LiberLL.

ardentem ⁊ rubentem. hoc eſt dolentē ⁊ pudentē. Iteruꝫ iſta quatuor ſollicite ꝯſiderata faciunt vt veſtimenta cōſideratis ſint ſicutnix. quia cum peccator attente conſiderat quid meret̉. ſi non peniteat. ſtatim induit ſaccum penitētie rigentē algore cantinentie. ⁊ renitentem candore caſtitatis. que ſcꝫ candor ⁊ rigor ſunt due niuisꝓprietates. Nō em̄ dixit. ⁊ veſtimēta eius ſicut lana alba. aut ſicutlac. ſed ſicut nix inquit profecto ſignificare volens. quia ſi penitētiaamara eſt ⁊ ꝯſtringens ⁊ rigida. candida tamen eſt ⁊ cito reſoluit̉.quia breuis eſt quāticūqꝫ ſit temporis.De mala conſuetudine abolenda..cxlj.Lamat tibi hieſus vocemagna. Lazare veni foras. exeunduꝫ em̄ tibi eſt adhucligato. Quilibet em̄ ſic ſepultus ad confeſſionē conſuetudinem etiam ſecum affert. ſed nō obſtinationem. Alioquī nec adconfeſſionem veniret. Quomō ergo te ſoluemus ab his vinculis.Recurrendū eſt em̄ ad conſuetudinis originem. que primo eradicanda eſt vt extirpata penitus eius radice. rami eius non repullulētAit em̄ aug. in lib. confeſ. Ex peruerſa voluntate fit libido. et dumſeruitur libidini fit conſuetudo. ⁊ dum conſuetudini non reſiſtiturfit tunc neceſſitas. que ſunt quaſi quedam anſule ſibimet innexe cathenam facientes. vnde peccator conſtringit̉. De hac cathena vl̓de hoc funiculo dicitur apud yſaiam. Ue qui trahitis iniquitateꝫin funiculis vanitatis. id eſt peccatum peccato additis quaſi filumfilo ad faciendum funem. Hic eſt funiculus triplex. qui difficile rūpitur. Prima tortio huius funiculi fit ex illis duobus filis. ſcilicetperuerſa voluntate ⁊ libidine. Secūda ex libidine ⁊ conſuetudine.Et eſt in hoc funiculo triplex libido. q. bis tortū filum. Tercia ꝟofit ex conſuetudine ⁊ neceſſitate. Quid eſt ꝑuerſa voluntas. ꝑuerſus animi motus ad appetendum aliquid preter deum propter ſeip̄m. et ex hoc ꝑuerſo motu iam ex pena peccati meret̉ vt illud ſibilibeat. id eſt placeat. ad quod appetenduꝫ ſe perueeſe mouit. et itaſequit̉ libido ẜm peccatū. ⁊ pena primi. Libido nāqꝫ dicitur a libēdo. id eſt placendo. At quecūqꝫ nobis placent blanda quadam ſuiviolentia vſum ſui facile nobis extorquent. Nam que libenter facimus. ſi poſſumus facimus ⁊ frequēter. īmo ſi poſſemus nunqͣꝫ nōfaceremus. Sic ergo ex libidine eſt conſuetudo. quia qui hunc cibum comedunt adhuc eſurient. Nunqͣꝫ em̄ porcorū ſiliquis venter humanus poterit expleri. Quare ꝟo ex conſuetudine naſcat̉neceſſitas manifeſtum eſt. qꝛ videlicet cōſuetudo eſt altera naturaO violētia ꝯſuetudinis quāta ē tua potētia q̄ de libertate facis ſeruitutem de morbo complexionē. de voluntate neceſſitatē de caſualibꝰ naturalia de ꝯtingentibus impoſſibilia. Uis gͦ enodare huncfuniculū tā ſubtiliter qͣꝫ velociter. recurere ergo ad primū nodumqui fit ex peruerſa voluntate ⁊ libidine ⁊ ſecurꝰ eſto. ꝙ iſto diſſoluto diſſoluent̉ alij qui ſequūtur. quia ceſſante cauſa neceſſe eſt ceſſare effectum. Nempe hic conſiſtit tota vis huiꝰ funiculi. In alijsquidem nouiſſimus nodus primo ſoluēdus eſt. ⁊ nouiſſime pͥmus.hic auteꝫ econtrario. Auertant̉ igit̉ a ſenſibus corporeis res ip̄osſenſus alliciētes. ⁊ facile auertetur ab animo peruerſa affectio queſi auerſa fuerit ſtatim libido auerſa erit. Unde ſeneca. Id agendūeſt inquit. vt irritamenta viciorū qͣꝫ longiſſime ꝓfugiamus. Quisem̄ iuxta proſtibulū viuat continenter. Quis taberne ꝓximus viuat abſtinenter. Quis inter forenſia iurgia ſilenter. īmo quis in ſeculo viuat ſapienter. Qui em̄ ſocius eſt ſtulto. efficitur ei ſimilisQui picem tetigerit nonne inquinabit̉ ab ea. Qui flame ſe ingeſſerit. nūquid non inflamabitur.¶ De fomentis libidini ſubtrahendis et prīo de ocio ſegnicie ſomno carne femina.Is ergo extinguere libidinem pone inimicicias inter te et mulierem. ſufficiat tibiIldeceptam a ſerpente. te hactenus decepiſſe. Noli dareſanguiſuge ſanguinem ad ſugendū. ſed auelle eam a cute. velit nolit etiam ſemiplenam. Uis extinguere libidinem. amoue ligna abigne. ⁊ ſubcidet incendiū. Que ſunt inquis ligna que non ſunt ſtruenda in ignem huiꝰ homīs rixoſi. Innumerabilia em̄ ſunt. paucatamē ex eis ī quibꝰ ⁊ cetera poſſis recognoſcere dinumerabo. Iſtaſunt ergo. ocia. ſegnicies. ſomnus. caro. femina. vinum. proſperitas. ludus. carmīa. forma. puer. De pͥmo habes. Ocia corpus alūtanimꝰ quoqꝫ paſcitur illis. Et lucanus. Uariam dant ocia mentē.Et quidam de noſtris. Indeſiderijs eſt omnis ocioſus. Et regulailla benedicti ait. Ocioſitas inimica eſt anime. Et quidaꝫ de patribus. Nunqͣꝫ inueniat te dyabolus ocioſum. De ſecūda habes.rit̉ egiſtus quare ſit factꝰ adulter. In promptū cauſa ē deſideoerat. De tercio eſt illud apud cathonis ethicam. Plus vigila ſemper ne ſomno deditus eſto. Nam diuturna quies vicijs alimentaminiſtrat. Deniqꝫ illa duo prima ſemꝑ iſtud tercium comitantur.Nemo enim poteſt eſſe ſomnolentus quin ſit ⁊ ocioſus ⁊ deſidioſꝰ

De quarto ait apoſtolus. Bonum eſt non manducare carnem etcaro non prodeſt quicqͣꝫ. De quīto quia infinita ſunt exempla. ſufficiat ponere ſolam mulieris ethimologiam. Mulier inquit varrodicitur a mollicie. quaſi mollier. Iſtud mollier intelligendū eſt dupliciter id eſt actiue ⁊ paſſiue. tanqͣꝫ ſi diceretur mollibilis. id eſt facilis ad molliendum. vt ⁊ cito molliat ⁊ cito molliatur. Noſo auteꝫte ignorare ꝙ malleus ſimiliter dicitur a molliendo. eo ꝙ ferrū molliat. Ferrras mentes ait hieronimꝰ. ip̄a libido domat. Et claudianus. Ferrea laſciuis molleſcūt corda ſagittis. Uides ergo quomōcōueniant rationes ethimologiarū cum ratiōibus naturaꝝ. Quidnon mollit malleus. Quem nō mollit mulier. igitur mulier eſt malleus. Uere ip̄a eſt malleus vniuerſe terre. per quē dyabolꝰ ⁊ mollit ⁊ malleat vniuerſum mūdum. Quomō non cauiſti tibi ab hocmalleo. Nonne ille eſt malleus qui tibi maſſam corꝑis vſqꝫ ad plūbeas exterminauit laminas. īmo etiam qui aſſidue tundendo ſuperte ſuā de te fecit incudem. Si ergo vis fugere ab hoc malleo exi defornace ferrea babilonis niſi forte quod abſit huiꝰ tāmagni ⁊ tamgrauis mallei tunſiones aſſiduas nō formidas qui contra ꝓprietates aliorum malleorū nihil glutinare poteſt. ſolidare nihil nouit. ſꝫcuncta cōfringit ⁊ omnia cōminuit. diſſoluit vniuerſa. Redi ergoredi ad crucem domini baiulandaꝫ. ⁊ noli partem tuā ponere cū pilato qui malleator interp̄tatur.vino ⁊ ꝓſperitate..cxliij.Ranſeamus autē ad cētera viciorum irritamenta de vino quod poſui poſt feminam eſt illud vinuꝫ in quo eſt luxuria. Et poeta. Et venus in vinis ignis in igne fuit. Unde eleganter ait hieronimꝰ. Uinum in adoleſcentia bibere eſt oleum addere camino. ⁊ gladiū veneno. De ꝓſperitate legis apud ouidiū. luxuriant anmi rebus plerumqꝫ ſecūdis. Non facile eſt equa cōmoda mente capi. Und auguſtinꝰ de ſalomone. Secūde res que ſapientiā animos fatigantplus obfuerunt ſalomoni qͣꝫ ꝓfuit ip̄a ſapientia. etiā tunc laudabilis etiam nunc longe lateqꝫ memorabilis. Et ip̄e ſalomon in ꝓuerbijs ait. Proſperitas ſtultoꝝ ꝑdet illos. Unde iuuenalis. Primaꝑegrinos obſcena pecunia mores. Intulit. ⁊ turpi fregerūt ſeculaluxu. Diuitie molles. Sicut aūt ꝓſperitas attrahit ad peccatum.ſic plerūqꝫ aduerſitas retrahit a peccato. Un̄ gr̄e. Aliquādo nosmūdus retrahit a deo. nunc tantis aduerſitatibꝰ plenus eſt. vt nosmittat ad deum. Ecce em̄ dominꝰ ſicut ꝓmiſerat ꝑ ꝓphetam. ſepiuit vias tuas ſpinis. vt ſemitas tuas nō īuenires ⁊ poſt amatorestuos non curreres quomō ergo non dicis. Uadam ⁊ reuertar advirum meū priorem. quia mihi bene erat tunc melius qͣꝫ nūc. Quare non cōuenis dyabolum de cōuentiōe quā tecum inijt. ⁊ de federe qd̓ tecum ꝑcuſſit. ⁊ ꝓponis ei hanc diſiunctā. Aut mihi da diuitias ⁊ voluntates quas mihi pepigiſti te daturum ſi tibi ſeruirem.aut ibo ad talem dominū qui mihi eas dabit. ⁊ non ſolum ad ſacietatem. ſed etiam ad cumulū. O qͣꝫ cōueniētiſſime hec ei ꝓponeres.Iſta em̄ ꝓmittit nō ſolū tibi ſed cuilibet eiꝰ dn̄io ſubmittere ſe volenti. iuxta illud. Hec oīa tibi dabo ſi cadens adoraueris me. Eccequi cadens adoraſti. ⁊ adorans eū cecidiſti. Aliter em̄ nō adoraturniſi cadendo. cui nō ſeruit̉ niſi peccādo. at qd̓ tibi ꝓmiſerat. nō dedit mētitus eſt em̄. Quid putabas eū poſſe verū dicere. nōne ipſemendax eſt ⁊ ab initio in veritate nō ſtetit. quomō huiꝰ domini fedifragi exactoris ſeuiſſimi intolerabilē toleras ſeruitutē. Miror tn̄vehemēter vnde ſuppetāt ſeruitutis expenſe nō habet vnde ſuumpauꝑtas paſcat amorem non habes vnde tuum paſcis furibundefurorem. Unde tuum. Conſidero em̄ ꝙ exquo huic domino ſeruire cepiſti. nunqͣꝫ tibi ꝓſpere ceſſit. ſed receſſit omnis ꝓſperitas. ſucceſſit aduerſitas. acceſſit calamitas. infelicitas quoqꝫ modū exceſſitNūc collige briuiter. qͣꝫ infelix ei ſeruias. pauꝑ egenus: inops pallens. exanguis. inanis. Ere. cibo. requie. frigore. peſte. fame. O oneroſa ſeruitꝰ. o amara ſb̓iectio. ſeruire .ſ. ⁊ egere. famulari ⁊ tribulari.hūiliari ⁊ cōculcari. Deus bone qͥd amariꝰ qͥd oneroſiꝰ pauꝑtateplena peccatis. ⁊ peccatis plenis pauperie. Audi ergo cōſiliuꝫ meūFalle illū qui te fefellit. mētire ei q̄ tibi mētitus eſt. De ſine ei ſeruire qui nō ſolum ſicut ꝓmiſerat tibi non ſeruit. ſed etiam contra teſeuit ſic ars deludat̉ arte..cxliiij.De ludo ⁊ carmine ⁊ forma ⁊ puero.Equit de ludo in quo nomine intelligo oēm iocū. eſt aūt oīs iocꝰ fomēs libidinisUn̄ ⁊ venꝰ dicit̉ iocoſa. de qͣ ſic ludit ille ſuus familiarꝭNō ſolet ī meſtos illa veīre choros. Poſt ludū em̄ poſui carmīa. īqͦ noīe om̄e melos muſicū ꝯp̄hendo ſiue fiat inſtrumēto. ſiue hūana voce. Un̄ yſaias. Cithara ⁊ lira ⁊ timpanū ⁊ tibia ⁊ vinū ī cōuiuijs vr̄is ⁊ opꝰ dn̄i nō reſpicitꝭ. Quō eī opꝰ dn̄i .i. ꝟitatis. reſpiciatur a quibus tot opera vanitatis. non ſolum aſpiciūtur. ſed etiamexercent̓. Et ouidius. Multis ꝓ forma voc ſua blāda ſeruit. Aiūt