓o executoꝝ allegabat̉ ꝙ ſubſtitutō fuerat directa⁊ pupillaris: ⁊ cōueniebat talis ſubſtitutio ꝑſonis ⁊ verbis: vndenon habebat locum quartaꝝ deductō. Item ꝙ pater in teſtamentoquod faciebat impuberi filio matrem portōne iure nature debita pͥuare poterat: licꝫ filius id ſuo teſtamento facere nō poſſet. Per hasvltimas allegatōnes ꝓnunciauit papa bona illa deferri pauꝑibusabſqꝫ aliqua deductōne tercie vel quarte partis: hoc dicit: vnde ſicſumma. In fideicōmiſſarijs ſubſtitutionibꝰ locum habet quartaꝝdeductio: in directis nō: ⁊ ſubſtitutiōes interp̄tari debemꝰ directasdūmodo ꝯueniant verbis ⁊ ꝑſonis inſtitutis.Impuberes. ſcꝫ filiam minorem. xij. an. filium minorē. xiiij.annis. ff. de verb. ſig. pupillus. C. quando tu. vel cu. eſſe deſijt. l.indecoram. ⁊ iuſti. qui. mo. fi. tu. in pͥn. licꝫ quo ad matrimoniumnon inſpiciamus ſolum annos ſꝫ etatem qua pubeſcere poſſit: qd̓dic vt sͣ. de ſpon. impu. puberes. Dn̄s Io. an.

c Uxorem. puberem intelligas ⁊ matrem ipſoꝝ filiorum: al̓s dubitatio non ꝓceſſiſſet ⁊ hoc patet in fine. Io. an.d Certa re. inſtituit quod eſt. jͣ. quod ſi non feciſſet egiſſet filia deinofficioſo: nunc autem non poſſet agere niſi ad ſupplementū: ſi aliqͥddeeſſet portioni iure nature debite. C. d̓ inoffi. teſta. l. omnimodo. ⁊. l.ſe. ⁊. l. quoniā nouella.⁊.l. ſiquādo. ⁊ de hoc. sͣe. raynūcius. in princi.Scire debes ꝙ ī certa reinſtitutus habet̉ loco legatarij: ita ꝙ creditoribꝰnon tenetur. C. de here.inſti. l. quotiens. ⁊ hoccum eſt alius vniuerſaliter inſtitutus. ſi enimnullus alius inſtitutꝰ eſtin totum ſuccedit heresff. de here. inſti. l. j. §. ſiex fundo. ⁊. l. ſi itaqꝫ qͥsheres. Si autem pluresinſtituti ſunt ī certis rebus: ⁊ nullus aliꝰ vniuerſaliter ꝓ viribꝰ erūtheredes. uiſi ī caſu vbiduo ſunt īſtituti ꝯiūctī⁊ alter diuiſim. ff. de here. inſti. ſi alterius. ⁊. l. ſe. Io. an.e Inſtituit. nūquid quo ad filiam ſufficeret legaſſe: de hoc fueruntopiniones tacte sͣ. e raynūtius. in prin. Et dicunt quidam ꝙ tutiuseſt ꝙ neceſſaria ſit inſtitutio. in aut̓. vt cu. de ap. cog. §. aliud quod⁊. §. hec autem. coll̓. viij. ⁊. C. d̓ inof. teſta. non liceat. dicentes. l. Cd̓ inof. teſta. l. omnimodo. ⁊ l. cū querit̉. aut̓. nouiſſima. ⁊ ꝑ aut̓. illāpoſteriorem eſſe correctas. alij ꝯͣ per predictas. ll. ⁊ ꝑ decre. raynūtiusvbi nihil dicit̉ ꝙ alterocha fuerit inſtituta. Azo diſtinxit an teſtator voluerit ſolēniter teſtari: vt quia vocauit teſtes. vij. ſignacula ⁊ ſubſcriptiones rogauit: ⁊ tunc eſt neceſſe ꝙ in aliquo inſtituat. vt in aut̓. cūde ap. cog. coll̓. viij. aut non ſolēniter ſed nuncupatiue: ⁊ tunc ſufficitquocūqꝫ relinquat titulo vt in antiquis. l. vnde dicunt alij: ꝙ ſi relinquat in teſtamento: neceſſe eſt iure inſtitutōnis relinqui: ſi in codicill̓ſufficit quocūqꝫ relinquat titulo: ⁊ de hoc no. C. de inoffi. teſta. aut̓.nouiſſima. Alij dicūt ꝙ ẜm canones ſufficit quocūqꝫ relinquat titulovt in decre. raynuntius. ſecus ẜm. l. ⁊ hoc ibi tenet oſtiē. vt talis ꝑnicioſa ſubtilitas euitetur Alij diſtinguūt ꝙ aut teſtator inter filios tm̄teſtatur: aut inter extraneos ⁊ filios ſimul mixtos. In pͥmo caſu ſufficit quocūqꝫ relinquat titulo: vt in antiquis. ll. quia ⁊ inter ipſos imꝑfecta ſimplex ⁊ plana volūtas ſufficit: dūmodo de ipſa appareat. C.eo. ti. hac conſultiſſima. §. ex imꝑfecto. ⁊. C. fami. her. l. fi. ⁊ auten.ibi ſignata. In ſecundo caſu. ſcꝫ cum extraneos inſtituit non ſufficitquocūqꝫ relinquere titulo: niſi fiat inſtitutio. ⁊ ſic intelligit̉ aut̓. vt cūde ap. cog. Sed vt sͣ dixi pͥmū tutius: ⁊ ideo tenendū videt̉. de pe. di.vij. nullus. ⁊ verbum illud relinquit in decre. raynūtius. nō videturponi proprie: vt patet etiam ex inſtitutiōe adiecte. idem̄ in decreta. raynaldus. Io. an.f Legauit. de facto. vt dixi in caſu: legauerat vſufructum quorūdaꝫbonoꝝ: ⁊ altero ſolum ſuꝑſtite ex filijs augebat in teſtamento legatū⁊ nemine ſuꝑſtite adhuc augebatur. ⁊ ex hoc etiam vt patet in integraallegabatur per pauꝑes ꝙ patebat: ꝙ intentio teſtatoris fuerit vxorifiliam anteferri. Io. an.g Eidem filio. moreret̉ quod eſt. jͣ. Sed ꝯͣ: iſta filia nec exheredataerat nec inſtituta: qꝛ in certa re vt sͣ dictum eſt. ergo nec ei pupillariterpōt ſubſtitui. vt inſti. de pub. ſubſti. §. non ſolum. ff. de vul. ſubſti. l.ſꝫ ſi plures. So. lꝫ hec pupilla non fuerit inſtituta heres in pͥmo gͣdutn̄ fuit inſtituta in ſecūdo .ſ. poſt morteꝫ filij. ⁊ ſic ei pupillariter ſubſtitui potuit: vl̓ dic ꝙ ſi ex liberis vnus eſt ex certa re: alter vniuerſaliter inſtitutus: vterqꝫ eſt heres. lꝫ alter nō teneat̉ ad credita l̓ legata.⁊ ſic intelligat̉ hic ⁊ s. e. raynūtius. ſecus ſi non ex liberis: quia tuncinſtitutus in certa re habebitur loco legatarij: vt sͣ. dixi. ⁊. C. de here.inſti. l. quotiens. vel hic non querit̉ an tenuerit ſubſtitutio de filia adfilium: ſꝫ ecōuerſo. qꝛ de facto pus deceſſit filius.h Liberis. ſufficit vnus. ff. de v̓. ſig. l. nō eſt ſine liberis. C. d̓ ꝯdi.inſer. l. j. ⁊ ſuꝑ hoc vide qd̓ no. de ꝓba. in pn̄tia. in. j. glo.i Filie moreret̉ .i. ad opus filie. quaſi di. ꝙ hereditas filij directe etimmediate ad filiam ꝑueniat ⁊ ecōtra: ſi v̓o ī ſucceſſiōe mater eēt media iā nō filie: ſꝫ pͥmo matri moreret̉: ſic allegabat̉ ꝓ ꝑte paupeꝝ.k Pauperes. lꝫ certa ꝑſona heres inſtitui debeat ⁊ nomē ſpecificaritamen pauperum inſtitutō valet: ⁊ de pauperibus loci ꝓprij domicilijſenſiſſe intelligitur: vbi fomentum viuens conſolatōnes ⁊ ſeruitia amultis recipit. C. de epiſco. ⁊ cle. ſiquis ad declinandam. ⁊. l. nulli licere. de hoc dic: vt sͣ. e. ti. cum tibi. Io. an.

l iij