Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

LLX.I.

Nterioreꝫ autē mentisꝯpoſitōꝫ geſtꝰ exterior extrinſecaꝝqꝫ ꝑtiū ꝯpoſitioon̄debat. cordis eius gaudiū vultꝰ ſerenitas latere nonſinebat. Miro aūt moderamīe cordis grauitatē. vultꝰ hilaritatemmētiſqꝫ iocūditatē. verecūde faciei ſimplicitatē aliqͣtenꝰ temꝑabatvultūqꝫ in terra demiſſo. tardo maturoqꝫ greſſu hūiliter ī om̄ībꝰ incedebat. Adeo aūt ex plenitudine cordis eiꝰ ī facie illius ſpūſſanctigr̄a reſultabat. multi ex ſolo eiꝰ aſpectu ſpūalit̓ refecti. ad deuotionē lachrymas ꝓuocabant̉. in vultū eiꝰ qͣſi in libro vnctionēſpūſſancti legētes virtutē ex ea ꝓcedere cognoſcebāt. Accidit autēquadā die vt vir qͥdā benignꝰ ꝑſonaꝝ religioſaꝝ familiaris amicus guido nomīe quōdā cameracēſis eccl̓ie cātor cauſa viſitādia ſua via diuerteret. Quidā aūt ex ſocijs eiꝰ nōdū forte exꝑientiā cognouerat quātū pijs mentibꝰ bonoꝝ viſitatio familiaritaſqꝫcōferat. deuoti viri p̄dicti piū laborē qͣſi deridēs ait. Pro deo dn̄ecātor qͥd q̄ritis. qͣre viā veſtrā fruſtra deſeritis. Nūqͥd muſcas volatiles ſiue papiliōes pueris ſequi apprehedere vultꝭ. Ille aūtvt mitis erat patiēs. iter ꝓpoſitū ꝓpter hoc reliqͥt ſꝫ xp̄i ancillāex cuiꝰ pn̄tia modicā alia vice ꝑceꝑat ꝯſolationē deuotꝰ adijt. aūt illi loq̄ret̉ ſociꝰ eius tedio affectꝰ ī expectādo venit ad ip̄mcantorē admoniturꝰ vt feſtinaret. Cūqꝫ forte ī vultū ancille xp̄iocl̓os fige̓t ſubito mirabilit̓ mutatꝰ aīo. in tantā lacrimaꝝ copiāreſolutꝰ eſt. vix longo tꝑe poſt a loco ab eiꝰ pn̄tia potuit āmoueri. Tūc cantor licet ille verecūdia latere vellet. attēdēs cognoſcēs rei euentū gaudēs ſociū ſuū verſauice irridēs ait. Eamꝰ qͥdhic ſtamꝰ. Forte papiliones fugare vultis. Ille ꝟo poſt multa ſuſpiria lachrymas vix tandē inde auelli potuit dicēs. Ignoſce mihi qꝛ quid prius dicerem penitus ignorabā. nūc igit̉ in hac ſanctamuliere virtutē dei exꝑientiā ꝑcepi..xxviij.De infirmitate eius. alioꝝ ipſam curata.Um aūt quodā temporecorpuſculū eius feruorē ſpūs iam ampliꝰ ſuſtinere nonfiliā ſuā quā diligebat diſcipline flagello ſubdidit. mēbra corpopoſſet decidit in egritudinē magnā. Adeo em̄ pius pat̓ris eiꝰ mirabilit̓ torq̄bant̉. quaſi ī circulū brachia dolore agitabant̉. manibꝰ pectus tūdere cōgebat̉. aūt ad tempꝰ paulu quieſce̓t vis infirmitatꝭ. tūc reuerſa ad ſe magno gaudio dn̄ogr̄as agebat. flagellat omnē filiū quē recipit. Poſtqͣꝫ aūt tanqͣꝫaurū in fornace hac infirmitate electā ſuaꝫ ꝓbauit dn̄s excocta adplenū elimata tantaꝫ poſtea in ieiunijs vigilijs alijs laboribꝰ adn̄o fortitudinē obtinuit terciā ꝑtē laboris eiꝰ etiā fortes homines vix valerēt ſuſtinere. Aliqn̄ tn̄ aliquis ex amicis ſuis aliquograuamīe laboraret. vel alicui tēptatiōi ſuccūberet. tūc ip̄a infirmātibꝰ infirmata eſt. ſcādalizatis vehemēti dolore vrebat̉. Ettūc plerūqꝫ morbū p̄dictū ī aliqͦ mēbroꝝ ſuoꝝ ꝑticularit̓ ſentiebatStatim aūt nouo mirabili curatiōis genere vocato aliquo ſacerdote digito crucis ſignū ſuꝑ locū infirmitatis ſacerdos faceret.quaſi virtutē ſancte crucꝭ expaueſcēs infirmitas. ad locū aliū fugiebat. Facto ꝟo iterū atqꝫ iteꝝ crucis ſignaculo. vagus morbꝰ acfugus. expectare pondus crucis diutiꝰ audebat. ſꝫ tandē mirabili inaudito veneratōnis genere a corꝑe ancille crucifixi virtutediſcedebat. Intuēs em̄ oculo fidei in ſerpentē eneū a ſerpētini morbi morſibꝰ liberata. deo ſancte cruci multiplices referebat gr̄as.De timore illius caſto amore pauꝑtatis..xxix.Rat autē ei timor caſtusin corde tanqͣꝫ faſcia pectoralis cogitatiōes ꝯſtringelus ne pigricia torꝑet. in omībꝰ regula ne modū excederet. Timorret in ore tanqͣꝫ frenū qḋ linguā repͥmeret. in oꝑe ſtimuem̄ iſte tāqͣꝫ ſcopa purgabat cor a duplicitate. os a falſitate operaꝟo ab omni vanitate. Nunqͣꝫ em̄ verbū ſeculare ab ore eiꝰ meminime audiſſe. Uix aūt vnicā clauſulā loquēdo dice̓t quī xp̄m qͣſidimētū interſereret frequēter. Adeo em̄ timor dn̄i ſanctꝰ mentē eiꝰoccupauerat. eſſet apud pillembroch iuxta niuellā tm̄ herbas ſeminant̉. alia etiā ſpōte naſcētia frequēter colligi faciebat vt inde ſibi pulmētū face̓t. ne forte captū a beſtia .i. elemoſynasqͣs domibꝰ leproſoꝝ raptores feneratores dare ſolēt māducaretTantū aūt ex ſpū timoris amorē ꝯceꝑat pauꝑtatis. etiā neceſſaria vix retinere volebat. Un̄ quadā die fugere ꝓpoſuit. vt int̓ ignotos ignota deſpecta hoſtiati mēdicaret. Aſſumpto igit̉ ſecū ſacculo in elemoſynas repone̓t. cipho paruo vn̄ aquā biberet. velforte pulmentū ſi daret̉ ei mēdicaret reciꝑet. veteribꝰ pānis induta. vix multis amicoꝝ ſuoꝝ lachrymis tandē potuit retineri. Fecit ergo qd̓ potuit. In tāto aūt poſtea amore pauꝑtatis ꝑmāſit vtaliqn̄ mappā ſupra quā panē ponebat. vel lintheamīa. ſecaret. ꝑtēſibi retinēdo. ꝑtē pauꝑibꝰ erogādo. ſolū aūt ex ſpū timoris diuitias ꝯtemnebat. ſꝫ pauꝑtate ſpūs in oculis ſuis modica erat. Ex

abundanti aūt hūilitate quātū in ip̄a erat latere appetebat. Un̄ex cordis iubilo plenitudine gr̄e intra ſe ocpoſſet.ad vicina rura vel dumēta fugiebat. vt hūanos deuitās oculos ſecretū ſibi deo ī archa pure ꝯſcīe reſeruaret. Qn̄qꝫ tn̄ p̄cibꝰ amicorum ꝯpulſa. vel a domino ad aliquē ſpecialiter miſſa. vel affectuꝯpaſſiōis vt ꝯſolaret̉ puſillanimes incitata. ex multis ſentiebat.pauca hūilitatē verecūdia reſerabat. Quē em̄ familiariū ſuoꝝin ꝑiculis p̄muniuit. Occultos malignoꝝ ſpirituū laqueos aliquotiēs amicis ſuis detexit. Quotiēs puſillanimes in fide vacillātes diuine reuelatiōnis miraculis corroborauit. Aliquo em̄ tꝑe q̄reremꝰ vtꝝ de laudibꝰ hūanis ſeu reuelatiōibꝰ diuinis aliquāſaltē titillationē vane glorie ſentiret. reſpectu inqͥt vere glorie quādeſidero nil eſt. vel refutari pōt oīs hūana gloriatio. Ita omnēdanā gloriā. omnēqꝫ hūane laudis vanitatē dulcedine eternorūbonoꝝ ſolū admittebat. ſed quadrdis abomīatiōe reſpūebat. chriſti em̄ dulcedo totā eius mentēvendicaueratnil niſi chriſtus ei ſapiebat.De pietate eius exemplū.xxx.On ſolū aūt per ſpiritumtimoris ab omni ſpē mala ſibi cauebat. ſed etiā ſpū pietatis ad omne bonū ꝓna erat. Satagebat igit̉ poſſeſuo oīa miſericordie oꝑa ex abūdanti pietate adimplere. ſuꝑ oīainfirmis aſſiſtere. defunctoꝝ obitui ſeu ſepulture intereſſe ꝯſueuerat. vbi multa de archanis celeſtibꝰ dn̄o reuelāte frequētiſſime ꝑcepit. Quadā aūt die quedā ſoror fratrū de oegnies ī extremis laboraret. illa eſſet in cellula ſua ꝑcepit multitudinē rugientiū demonū circa lectū ſororis infirme. Cūqꝫ iam ea fieret cōmēdatioquā putabāt eſſe mortuā. tūc illa māſuete grauitatis mature verecūdie quaſi oblita ad lectū egrotātis cucurrit. īmundis ſpiritibꝰſe opponēs. ſolū eos p̄cibꝰ oppugnabat. ſed etiā pallio ſuo tanqͣꝫmuſcas abigebat. ꝟo impij illi terribilit̓ reſiſterēt. tanqͣꝫ ſuaꝫſororis aīam vendicare vellēt. tūc illa ampliꝰ ferre ſuſtines clamabat xp̄m ſuū. ſaguinē xp̄i quē aīabꝰ ſuis effudit. mortēqꝫ crucifixi inceſſant̓ īuocabat. aūt rugiētes illi preꝑati ad eſcā multꝭcalūnijs aīaꝫ illā impeterēt. ip̄a tandē a ſpūſancto fiduciā ꝯcipiens vbi eſt ſpūs dn̄i ibi libertas. rn̄dit. Dn̄e hac aīa fidę iubeo. licet em̄ peccauerit. peccata tn̄ ſua ꝯfeſſa eſt. ſi forte aliꝗd negligentiā ſuā vl̓ ignorātiā in ea remāſit. licet loqui poſſit. adhuc tn̄ꝯtritiōis tempꝰ ei reliquiſti. Fratres em̄ tm̄ vocē eiꝰ geſtus cōtrademones ꝑcipiebāt. dn̄o aīa ſororis ſue deuotas or̄ones effundebāt. Tandē victis ꝯfuſis demonibꝰ. ſanctis angelis adueniētibꝰ. illa deo laudes reddēs ad ſe reuerſa qͥeuit. reſumptoqꝫ pallioqd̓ in pugna ꝓiecerat ad cellulā ſuam verecūdia fugiens clauſooſtio latuit. multū poſt tempꝰ in feſto apl̓oꝝ petri pauli cuꝫ aīa deuote ſupplicaret. de ſtatu eiꝰ fideiuſſerat ſollicita eſſeton̄dit ei beatꝰ petrꝰ aīaꝫ illa in penis purgatorij vehemēt̓ afflictā.Reuelauit aūt ei beatꝰ petrꝰ penas penaꝝ cās. Uehemētercalorē torq̄bat̉ eo mūdū voluptates ſeculi nimis ardēt̓ amaſſet. Aliqn̄ ꝟo frigore maxīo cruciabat̉. eo pigra ad bonū fuiſſet. maxime qꝛ filios ſuos ꝓpriāqꝫ familiā nimis negligent̓ correxiſſꝫ.Siti p̄terea miſerabilit̓ anxiebatur eo ī vita ſua nimis vacaſſetpotatiōibꝰ. Nuditatis etiā eo ſuꝑflua fuiſſet in veſtibꝰ maximūſuſtinebat incōmodū. Tūc pia xp̄i ancilla ſicut tota pietatis viſceribꝰ affluebat maxime circa illos qui in purgatorio torquebant̉.ſolum ſuis oratiōibꝰ cōtenta eſt. ſed multa etiā illi ab alijs orationū miſſarū ſuffragia acquiſiuit.Iterum exemplū de eodem..xxxj.Tia enim vice cum religioſa quedā vidua diu ī ſancta viduitate deo ſeruierat. filias ſuas in ſancta virginitate ſpōſo celeſti integrascuſtodiebat. in extremis apud ppillēbroch iuxta niuellā laboraret.vidit beatā virginē vidue aſſiſtentē. qͣſi quodā flabello euētādocam feruorē caloris quo torq̄bat̉ miſericordit̉ tēporabat. autēeius anima de corꝑe iam egredi vellet. turba demonū inſidiantiuꝫnulla orationū inſtantia diſcede̓ voluit. donec clauigerethereusvexillo crucifixi ꝯfuſos illos eiecit. aūt vidua illa defuncta eētvidit ancilla xp̄i beatā virginē multitudīe celeſtiū puellaꝝ pſallentiū deūqꝫ laudātiū quaſi in duos choros diuiſaꝝ. aūt ſacerdos more debito exequias defūcte ꝑſolueret. tūc ſummꝰ ſacerdos ſanctoꝝ multitudine officiū vt videbat̉ ei ꝯplebat. mirabilitereccleſie militāti eccleſia triūphans rn̄debat. aūt ſepulture corpus traditū eſſet. vidit xp̄i ancillā animā eiꝰ. nōdū in ſeculo plene purgata fuerat. in purgatorio qd̓ ei deerat ꝯſummare. maritꝰ eiꝰ mercator fuerat quedā more mercatoꝝ fraudē acquiſierat. Quoſdā etiā de familia ducis louanie in hoſpitio receꝑat quide iniuſte acquiſitis multa in domo ſua expendebāt. Et qꝛ de huiꝰmōi nōdū ꝑfecte reſtitutiōꝫ fecerat. dicebat ſe adhuc ī purgatorio