ex francie ludouicus accepit vxorē. ſcꝫ margaretā comitis ꝓuintie filiā circa dn̄icam aſcēſionis. que ſenonis coronata fuit. et pariſius venit circa octauas aſcenſioīs. Anno ſequēti facta ē magnafames valde in francia. maximeqꝫ ī aquitania. ita vt homīes herbas cāpeſtres ſic̄ aīmalia comederēt. Ualebat em̄ ſextariꝰ bladic. ſolidos in pictauia. Ibidē quoqꝫ facta ē magna peſtilētia q̄ miti pauꝑes magni ⁊ ꝑui ſacro igne accēdebant̉. ita ꝙ eccl̓ia ſanctimaxencij talibꝰ illuc allatis implebat̉. Eodē anno theobaldꝰ campanie comes exercitū colligēs. aduerſus regē ludouicū inſurgereattēptauit. qd̓ agnoſcēs rex. ex aduerſo cū exercitu vſqꝫ ad nemꝰvicenaꝝ proꝑauit. Quo audito comes ad eū nuncios miſit. rogitans vt iram deponēs offenſam remitteret. et vt in oculis eiꝰ gratiam inueniret. duas eidē villas. ſcꝫ brauim et moſteroliū in fordiona tradidit imꝑpetuū quiete poſſidēdas. Anno ſequēti vetulusrex arſacidas miſit in frāciā. p̄cipiēs vt occiderēt regē ludouicumſed deus cor eius immutauit. eiqꝫ cogitatōes pacis et nō occiſioīsimmiſit. Un̄ poſt primos quātotius alios nūcios miſit mādās eivt a primis nūcijs ſe cuſtodiret. Un̄ rex extūc corpus ſuū diligētius fecit cuſtodiri per homīes clauas cupreas aſſidue deportantes. primos interim nūcios alij ſollicite queſierūt. et inuētos ad regē ludouicū adduxer̄t. Quibꝰ viſis rex gaudēs vtroſqꝫ muneribꝰhonorauit. regi qͦqꝫ vetulo regalia exenia ⁊ dona qͣꝫ plurima precioſa in ſignū pacis et amicicie delegauit. Anno dn̄i. M. ccxxxj. idꝰfebris. magr̄ iordanus totiꝰ ordīs p̄dicatoꝝ paſtor ⁊ rector obijtin mari. Dum em̄ ad viſitāda loca et fratres in terrā ſanctam iretinundate maris ſeuicia ſuoqꝫ impetu galeam in qua cū duobꝰ fratribꝰ ⁊ alijs. xc. ꝑſonis erat ad litus ꝓpellēte ꝑiter cū illis ab hoc ſeculo nequā beneficio mortis ereptus ē. Dumqꝫ corꝑa iacerēt inhumata ſicut teſtant̉ qui de iſto naufragio euaſerūt. et qui ꝓprijseos maībꝰ ſepulture tradiderūt. lumīaria de celo ſuꝑ illos ſingul̓noctibꝰ effulſerūt. ſed et cruces multe ſuꝑ illos et a multis viſe ſūtAd qd̓ miraculū incole loci cōfluētes tāti odoris ſuffragrantiaꝫhauſerūt. vt iuxta teſtimoniū iſtoꝝ qͥ poſt viſa miracula tres illosſepelierūt vſqꝫ poſt. x. dies odor nimius ab ip̄oꝝ maībꝰ nō recederet. ſed et ꝑ ſepulture circūitum eiuſdē ſuauitas odoris latiꝰ emaquo fratres de achon cū barcha venerat. et eos ī ecclenabat. vſſiam ſuā trāſtulerūt. vbi et dictꝰ pater miraculis choruſcat. mulmultis beneficia preſtat.De itinere trāſmarino ſub ducatu regis nauarrie. et diſcordiainter fridericum et papam gregoriū..cxxxviij.Odem aut tempore fratres p̄dicatores et fratres mīores ad hocip̄m officiuꝫa dn̄o papa vocati. ſue p̄dicatōis exhortatōe multosde francia barones milites ac plebanos clericos et laycos cruceſignātes. in terre ſct̄e ſubſidiū trāſmittere parauerūt. Qui tn̄ annuente gregorio ꝑ annos qͣtuor aut. v. paſſagiū diſtulerūt. Tūc cōmitem cāpanie qͥ etiā rex erat nauarrie. ducē itineris habentes etꝑtim vt fert̉ inter ſe diſſentientes. ꝑtimqꝫ in cōflictu cōtra ſaracenos incaute ſe agētes. ac prede forſitā vel glorie ꝓprie ſicut mos ēnoſtri temꝑis militibꝰ auide nimiū inhiātes. parū aut nihil ꝓfecerunt. quin potius multi corā paganis cede corruerūt. et multi capti ſunt. Illic in bello perijt comes barti miles ſtrēnuiſſimꝰ. Porro de carcere liberatus cū rediret obijt comes mōtiſfortis amalricus. His ꝟo temꝑibꝰ orta iterū int̓ papā et imꝑatorē diſcordia.imꝑator excōicatꝰ cōtra romanā eccleſiā acrius inſurgēs. itineraquoqꝫ obſidēs romipetis inſidiat̉. Ob hoc iacobꝰ preneſtinꝰ ep̄sin franciā legatꝰ a dn̄o papa petēdi ſubſidij cā latēter dirigitur.et ꝑacto negocio reuertens ab imꝑatore capit̉. Sed ⁊ dn̄s othocardīalis iam pridie ī angliā ab ip̄o papa miſſus. eodē tꝑe rediēsetiā ip̄e ab imꝑatore detinet̉. Ip̄o quoqꝫ tꝑe dn̄s papa cōciliumep̄oꝝ ad ſe vocare nitit̉. et multi iter aggreſſi ſil̓r capiūt̉. Ex ꝗbꝰfuit petrus de collemedio archiep̄s rothomagēſis. abbates quoꝫclugniaci: ciſtercij. et clareuallis. Deniqꝫ idem papa gregoriꝰ ml̓tis tribulatōibꝰ vndiqꝫ preſſus obijt. qui. xiiij. annis ī pōtificatū ſedit. Et anno dn̄i. M.ccxl. migrauit. Tūc gaufridꝰ mediolanēſisqͥ cardīalis ep̄s ſabinēſis erat. in papā eligit̉. ac celeſtinꝰ huiꝰ nōminis qͣrtus appellat̉. Sꝫ qꝛ ſenex et infirmꝰ erat vltra. xviij. dieseccleſiā nō valuit regere qꝛ morte ꝓhibitus ē ꝑmanere. poſtea diſſentiētibꝰ int̓ ſe paucis qͥ a mortis inuaſiōe remāſerāt cardīalibꝰvacauit ſedes apl̓ica. xx. et duobꝰ mēſibꝰ. anno quoqꝫ p̄notato adn̄ica poſt natale dn̄i. vſqꝫ ad exaltatōem ſct̄e crucis fuit ſiccitasmagna. vina quoqꝫ tam fortia fuerūt vt nō poſſent bibi comodeſine aqua. Eo temꝑe apud cremonā facta ē tēpeſtas maxīa. ceciditqꝫ lapis grandinis in qͦ erat crux et imago ſaluatoris expreſſa.quoqꝫ litteris aureis ſcriptū. Hieſus nazarenus rex iudeorū. Cidit aūt in mōaſterio ſancti gabrielis et de aqua in quamliquefactus eſt inunxerūt mōachiqdā fratris oculos cecutiētis. ſtatimqꝫ clare vidit.

De tyrānide paperoiſſole et ī turcos debachatōe. .cxxxix.Qno dn̄i. M. ccxl. videlicet anno. ij. anteqͣꝫ tartari turquiā deſtruxiſſent. quidāturque mānus ī regno cōtra ſoldanū ſe extulit. ac perduos menſes et fere dimidiū debachationē ſuā exercuit. Hic paperoiſſole vocabat̉ et baiulatōem hēbat ſuꝑ qͣtuor caſalia. Qucum die quadā equitaret ꝑ campos iumentū ſuū pulcrū. quidaꝫruſticus pedeſter ei occurrit eiulās et clamās. qꝛ lupus rapueratet in ſiluā deportauerat eius filiū. O inqͥt ruſticus audi me homoet adiuua miſerū. faciamqꝫ te hoīem diuitē. vel ſi malueris ſolda.num. Cui paperoiſſole audita eius cauſa. et accepto de ꝓmiſſione iuramēto lupū inſecutus ei puerū abſtulit ⁊ ad patrē reportauit. Ruſticus ergo puerū viuū letāter recipiēs. paperoiſſole dixitElige tibi qd̓ vis de duobꝰ ꝓmiſſis. Ille reſpōdit. Quis es tu qͥſic incunctanter hoc mihi ꝓmittis. ego ſum inqͥt qͥ de nocte vadocum dn̄abꝰ que nimphe vocant̉. et ſum dei nūcius. et qͥcquid dixero tibi eueniet. Tūc ille. Satis ait diues ſum ſed fac me ſoldanum. Ruſticus qͦꝫ ait. Uade ſtatim ad parētes tuos. qꝛ magnees parētele. ⁊ cōgregatis in vnū dic. ꝙ nūcius dei tibi apparuit dicens. deū te velle ſoldanū eſſe. Qd̓ cū ille feciſſet incepit multa circa ſe caſalia inuadere atꝫ deſtruere. om̄ibuſqꝫ cū quibꝰ preliabat̉preualere. Cūqꝫ domū quādā armenoꝝ qͣſi caſtellataꝫ obſideret.om̄es ſuos ꝓpoſſe aīmauit vt viriliter pugnarēt. nihilqꝫ mali timerent. qꝛ nullus ibi moreret̉. neqꝫ vulneraret̉. Hac igit̉ cōfidētiacaſtrū aſſilierūt. et illi de caſtro. viij. de illis ſe pugnantibꝰ occiderūt. et qͣꝫ plures alios vulnerauerūt. Alij ꝟo pugnātes. ſcꝫ occiſorū fratres atꝫ parētes de morte ip̄oꝝ dolētes dixerūt. Paperoiſſole qͣre ſic decepiſti nos et nr̄os. morieris ⁊ tu ſicut et illi. Ille aūtiurabat. qꝛ ſic dei nūcius ei dixerat. Dyabolus inquiunt fuit qͥ ſicte decepit. Tūc ille ſubterfugiū amentie ſue querēs ⁊ nō inueniēsdicebat. O deus qͥd facis an dormis. Loquar inqͥt oībꝰ aſtantibꝰvobis deo craſtina die et dicam ei. cur mihi et vobis tale quid ꝑmiſit accidere.De ipſius ac ſuoꝝ deſtructione..cxl.Raſtina vero die contra2predictos armenos inſultū fecit. ac ꝑ medias ſcapl̓asEꝑforatus ad mortē abſcōdi ſe precepit. ita ꝙ videripoſſet. qn̄ mortuꝰ eſſet. Nihilominuſqꝫ cōſolatꝰ ē ſuos dicēs qnō ꝓpter ip̄m a ꝓpoſito qḋ inceperātꝰſterēt. ſꝫ virilit̓ inſiſteretqꝛ victoriā ⁊ dominiū ſic ei deus mādauerat de om̄ibꝰ obtinerentDixit etiā ꝙ cū foret mortuꝰ. iret loqui cū deo ſuꝑ his q̄ acciderant rōem queſiturꝰ. Quēdā etiā p̄ ceteris ſibi de genere ſuo priuſqͣꝫ moreret̉ cōſtituit vt p̄eſſet loco ſui eiqꝫ obedirēt vt ſibi. certiꝙ turquie dominiū obtinerēt. ſi in ꝓpoſito et oꝑe incepto ꝑmarrēt. Ille igr̄ īſtitutꝰ ī oꝑe cepto ꝑſiſtebat ⁊ cōgregato ſecū. iij. M.hoīꝫ multitudīe oēs ſibi reſiſtētes occidebat ac deſtruebat. Deniqꝫ in terre vaſtatōe tantā ſibi pugnatoꝝ multitudīem cōgregauerūt. et ita in breui a turcis reueriti ſunt. ꝙ eis libere gazariā dūtm̄ pax eſſet decetero firma int̓ ip̄os dare voluerūt. Tūc trecentilatini ſiue franci audiētes turquie deſtructōem ꝑ iſtos fieri cōuenerūt ad locū vbi erāt cōgregati. atꝫ in illos exiliētes deſtruxerūtom̄es. turcis a bello fugiētibꝰ nec intrare cōflictū audētibꝰ. vnicꝰtm̄ latinus mortuus fuit ibi. plures aūt vulnerati. Sic igit̉ habita de paperoiſſole victoria ꝑ latīos p̄cepit ſoldanus. ccc. milia ſoldanoꝝ eis dari que om̄ia retinuerūt ip̄i turci. Siquideꝫ etiā admirales ſiue baiuli turquie ꝑticipāt ſurtis q̄ in ea fieri cōſueuerūtPactū qͦꝫ de habēda ſecuritate cū furibꝰ faciūt. Tūc latini ſtipēdia queſierūt a baiulis ſoldani. Quibuſdā ꝟo ſoluere recuſant̉bus dixit vnus. Iuſtū ē vt ſtipēdia vobis ſoluamꝰ qꝛ nos ⁊ capita nr̄a ꝑ vos hēmus. Siquidē altera die cū paperoiſſole veniretad caſtrū nr̄m om̄eſqꝫ recepti eſſemꝰ in tutiori loco. xj. milia pugnatoꝝ. ille vidētibꝰ oculis nr̄is venit ad burgū. et ibi accepit victualia quātū voluit. nec ſaltē vnus qͥ contra illos exiret ex nobisfuit. Qm̄ ergo vos frāci deuiciſtis eos ante qͦs ꝯꝑere nō audebamꝰ. iuſtū ē vt ſtipēdia vobis ꝑſoluant̉. Itaqꝫ nō exercuit vt dictūeſt paperoiſſole tyrānidē ſuā pluſqͣꝫ ꝑ duos mēſes ac dimidiū. ettn̄ turci ꝑ vices. xij. fuerūt vaſtati ꝑ eū. erātqꝫ. xij. milia lancearū.e longa turcoꝝ a tartaris impugnatōne..cxlj.Orro tartari pluries turuie terrā inuaſerūt anteqͣꝫ iſtā ꝯtererēt ac deſtruerētNam ꝑ ānos. xx. ſoldanus cū eis ꝟſus fines qͣlat hūitguerrā. ita tn̄ ꝙ nō oēs barones tartaroꝝ ſꝫ vnꝰ tm̄ vel duo īſurgebāt. Tādē audiētes ꝙ paperoiſſole tali mō et cū tā paucis qͣſicepiſſet victoriā de turcis obtinere. aīmati qͣꝫplurimū ex debilitate turcoꝝ. In anno ſequēti turquiā integre inuaſere. Cōtingit at̄