philici. Nihil potētius ad eneruandū animū qͣꝫ lenociniū melodieUnde ⁊ quidā demones illa capiūt̉. ſic̄ dicit̉ de ſaule arreptitio. etdauid cithariſta ꝙ videlicet ille meliꝰ habebat qn̄ iſte pſallebat. ⁊apollini delphico inuēti ſunt ludi muſici. et ille optimꝰ muſicꝰ ⁊ theologus ⁊ poeta ⁊ cithariſta orpheus ſuā libidinē citharizādo ꝓſecutꝰ ē vſqꝫ ad īfernū. In hꝰ iterū rei argumētū acciꝑe ꝙ difficile inuenit̉ aliqͥs leuis vocis ⁊ grauis vite. Quippe cū vocis leuitas cātūdeſiderat. at vite grauitas planctū. Uidi infinitos tā viros qͣꝫ feminas tāto peioris vite quāto melioris vocis. Sed vt noſtris parcaꝫtemꝑibus. nero producat̉ in mediū de quo refert ſuethoniꝰ ī librode vita ceſarū. ꝙ adeo delectabat̉ in cantādo. vt nec repentino motu terre ante cātare deſiſteret qͣꝫ inchoata finiret. Refert etiā eummultociens ſupinum iacere ſolere. ⁊ pectori ſuo laminā plumbeamſuꝑponere cauſa videlicꝫ vocis ꝯſeruande. ⁊ abſtinere a pomīs eta cibis olficientibꝰ ⁊ nūqͣꝫ aliquē aduocare niſi aut ꝑ aliū. aut voceſubmiſſa. vnde dictum eſſe illud apud iuuenalem. Uox blanda etnequā digitos habet. Ecce īuenimꝰ hominē vocis blandiſſime etvite peſſime. ⁊ quoniā exemplorū ſuꝑabundat copia pergamꝰ adalia. Sequit̉ de forma quā ſemꝑ duo ꝑicula comitant̉. Et illa eadem que vocem blandaꝫ. id ſuꝑbia ⁊ laſciuia. Unde ouidius in libro faſtorum. Fuſtus ineſt pulcris. ſequit̉qͣꝫ ſuꝑbia formā. Et iuuenalis. Rara eſt cōcordia forme atqꝫ pudicicie. ⁊ iterum ouidiuꝫLis eſt cum forma magna pudicicie. Nec damno dona nature. ſꝫcurioſitatē ⁊ vanitatē. quas indiuiduas ⁊ quaſi etiā naturales ſecūducūt comites. Sequit̉ d̓ puero quē etiā peccati fomitē appellauiſcꝫ ea cōſideratiōe qua ⁊ mulierē. Quātū em̄ ꝑiculi ſexus affert inmuliere. tantū etas in puero. De illa ſic ait varro. Mulier qͣſi mollier. De iſto ait naſo. Puero inquit eſt etas mollis. De illa virgiliꝰUariū ⁊ mutabile ſemꝑ femina. De iſto oraciꝰ. Cereus in viciumflecti. Periculoſa em̄ eſt etas pueri ꝑiculoſiorqꝫ ſocietas. ꝑiculoſiſſima ꝟo familiaritas. Unde legit̉ in vitaſpatꝝ nō habendā eſſefamiliaritatē cum femina ⁊uero. vbi addit̉. vel heretico. Hec ergo oīa ſunt irritamēta viciorū. hec ſūt incitamēta voluptatis tormēta caſtitatis. Hoc oleo. hac pice. hac ſtupa. hac napta. his malleolis. his ſarmentis incenditur fornax babiis. Uis ergo fugerevoluptatis incendiū. fuge omne hoc genusitis.Ꝙ ab his omnibꝰ refugiū ſit vita clauſtralis..cxlv.Ed quo fugies a facie iſtorum. Totum circūſpice mūdū. vbiqꝫ dyabolus hamūeſt ergo mūdus. vt eius ꝯcupiſcentie fugiant̉. Alioquin ſi in mūdopeccati aliquo fomite delectatiōis ineſcat. Iugiendusremanere volueris nec abſciſis manibꝰ nec trūcatis pedibꝰ nec effoſſis oculis. eo ꝙ ſcandalizauerīt te. ſcandalo non carebis. Relinquit̉ em̄ aliquid ⁊ auribꝰ ⁊ naribꝰ qḋ eas ſcandalizet. ⁊ ꝑ eas animūIgit̉ qn̄ quidē nec ſine mēbris officialibꝰ poſſumꝰ viuere. nec illisſcandalizantibꝰ bene viuere. neceſſario querēdus eſt locꝰ non tamcorporibꝰ qͣꝫ moribꝰ ſalubris. vbi corporeū ſenſuū non carētes officijs illorum ſcādalis careamꝰ ⁊ quis locus ad hoc idoneus niſi clauſtrum. vbi pax includit̉. honeſtas claudit̉. excludit̉ voluptas. ſecludit̉ libido. De quo loco ſcriptum eſt. Meliꝰ eſt ſedere in angulo domatis. qͣꝫ cum muliere litigioſa. Angulus eſt cōcors cohabitatio clauſtraliū in quā ip̄i clauſtrales d̓ diuerſis hominū generibꝰtanqͣꝫ de diuerſis parietibꝰ cōcurrētes ⁊ habitantes vniꝰ moris indomo vnitatis. ſeruātes vnitateꝫ ſpiritus in vinculo pacis felici diſcunt exꝑientia. qͣꝫ bonū ⁊ qͣꝫiocūdum ſit habitare fratres in vnuꝫMulier em̄ litigioſa. vel omnis ad litterā mulier ē vel ipſa caro velvita muliebris vl̓ ſocietas cum amatoribꝰ mollis. ⁊ muliebris viteQuodlibet em̄ iſtoꝝ ſemꝑ rixam mouet viris ſpiritualibꝰ. O qͣꝫ cōueniēter rixendis vt dicit̉ appellata eſt illa captiua muliercula quete captiuū trahit. ip̄a em̄ eſt dyabolus. qui dicit̉ rixobaldus. quiaſemꝑ rixam alit. Nam ⁊ hoc nomē legit̉ eſſe ꝓpriū cuiuſdā demonis. Fuge ergo frater dilextiſſime. fuge rixam quā tibi mouet rixobaldus iſte ꝑ illam rixendā ⁊ redi ad clauſtrū tuū locuꝫ pacis ⁊ quietis. amatorē ſilentij. rixeqꝫ p̄ſecutorē. Redi frater redi a mūdanocircuitu in quo impij ambulant. quem ſemꝑ leo rugiens circūit. q̄rens quem deuoret. ad clauſtralē tetragonū. vbi mirabiliter fabricante prudētia. colūne iuſticie ſuꝑ baſes fortitudinis. cemēto temperātie firmiſſime ſolidate. ſpei epiſtilia infatigabilit̓ ſuſtinētes. ⁊ ꝑinterualla diſcretiōis ſeriatim diſpoſite charitatis latera .i. latitudinem in humilitatis angulos .ſ. anguſtias lineariter cōſummātes etab eiſdem incipientes vite ordinatiſſime pulcerrimā ſtabiliūt quadraturā. arridēte ī medio tetragoni ad cumulū decoris prato diuinarū ſcripturaꝝ medicinalibꝰ ⁊ īmarceſſibilibꝰ iocūdarum ſententiarū floſculis pleniſſime refertoedi gͦ frater redi de fornace ferreaad clauſtri refrigeriū. vt in locīmeniſſimo. ſub domino hūaniſſimo. ih̓u xp̄o pijſſimo. volituoſe trāſigas p̄ſentis huiꝰ miſerie calamitatem

Ꝙ poſt votū vite clauſtralis nulla iam patet alia. .cxlvj.Ed dicis. Nunquid nō eſtalia vita que ducit ad deū qͣꝫ clauſtralis? Eſt plane. ſednō tibi. Anteqͣꝫ em̄ hanc elegiſſes. plures tibi alie patebant. Qn̄ autē de pluribꝰ hāc vitā tibi elegiſti. de omībꝰ vnā feciſti. Quid ergo inquis. Nūquid ſoli clauſtrales ſaluant̉. aut om̄espereūt ſeculares. Sane neutrū. Sed iſti ſoli facile ſaluant̉. illi oēsdifficile. Cur hoc? niſi quia tutior eſt ab incēdio remotꝰ ab igne qͣꝫꝓximus igni. Frater nō tibi ꝑſuadeat maleſuāda cogitatio. te qd̓vouiſti nō debere reddere. qꝛ videlicet nō ſub ſancto benedicto ꝓbationis annum ꝑfeciſti. nec ſub ſancto auguſtino ſalteꝫ dimidiaſti dies tuos. ſed dixiſti in dimidio dierū tuoruꝫ vadam ad portasinferi. Interroga cōſcientiā tuam. Neſcis cum quo mercatore contractum iniſti. cum eo. ſcꝫ qui neſcit fallere. quia iuſtiſſimus eſt. cuiꝰnō eſt poſſe falli. quia ſapientiſſimꝰ eſt. Cui nemo poteſt reſiſtere.quia fortiſſimus eſt. Quē nemo poteſt corrumꝑe. quia optimꝰ eſtA quo nemo poteſt fugere. qꝛ vbiqꝫ eſt. Prius em̄ cōtraxeras cuꝫdyabolo. qn̄ ei a teip̄o venūdatus eras ſub peccato. Tūc ꝟo contraxiſti cū domino miro modo diſtrahens ei qd̓ ante diſtractioneſuum erat. ⁊ tuum poſt futurū. Nemo aūt ſuus erit. id eſt ſui iuris.donec ei ſe vendiderit a quo iam redemptus eſt. Uis ſcire qualifuerit ille cōtractus inter te ⁊ dominū. Diſtraxiſti teip̄m dn̄o ſubtrahens te ſeculo. retrahēs te a peccato. abſtrahēs te ab inferno extrahens te a luto. cōtrahens te in clauſtro. Trahēs poſtte dyabolum. attrahēs ad te dominū. ⁊ ab ip̄o poſtea ad celum ꝑtrahēdusPorro in huiꝰ diſtractiōis. id eſt venditiōis p̄ciū eternā beatitudnem tibi dominꝰ cōfirmauit. hac conditione .ſ. vt ei ꝑſeuerares. anmodicū tibi videbat̉ preciū quod eras accepturus. Sed non ſuntcōdigne paſſiones huiꝰ temporis ad futurā gloriam que reuelabitur in nobis. Quare ergo frater contractū iſtum tibi ſaluberrimuꝫvtiliſſimū ⁊ iocūdiſſimuꝫ fide non ꝑſequeris: Ꝙ ſi negare volueristeſtes contra te velis nolis erunt. quicunqꝫ in capitulo illo tunc affuerunt..cxlvij.De differentia voti ſolennis ⁊ ſimplicis.On nego me inquis hocnō vouiſſe. ſꝫ nūqͥd vouiſſe talit̓ ē vouiſſe ſolēniter ⁊ nōmagꝭ ſimplicit̓. Illo mō Sic em̄ diſtinguit̉ inter vota ſimplicia ⁊ ſolennia. Uotum illud ſimpliciter fit. quod vel fit etſilentio. quādo ſcilicet deliberatio ſuis finibus cōtenta eſt. id eſt nōprorumpit foras in vocem. vel ſi prorumpit nullo p̄ſente. vel paucis p̄ſentibꝰ; et hoc extra eccleſiā et habitu priſtino nōdū mutatotale votum dicitur ſimpliciter factum. vel ſimpliciter prolatum. vl̓ſimplex ſolum. Illud autem dicitur ſolenne quod fit coram multisUel ſi coram paucis ſed grauibus perſonis. ⁊ in eccleſia. vel in manus preſbiteri etiam extra eccleſiā. vel ſuper reliquias. Uel vt breuius dicam duo ſunt que faciūt maxime votum ſolenne. loci ſanctitas. et perſone autoritas. Autoritatem appello hic ordinis dignitatem. Solenniter autē vouetur in omni eccleſia. etiam ſine preſbitero. ſi tantūmodo aſſunt aliqui quorum teſtimonio vacillare nonpermittat ſexus aut infirmitas. aut etas. aut infamia. Solenniteautē vouetur coram omni preſbitero. etiam extra omnē eccleſiam.Tu autem voniſti coram multis ⁊ grauibus perſonis. id eſt conuētu copioſiſſimo ⁊ religioſiſſimo ⁊ coram etiam abbate ⁊ eccleſia qꝛī capitulo. Neqꝫ em̄ capitulū nō eſt ꝑs eccl̓ie. aut qd̓ in capl̓o fit ineccl̓ia nō fit cū in toto corꝑe eccl̓ie p̄ter illū vbi altare ꝯſtituit̉ nulllocꝰ ſit ſanctior capl̓o. nullꝰ r̄uerētia dignior. nullꝰ dyabolo remotior nullus deo proximior. Ibi em̄ ꝑdit dyabolus quicquid alibilucratur. Ibi deo reſtaurat obedientia quicquid alibi illi ſubtraxitvel negligentia vel contemptus. Uides igitur ꝙ quecūqꝫ cooperant̉ ad votum ſolenne in illo voto concurrūt quod feciſti nouiciꝰin ordine ciſtercienſium. Nondū enim venio ad illud votum quodfeciſti in ordine p̄monſtratenſium.¶ Ꝙ tempore beati benedicti non mutabant habitum ſecularemnouio.cxlvi.Empore aūt beati benedicti alia cōſuetudo erat recipiendi et probandi nouios qͣꝫ modo. Tunc enim nouicij nec mutabant habitum propriū. nec tonſuraꝫ monachi accipiebant donecmonachi fiebant. quod adhuc precipitur in canonibus. Und̓ miror qua fronte noſtri temporis abbates hanc ꝯſuetudinē auſi fuerint īmutare. Sed arbitror ꝙ ad terrorem incutiendū. ⁊ pudoremmagis em̄ verecūdatur aliquis reuerti ad ſeculū ſeculari habitu cūcrine depoſito qͣꝫ ſi nullum iſtorum reliquiſſet. Ꝙ autem nouicij nō