conſuetudines ⁊ ſtatuta: cumſint facti: ⁊ in facto ꝯſiſtant:poteſt probabiliter ignorare:ipſis dum tamen ſint rationabilia ꝑ ꝯſtitutōnē a ſe nouitereditam: niſi expreſſe caueaturin ipſa: non intelligit̉ in aliqͦderogare.Aem.T animarū ꝑiculis obuiet̉ ſententijs ꝑ ſtatutaquorūcūqꝫ ordinarioꝝ ꝓlatisligari nolumus ignorātes: dūtamen eorū ignorantia craſſa

nō fuerit aūt ſupina. ¶ Statuto ep̄i quo ī oēs qui furtumcōmiſerint: excōicatōnis ſnīaꝓmulgat̉: ſubditi eius furtuꝫextra ipſius dio. cōmittentesminime ligari noſcūtur: cumextra territoriū ius dicēti nōpareat̉ impune. ¶Reg. ix.De reſcriptis. Rubrica.Pſo iure reſcriptū vl̓ꝓceſſus ꝑ ip̄m hītusAI

bene tollit noua ꝯſtitutio pͥncipis. ⁊ merito qꝛ illius legis ꝓmulgatio: al̓s ſuꝑflua ⁊ inutilis eſſet: ſꝫ in ſingularibus ſecus: qꝛ licꝫ lexnō habeat locū bon̄. habebit locū mutine padue: ⁊ locis alijs.i Cum ſint. ratio rationis. Io. an.k Iacti. non em̄ reuocat que ignorat. Ignorat aūt que ſunt facti.⁊ puto ꝑ hanc litterāterminatā q̄ſtōꝫ illamqua querit̉: an nouaꝯſtō reuocet ſtatutumep̄i ꝯtrariū: quo ſolūcauebat̉ ius cōe. ponein terminis decre. deeta. ⁊ qua. p̄terea. queꝙͣtū ad pn̄tatōnes patronoꝝ eſt hodie reuocata ꝑ decre. jͣ. de īſti.c. ij. Nunqͥd ſublatūerit ſtatutum ep̄i. quoillud ſimpliciter cauebatur qd̓ dicit decre.p̄terea. Eodem modopoteſt poni exempluꝫde decre. sͣ. de ꝯceſſ. p̄.accedens. ad decre. e.ti. ca. ij. ⁊ de decre. decēſi. romana. ⁊.c. exigit. ad decre. e. ti. felicis. dico autē ꝙ ſicut ſublatū eſt ius cōe: ita ⁊ſtatutum quod ſimpliciter continebat ius cōe: cum illud nō ſit factinec ꝯſiſtat in facto: īmo ſit iuris ⁊ cōſiſtat in iure. ⁊ facit quod no.inno. oſti. ⁊ moderni. sͣ. de reſcrip. c. j. vbi no. ꝙ de reſcripto vel priuilegio quod ſimpliciter ꝯtinet ius cōe in ſecūdo pͥuilegio vel reſcripto non eſt neceſſe fieri mentionem ⁊ ſi ꝯtrariū diceremus: iam ep̄ipoſſent tollere poteſtatem ſummo ponufici tollēdi iura in dioc. ſuisſtatuendo ſimpliciter que iure cauentur. Item ꝓbo id euidētiſſimaratōne. Iſta decre. equiparat iſta duo: ꝯſuetudines ⁊ ſtatuta ſingularia: ſꝫ iam ſequeret̉ ꝙ oīuꝫ iuriū correctio l̓ mutatio eſſet inutil̓.dicam em̄ ꝙ licꝫ reuocatum ſit ius cōe: tamen cōſuetudo preſcriptaqua ſeruatu fuit ius cōe reuocata non ſit: eadem ratōne qua id dicimus de ſtatuto ⁊ id eſſet abſurdum. Item non poſſumus dicere ꝙſtatuta ꝯtinentia ius cōe: ſint ſingulariū ꝑſonaꝝ quod requirit hecdecre. Item ſi papa tollit ſuam ꝯſtōnem quod eſt plus: multo fortiꝰꝯſtōnem inferioris idem dicentē quod eſt minus. ad hoc optime fa.de fide inſtru. paſtoralis. vbi dicitur ꝙ ſi decre. extrauagās cōſonatiuri cōi: iudicari debet ẜm ipſam: quia ius eſt. idem igit̉ dicam inlocali ſtatuto: qd̓ ſi ꝯtinet ius cōe ſublato iure tollit̉ ſtatutuꝫ: quodius cōe eſt. Si igitur conſuetudo ⁊ ſtatutum ſingularia ſint: ⁊ cōſiſtant in facto ⁊ ſint ratōnabilia: nec expreſſe reuocentur: eis nonderogat̉ ꝑ ꝯſtōnem nouiter editam: al̓s ſecus. hoc dicit decre.l Ignorare. sͣ. vt ec. bn̄. vt noſtꝝ.m Ipſis. ſcꝫ ꝯſuetudinibus ⁊ ſtatutis.n Rationabilia. vtꝝ ꝯſuetudo ſit ratōnabilis nec ne: relinquēdūeſt iudici: cum nec certa regula tradi poſſet ẜm oſtien̄. qui hoc no. inſum. de ꝯſue. §. quid ſit ꝯſuetudo. v̓. ꝯſuetudo eſt vſus. ⁊ bn̄ dicitrationabilia. quia hoc ſolum quod rationabile eſt defendit eccleſia.xxiiij. di. c. vl. ⁊. lxxxj. di. ſiqui ſine. De ratōnabili aūt ꝯſuetudinepone exempla. jͣ. de ꝯſue. c. iij. ⁊. iiij. sͣ. d̓ ꝯſue. cum dilectus. ⁊ fa.quod dicam. jͣ. de elec. ex eo ꝙ. in fine.o Expreſſe. jͣ. de ꝯſue. c. j. ⁊. ij. de elec. quia ſepe. ⁊. c. cum non deceat. in quibus reuocant̉ etiam p̓ͥuilegia ⁊ ſtatuta. & cle. non reſi.c. vno. jͣ. de cenſi. ꝙͣꝙͣ. de pe. ⁊ re. c. ij. de big. c. vno. de cap. mo. c.vno. cum ſi. que omnia non vident̉ competentia exempla: cuꝫ illanon eſſent ratōnabilia. quod verum poteſt dici hodie qꝛ ius reſiſtithabes exempla hodie circa ꝯſuetudines: de eta. ⁊ qua. vt hi qui. infine. cum ſuis ꝯcor.p Derogare. ꝯͣ. ff. de ſepul. vio. l. iij. §. diuus. So. illa lex ml̓tisnodis intelligit̉. vt ibi no. ⁊. ff. de legi. l. d̓ qͥbꝰ. Sꝫ inqͣtū dicere videtur: ꝙ ꝯſuetudo vel ſtatutū p̄cedens legem tollat̉ a lege: dici pōthoc veꝝ: cum pͥnceps hoc intendit: vt no. ber. ſe intelligere illā legēsͣ. de fide inſtru. paſtoralis. in glo. j. in fi. que ſolutio approbat̉ perhanc decre. reprobat̉ aūt hic opi. oſti. qui ꝯͣ hūc textū no. in ſum. deꝯſue. §. ⁊ de virtute. v̓. ſꝫ ſpeciale eſt.1 T animaꝝ. hec decre. edita fuit ad declaratōnē decre. de¶ Aſen. ex. a nobis. j. ⁊ eius qd̓ ibi no. Et eius duo ſunt dixta. pͥmū ꝙ ſtatuta ordinarioꝝ nō ligāt ꝓbabiliter ignorantes. ſecūdū ꝙ ſtatutū ep̄i extra ſuā dio. ſubditū nō ligat.b Animaꝝ. ad idem de iureiur. c. j. ⁊ de ſepul. c. j.c Sententijs. q̄ ligant aīaꝫ: vt locū habeat ꝓxima ratio: ſꝫ idē in

alijs ſentētijs: que penas temporales inferūt ꝑ. l. ff. de decre. ab or. fa.l. vl. vbi habes ꝙ municipali ſtatuto nō ligat̉ ignorās ſꝫ ſciens tm̄. adhoc. C. de teſta. l. iubemus. in fi. ⁊ pōt dici ꝙ in hoc ꝓuidet̉ aīabus:ſaltem ꝓpter peccatū inobedientie: qd̓ eſt maximū. viij. q. j. ſcienduꝫ:vel de his dixit: qꝛ de alijs nō erat dubiū ꝑ dictam. l.d Statuta. d̓ generalibus ergo ſtatutis canonū vel legū non loquit̉:que ab oībꝰ ſciri ⁊ cuſtodiri debēt. sͣ. de ꝯſti. c. j.e Ordinarioꝝ. qͥ dicāt̉ordinarij no. goſ. ⁊ ber.sͣ. de of. or. cū eccleſiaꝝ.f Ignorātes. ꝯtrariuꝫno. ber. in p̄. decre. a nobis. ⁊ mouebat̉ ex eo qꝛincidebat in factum iamdānatū: ⁊ qꝛ ī culpa fuitrem ꝓhibitā faciendo. ⁊q̄rere debuerat: ſic̄ etiaꝫvbi culpa p̄cedit n̄ excuſat metus. ff. qd̓ metuscā. ſi mulier.g Supina. q̄ eſt ignoPrare qd̓ oēs ſciūt. de po-ſtu. c. j. de cle. excō. mi.apoſtolice. Ignorantia ergo alia facti: alia iuris. ſi iuris: aut cōis autſingularis. ſtatutū em̄ epiſcopi ius facit inter ſubditos: qd̓ tamē nonligat ꝓbabiliter ignorantes vt hic.h Statuto. nota ep̄m facere poſſe ſtatuta: ad idem sͣ. ꝓx. ℟n̄. sͣ. dema. ⁊ obe. ſiquis venerit. ⁊ legatus in ꝓuincia ſua: sͣ. de of. le. c. vl. ⁊ſunt talia ſtatuta ꝑpetua etiā poſt obitum vel receſſum. vt ibi.i Cōmiſerint. ꝯͣ. jͣ. de ſen. ex. romana. §. caueāt. vbi dicit̉ ꝙ ꝓ futuris delictis excōicatio ferri nō debet. So. aliud eſt ferre in alique excōicationis ſententiam ꝓ futuro delicto: vt ſi dicat excōico te ſi tale quidfeceris qd̓ ibi ꝓhibet̉: aliud ſtatutū generale facere excōicatiōeꝫ fulminans: qd̓ hic ꝑmittit̉. vt. sͣ. de ſen. ex. a nobis. j. vl̓ licꝫ ibi ꝓhibeaturferri: tamen lata tenet vt ibi no. ber. vel ſi dicat̉ ꝙ iſtud cōmiſerint ſitpteritū: nullū ꝯtrariū qd̓ pͥus dixi tene. ⁊ adde qd̓ ibi dicam.k Furtū. qd̓ eſt ꝯtractio rei aliene īuito dn̄o frauduloſa: ⁊ animo lucrandi: inſti. de ob. q̄ ex quaſi delic. in pͥn. ⁊. §. furtū aūt. ⁊. §. placuit⁊ ꝓhibitū etiā in decalogo. xiiij. q. v. penale. ⁊ ī ſecūda ꝓhibitiōe obtinet quartū locū: qd̓ dic vt no. xxxij. q. vij. quid in oībus.l Dioceſim. in qua totā iuriſditōeꝫ hꝫ ordinariā: ⁊ in quolibꝫ ipſiꝰloco nō exempto pōt ꝓ tribunali ſedere. jͣ. de of. or. cū ep̄s.m Cum extra. ratio. ⁊ no. de oībus rationem reddendam: quod dicvt sͣ. de reſcrip. ſi quando.n Territoriū. ſuū: sͣ. de of. lega. nouit. ff. de iuriſdi. om. iudi. l. vl. ⁊eſt territoriū vniuerſitas agroꝝ intra fines cuiuſqꝫ ciuitatis qd̓ ab eodictū quidā aiūt: ꝙ magiſtratus eius loci intra eos fines terrendi .i.ſubmouendi ius habēt. ff. de v̓. ſig. pupillus. §. territoriū.o Impune .i. ſine pena .i. nō parens ex eo penā nō patit̉.a Pſo iure. ergo ſine exceptionis ope: ⁊ ſic falſam puto opi.tan. ⁊ inno. no. sͣ. d̓ of. dele. prudētiā. §. ſexta. ⁊ ber. cōpoſ.ti. de reſcripti pn̄tatiōe. §. ratōne autē impetrātis. v̓. quid de ꝓceſſu. qͥno. sͣ. e. c. ſuꝑ litteris. in glo. hic q̄rit̉. ⁊ guil. du. no. ī ſpe.oēs dixerūt ꝙ ꝓceſſus habitus ꝑ lr̄as impetratas ab excōicato valetſi non opponat̉ exceptio. ⁊ hoc dico territus: cū ſupradicti oēs exceptotan. hanc viderint decre. vnde vel nō ponderauerūt hoc v̓bū ipſo iurepoſitū in pͥncipio hic: vel hāc decre. putauerūt eſſe correctā ꝑ decre. pia.qd̓ non credo. cum pars illa que correcta eſt remota fuerit. vt. jͣ. dicā.b Reſcriptū. sͣ. e. dilectus filius abbas. ⁊ ſatis hic puto terminatāqueſtōnē: qua queri ſolet: vtꝝ reus actorem quē excipiēdo ꝯͣ reſcriptū⁊ ꝑſonam repulit excōicatōnis vigore: coram ipſo delegato recōuenirepoſſit: ⁊ patet ꝙ nō. ſi em̄ nullū eſt reſcriptum ⁊ ꝯuentio eſt pͥncipale:recōuentio acceſſoriū ſublato pͥncipali ⁊ acceſſoriū. jͣ. d̓ re. iur. acceſſoriū. cum ſuis ꝯcor. Item cauſa ꝯuentōnis ⁊ recōuentiōis ſimul ſunttractande. sͣ. de mutu. peti. c. j. de or. cog. cum dilectus. qd̓ hic eſſe nōpoſſet. Item ꝯuentio eſt expreſſum: recōuentō tacitum. ſublato igiturexpreſſo ⁊ tacitum eſt ſublatum. C. ſi reus vl̓ accu. moͣ. fu. l. vl. ⁊ fa.qd̓ no. de cle. cōiuga. qd̓ ad te. ⁊ hoc tenuit tan. bar. brix. in queſtioneveneriali: que incipit: actor ꝯueniebat reum.c Proceſſus. nunquid ergo correcta eſt decre. pia. jͣ. de excep. vbi dr̄ꝙ ꝓceſſus habitus cū excōicato tenet: donec opponat̉ exceptio: ⁊ poſtmodū ipſo abſoluto reaſſumat̉ cauſa in eodem ſtatu. So. nō eſt correcta: īmo potiꝰ corrigeret̉ iſta ꝑ illā: cum illa ſit poſterior. eſt em̄ inno.iiij. ſꝫ hec greg. ix. sͣ. ti. ꝓxi. c. j. ſꝫ neutra per alteram corrigit̉: ſꝫ in diuerſis caſibus loquunt̉. Nota igit̉ primo falſam eſſelernoꝝ:

exi. xipj