Liber.XXXII.
ad exercitum vaſella naualia de damiata tranſire poterāt. impedientibꝰ ſaracenoꝝ galeis ⁊ vaſis pyraticis. que ꝑ terram in predicto flumine collocauerant. ſicqꝫ qͣꝫ plurimis vaſis noſtris prius abeis in flumine captis. tandem duas ſucceſſiue careuēnas ceperuntvictualia ⁊ alia multa bona ferentes ad exercitum. ceſa multitudine marinariorum ⁊ aliorum in totius exercitus detrimentum. Unomnino deficiente ſuffragio victualium ⁊ annone equorum ceperunt deficere fere omnes in deſolationem ac terrorem nō modicuꝫincidentes. His igitur incōmodis artatos ineuitabilis neceſſitasillos induxit a loco predicto recedere. ⁊ ad ꝑtes damiate ſi dominus ꝓuidiſſet. At vero dum quinto die aprilis eſſent in itinere reuertendi. ſaraceni cum infinita multitudine chriſtianuꝫ illum exercituꝫ ſunt aggreſſi. Acciditqꝫ permiſſione diuina fortaſſe peccatisaliquorum exigentibꝰ vt prefatus rex ludopicus cum duobꝰ fratribus ſuis qui ſupererāt. videlicet alfunſo pictauenſi ⁊ karolo andegauenſi comitibus. ac ceteris. qui cum eis redibant in manus inimicorum. ſcilicet ſaracenorum inciderent. Itaqꝫ per terraꝫ nemopenitus euaſit. ſed omnes capti ſunt ⁊ carceribus mancipati. nonſine magna ſtrage noſtrorum ⁊ effuſione ſanguinis chriſtiani. maior etiaꝫ ꝑs illoꝝ que reuertebat̉ ꝑ fluuiū ſil̓r fuit capta. vel et̄ gladio īt̓fecta. vaſell̓ naualibꝰ vt pl̓imū ſil̓r diſſipatꝭ ī qͥbꝰ egrotātiūml̓titudinē doloroſaꝫ incendij flama cōbuſſit. Itaqꝫ gens iſta ſceleratiſſima p̄terblaſphemias quas in cōtumeliam creatoris ꝓferebant in conſpectu populi chriſtiani. crucem quoqꝫ flagellis cedentes in eam ſpūebant. ⁊ in obprobrium fidei chriſtiane viliter pedibus conculcabant..cj.Qualiter ſub certo pacto a ſaracenis dimiſſus fuit.Oſtea vero per dies aliquot. ſoldanus regem ludopicum de faciendis treugis fecit requiri petens inſtanter cum nimis ⁊ auſteritate verborum. vt abſqꝫ mora ſibi faceret damiatam cum oībus rebus ibidem inuentis reſtitui ac reſartiri omnia damna ⁊ expenſasquas fecerat vſqꝫ ad tempus illud. a die ſcilicet quo damiatam receperant chriſtiani. Tandeꝫ poſt multos tractatus vſqꝫ ad decennium inita eſt treuga ſub hac forma. videlicet ꝙ idem ſoldanus regem ⁊ omnes captiuos chriſtianos qui capti fuerant a ſaracenis.poſtqͣꝫ rex in egiptuꝫ venerat. necnon ⁊ omnes alios de quibuſcūqꝫ partibus oriundos. qui capti fuerant a tempore quo ſoldanuskyemel auꝰ eiuſdem ſoldani olim cum imperatore treugas inieratomnes inquaꝫ hos de carcere liberaret. ac liberos vbi vellēt abirepermitteret. ⁊ ꝙ terras quas in regno hieroſolimitano in aduēturegis chriſtiani tenebant cum omnibus pertinentijs in pace tenerent. Rex autem tenebatur ei reddere damiatam et octo milia bizantiorum ſaracenicoruꝫ ꝓ liberatione captiuorum et damnis acexpenſis predictis. Inſuper etiam liberare ſaracenos omnes. eotempore in egipto captos a chriſtianis. necnō ⁊ illos qui capti fuerant in regno hieroſolimitano a tempore treugaꝝ. que facte ſuntolim inter imperatorem ⁊ ſoldanum predictum. Adiectum eſt etiam ꝙ omnia bona regis mobilia ⁊ omnium aliorum que apud damiatam remanerent. poſt eius receſſum ſalua forēt ac ſub eiuſdeꝫſoldani cuſtodia ac defenſione. portanda quādocunqꝫ oportunitas haberetur ad terram chriſtianorum. Omnes etiam chriſtianiinfirmi ⁊ alij qui pro rebus ſuis quas illic habebant vendendis indamiata moram traherent. ſimiliter turci eſſent ſine impedimētovel contradictione quacunqꝫ receſſuri per terram vel mare quando vellent. Et omnibus illis qui per terram vellent recedere tenebatur idem ſoldanus ſecurum conductum vſqꝫ ad terram chriſtianoruꝫ preſtare. Ac cū huiuſmodi treuge p̄ſtitis iuramentis hincinde fuiſſēt firmate. iamqꝫ ſoldanus cum exercitu ſuo veniret damiatam ꝓ complendis omnibus que firmata eſſent. Accidit iudicio diuino. vt quidam ſaraceni milites. non ſine conniuentia maioris partis exercitus. irruentes in ſoldanum predictum ſurgentemin mane de menſa poſt prandiuꝫ ipſum immaniter vulnerarent. etde ſuo tentorio exeuntem vt poſſet fuge beneficio liberari. videntibus fere omnibus admiratis. et aliorum ſaracenoruꝫ multitudinefruſtratim gladijs trucidarent. Quo perpetrato ſtatim multi ſaracenorum armati venerūt ad regis tentorium in illo furoris calore. ac ſi vellent in eum et in alios chriſtianos. deſeuire. Sed ipſorūfuriam diuina clementia mitigante. requiſierunt regem ac ſuos inſtanter ſuper firmandis treugis p̄habitis. ac feſtina deliberationedamiate ciuitatis premiſſis tamen quibuſdam verborum ⁊ cōminationum tonitruis. Tandem igitur ſicut domino placuit rex firmauit treugas cum omnibus admiratis quas cuꝫ ſoldano feceratantea. et ab omnibus et ſingulis iuxta legem ipſoruꝫ ſuper hoc recepit iuramenta. determinatis quoqꝫ certis temporibus. infra quehincinde captiui liberarentur. et damiata ciuitas redderetur. Incuius redditione ⁊ tunc cum eiſdem admiratis. ⁊ antea cum ſolda
no chriſtiani de ea cauſa. n̄ tamen ſine difficultate cōuenerant. qꝛde illa retinenda nll̓a ſpes erat. ſicut certiſſime per illos qui de illavenerant ad ipſos intellexerāt. Propter quod rec de conſilio barōnuꝫ potius elegit ac decreuit xp̄ianitati fore conſultius. ſe alioſqꝫ captiuos per huiuſmodi treugas liberare. qͣꝫ et ciuitatem cumreſiduo chriſtiani populi exiſtentis in ea taliter amittere. ⁊ ſe alioſqꝫ ſub tantis periculis in carcere remanere. Itaqꝫ ſtatuta die ciuitatem damiatam admirati receperunt. qua recepta. regē ⁊ fratresſuos. necnon ⁊ alios barones et milites de regno francie hieruſalem et cypriliberauerunt. Extunc ergo ſpem habuit rex ⁊ ſui firmam. eo ꝙ illos liberaſſent ꝙ de reddendis omnibus alijs chriſtianis ſcd̓m treugarum continentiam iuramenta ſua firmiter obſeruarent.De infractione trengarum a ſaracenis.cij.Is ergo peractis. ab egipti partibus. rex ⁊apti ⁊ liberati receſſerunt. ibi.¶ certos nuncios ad recipiendos captiuos. ⁊ ad cuſtodiam rerum quas illic dimiſerant (eo ꝙ nauigia non habebant quead portanduꝫ ſufficerent) reliquerunt. Poſtmodum aūt in aconvenientes de captiuis rehabendis ſollicite cogitantes. remiſeruntin egiptum et alios ſolennes nuncios. atqꝫ nauigia ad reducēduꝫcaptiuos ⁊ alias res quas ibi dimiſerant. ſcilicet machinas. armatentoria. equos et alia multa. Sed admirati predicti a nuncijs noſtrorum ſibi reddi captiuos. ⁊ alia ſupra dicta iuxta forinam tregarum cum inſtantia poſtulabant. Sicqꝫ detinuerūt eos diutiusin babilonia ſub ſpe reddēdi omnia que repetebant. Tandē poſtexpectationem diutinam. de captiuis omnibus quos reddere tenebantur. qui plus qͣꝫ. xij. milia eſſe firmiter aſſerebantur inter antiquos ⁊ nouos non liberauerunt nuncijs regis niſi tantummodocccc. de quibus etiam pars quedam exiuit ē carcere pecunia mediante. De ceteris autem rebus nihil voluerūt omnino reddere. qͥnetiam (quod deteſtabiliꝰ eſt) electos iuuenes de chriſtianis captiuis ducendo ad victimam ſicut oues appoſitis gladijs ſuper eorūceruicibꝰ. a fide catholica qͣntum in eis erat compellebāt apoſtatare. ac ſceleratiſſimi machomēti legem clamare. Quorum multiquidem imbecilles atqꝫ fragiles. profitendo legem illam deteſtabilem a fide exorbitauerunt. ceteri vero vt athlete fortiſſimi. cōſtantiſſime in propoſito fidei perſiſtentes coronas martirij receperūt.Ad hec cum rex ludopicus poſt initas treugas. ⁊ liberationē ſuam firmam fiduciam haberet. ꝙ liberatis captiuis terra tranſmarina quā chriſtiani tenebant vſqꝫ ad tempus in treugas diffinitūpacifice. ꝑmaneret. de reditu ſuo ī franciam diſpoſuerat. ac de nauigio et alijs paſſagio neceſſarijs tractauerat. Sed manifeſte videns ꝙ admirati predicti aperte contra treugas veniebant̉. ſibiqꝫet chriſtianitati contra ꝓpria iuramenta illudere nō timebant. requiſiuit conſilia baronum. ac militum religioſorum quid ſibi eſſetin euentibꝰ huiuſmodi faciendum. Quorum maior pars concorditer aſſerebat. ꝙ ſi eos recedere ad preſens contingeret predictaterra in amiſſionis periculo remaneret. maxīe cum in ſtatu tam debili tanqͣꝫ miſerabili conſtituta eſſet. Captiui quoqꝫ chriſtiani quiab infidelibus detinebantur. omni ſpe liberationis ſublata. ꝓ perditis reputarentur. At ex illorum mora poſſent euenire chriſtianis ac terre illorum aliqua bona. preſertim cum inter babilonicoset ſoldanū halapie. diſcordia grauis eſſet exorta. qui ſcꝫ ſoldanusexercitibus ſuis congregatis. damaſcum iam ceperat. ⁊ quedā caſtra ſub dominio babilonie cōſtituta ꝓceſſurus vt a multis aſſerebatur in egiptum. ad mortem interfecti ſoldani vindicandaꝫ. ⁊ adterram illam ſi poſſet occupandam. His ergo conſideratis rex (licet ei diſuaderetur a multis) maluit tamen adhuc differre paſſagium ⁊ morari per aliquot tempus in regno ſyrie. qͣꝫ chriſti negocium ſic deſperatum. ⁊ captiuos predictos in tantis periculis conſtitutos relinque̓. Alfunſum vero pictauenſem. ⁊ karolum andegauenſem comites. videlicet fratres ſuos ad reginam matrem ſuāconſolandam duxit in franciam remittendos. Acta eniꝫ ſunt hecinno domini. M. ccl. regni vero ludoppici. xxiiij.ciij.De vita et martirio ſancti petri mediolan̄.O tempore claruit in ordine fratꝝ predicatorum. vita et doctrina ⁊ miraculisbeatꝰ petrꝰ mediolanenſis. Quē ⁊ papa innocentius.huius nominis quartus. anno pontificatus ſui. x. canonizauit. ⁊ inepiſtola canonizationis eius. quaꝫ ꝑ omnes eccleſias promulgarifecit actus eiuſdē breuit̓ in hunc modū deſcripſit. ¶ Innocētiusquartus. Hic beatus petrus origine lumbardus. in ordine fratrum predicatoruꝫ. xxx. fere annoꝝ ſpacio. virtutū caterua fultus.