Liber

XLL.

īſeris. ſanctoꝝ angeloꝝ et̓nus ſociꝰmeipſum ſtatuo. ꝙ ſitueris. Ad hec ꝟba ꝯfortille in dn̄o ꝑſtitit ⁊ optime poſtea conuerſatꝰ eſt. Qui duobꝰ ānis anteqͣꝫ morret̉ grauiſſima infirmitatelaborauit. Ad quē ꝯfortandū miſſus eſt ſct̄us iob cū maxima claritate qͣ totū infirmitoriū repletū eſt. Ego inqͥt ſum iob. quē patermiſericordiaꝝ ⁊ deus totiꝰ ꝯſolationis miſit ad ꝯſolanduꝫ te ſicutego in tali infirmitate patiēs ſui. ſic ⁊ tu. ⁊ ideo mecū florebis ī gloria mea. ⁊ cras eris mecū ⁊ mētes qd̓ ſeminaſti. qd̓ ⁊ factū eſt. nonmulto poſt apparuit abbati ſuo ī gloria magna reddens ei gr̄as ꝙꝑ eius āmonitōem in ordine ꝑſtiterat. Sub eodeꝫ viro ſct̄o factſunt nouicij clericꝰ vnus ⁊ miles vnꝰ ꝑfidus ⁊ doloſus. qͥ in eodeꝫāno duo caſtella tradiderat ⁊ deſtruxerat. Huic aūt militi dormienti videbat̉ in viſu noctis ꝙ in puteū caderet tā ꝓfundū vt tresdies ꝯſumeret ī cadendo donec ad ꝓfundū ꝑueniret. Qd̓ cū abbati ſct̄o retuliſſet. ille int̓pretatꝰ eſt puteū abijſſi infernal̓. in qͦ caſurus erat ſi ordinē relinque̓t. Et ideo manebat illū vt remaneretAt ille noluit ſꝫ receſſit. ⁊ cū receſſiſſet tercia die ab inimicis ſuis intfectus eſt. clericus aūt ſil̓r victus ꝯfeſſus eſt abbati temptatōꝫ ſuāquē ꝯſolans abbas ꝓmiſit ei ꝙ ſi remane̓t regina mūdi ꝓ aīa eiusveniret ⁊ duce̓t euꝫ in reqͥem ſuā qd̓ ⁊ factū eſt. nā pridie quā moreret̉ apparuit ei dn̄a noſtra dicēs ſe venire ꝓpt̓ eū ⁊ ꝙ in craſtinauturus eſſet in requie et̓na. ⁊ ita ꝯtigit.Iterum de geſtis eius ꝯtra demones..xxxiiij.N ānuntiatōne beate marie ꝟgīs. cū idē abbas excitaret frēs ī choro ad vigiliasvidit dyabolū in medio choro ſtantē. in for̄a horribiliita vt ipſe abbas p̄ timore caderet. Qui leuatꝰ a fratribꝰ. ſignauitſe ⁊ redijt ad ſedē ſuā. In craſtino narrauit abbas in capitulo qͥdvidiſſet. ⁊ dixit aliquē de fratribꝰ eſſe in crimīali peccato ꝓpt̓ queꝫdyabolꝰ venerat. Quo audito oēs timuerūt. ſꝫ qui reus erat celauit ꝯſcīam ſuā. In altero craſtino iteꝝ dixit abbas adhuc dyabolum eē int̓ illos. ⁊ tūc frēs ꝯfeſſi ſunt ⁊ acceperūt ſinguli diſciplinōp̄cantes dn̄m vt rei ꝯſcīam reuelaret abbati. Qd̓ ⁊ factū eſt. tuncabbas reū traxit in ꝑtem. ⁊ dixit ei peccatū ſuū. quo audito ille cecidit ad pēdes eius rogās veniā ſibi dari. ⁊ pnīam ẜm voluntatē abbatis ſibi iniūgi. Quo facto dyabolꝰ vltra nō ꝯparuit. In quadāfilia boneuallis abbas qͥdā gene̓ nobilis. ſꝫ moribꝰ degener. dignisex cauſis ab hͦ ſancto viro depoſitꝰ eſt. ⁊ alius dignior in loco eiusſubſtitutꝰ. Cūqꝫ poſt hoc factū ſct̄us hugo decede̓t qͥdam garrulus familiaris depoſiti cepit ei detrahere ⁊ publice dice̓. ꝙ ꝓpt̓ inuidiā magis qͣꝫ ꝓpter iuſticiā euꝫ depoſuerat. Quo audito ſct̄ushugo manibꝰ extēſis in celū rogauit deū vt manifeſtaret ſe pura ⁊recta intētione hͦ feciſſe. ⁊ mox ille garrulus inſaniēs cepit diſcurreꝑ totā curtem abbatie. ⁊ cōmede̓ ſtercora pecoꝝ que ibi erāt. quoviſo miſertus eiꝰ vir ſct̄us orauit ꝓ eo ⁊ ſanatus eſt.De his que geſſit circa moriētes..xxxv.Ndomo boneuallis eratꝗdā monachꝰ feruēs qͥ cū eēt debilis corꝑe. ſemꝑ tn̄ tenebat ꝯuētū. Tādē incidit ī ꝑaliſim ⁊ diu languit ī infirmitorio. Ibi erat et̄ magiſter nouicioꝝ iohānes noīe infirmusvſqꝫ ad mortē. Cui ẜuiebat qͥdā frat̓ noīe bn̄dictꝰ. Ad quē iohānes ait. Frat̓ bn̄dicte audis qͥ ego audio. cui ille nihil audio. quidauditis. Ego inqͥt audio voces angeloꝝ pſallentiū tanqͣꝫ vocē cytharedoꝝ multoꝝ qͥ veniūt ꝓ aīa noſtri ꝑalitici. ⁊ ego cras eū ſeqiSꝫ feſtina pulſare tabulā. qꝛ aīa eius multū feſtinat egredi. tūc frater bn̄dictꝰ iuit ꝯſiderare qual̓r ille ꝑaliticꝰ ſe habe̓t. ⁊ vidit eū iaꝫgroſſe anhelantē. Cucurrit gͦ pulſare tabulā. ⁊ anteqͣꝫ frēs omneseēt ꝯgregati. migrauit ille ꝑaliticꝰ. in craſtino ꝟo iohānes. Quidā famulꝰ cellerarij boneuallis infirmatꝰ eſt vſqꝫ ad mortē. ⁊ ꝯfeſlus ē peccata ſua monacho ꝯfeſſori paupeꝝ. ⁊ dixit ille qḋ dā peccatū qd̓ mōachꝰ ille timuit reciꝑe. ⁊ iniūxit illi infirmo vt hͦ ꝯfiteretur abbati. qd̓ ille ꝯceſſit. ſi viue̓t. Abbas aūt tūc pn̄s nō erat ſed īvia. interim ꝟo famulꝰ ille mortuꝰ eſt. abbas aūt cū rediſſet de viapoſt ꝯpletorium ⁊ ſederet in lecto volēs ſe diſcalciare. vidit illummortuū aſcēdentē gͣdus dormitorij. qͥ veniēs an̄ illū. cecidit ad pedes eiꝰ veniā petēs. rogās humil̓r vt ꝯfeſſionē ſuā audirꝫ. dicēs ſemiſſum ad eū ꝓpt̓ hoc. Et ꝯfeſſus ē cū tāta lacrimaꝝ abudātia. ꝙetiā abbas motꝰ eſt ad lacrimas. ⁊ plorauerūt ambo intātū. vt manica cuculle abbatis valde humectaret̉. Pꝰ abſolutōem mortuꝰrogat humil̓r abbatē vt oraret ꝓ ſe. qꝛ ip̄e ī magnis tormētis eratEt dū abbas vellet tactu ꝓbare vtꝝ in corꝑe eēt. an in ſpū. mortuꝰ euanuit. In craſtīo aūt abbas q̄ſiuit a ꝯfeſſore paupeꝝ ſi mortuus ille tale crimē ꝯfeſſus fuiſſet. qui rn̄dit. Etiā. ⁊ qūo illud noſtꝭAb ore inqͥt eiꝰ audiui. Quidā iuuenis monachꝰ in eadeꝫ domonuꝑ deceſſerat. cuiꝰ mat̓ poſtea viſo abbate cepit anxie fle̓ de filioſuo. quā ille ꝯſolās ait. Noli flere. certa eſto ꝙ filiꝰ tuus in magnagloria eſt. ⁊ ſcio qual̓r vixerit ⁊ qͣꝫ ſct̄e. quo audito mr̄ eius recepit

ꝯſolationē. Nō multū poſt cū idē abbas oraret. apparuit ei monachus ille in vultū clariſſimo ⁊ ſalutauit eum. quē abbas recognoſcens ait. Qūo eſt tibi fili mi. qui rn̄dit. Bn̄ dn̄e ſic̄ vos videtis.De his que geſſit circa viuētes..xxxvj.Uidam cōuerſus de aliadomo ꝓpt̓ culpā ſuā miſſus fuit bonāuallē. vbi īfirmatus ē vſqꝫ ad mortē. Abbas aūt viſitās eū rogauit euꝫt ſecure ꝯfiteret̉ peccatū ſuū de qͦ infirmabat̉. qd̓ ille nunqͣꝫ confiteri voluerat. nec et̄ abbati ꝓprio. Ille aūt negauit totuꝫ ⁊ petijtſibi dari corpus dn̄i. abbas aūt hugo ſuadebat ei vt nō p̄ſumeretcorpꝰ dn̄i ſume̓. niſi bn̄ ꝯfeſſus fuiſſet. at ille dicēs ſe bn̄ eſſe ꝯfeſſuꝫinſtituit vt ei afferret̉ corpus dn̄i. qd̓ cū p̄ſb̓r attuliſſet. ⁊ in os eiꝰpoſuiſſet. ille ſtatim clamare cepit. qͥd faciā miſer qͥd faciam. Tuncp̄ſb̓r abſtulit ab eo corpꝰ dn̄i qḋ ſuꝑ linguā tenebat ⁊ mox ille expirauit. Itē abbas aliqn̄ infirmatꝰ intrauit in infirmitoriū et viditcolūbam niue candidiorē ſuꝑ humeꝝ monachi infirmarij. quā cūidē monachus vellet app̄hende̓ illa volans venit ad abbatē. ⁊ intrauit in ſinū eius. ⁊ poſtea exiuit ꝑ aꝑturam tunice abbatis. ⁊ fixitroſtꝝ ſuū in aure eiuſdē abbatis dicēs ei ꝟbis hūanis. In noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſ ſct̄i para te. para te para te mādat tibi bt̄us bernhardus vt vadas face̓ pacē int̓ papā ⁊ imꝑatorē alemanie. qͥ ſancti admonitione ſuſcepta. pacē int̓ eos poſtea ꝑfecit.De diſſenſione ⁊ pace inter regem francorum et comitem flandrenſium..xxxvij.Ano dn̄i. M. clxxxiiii. orta ē diſſenſio int̓ philippū regē frācoꝝ. ⁊ philippū flandrenſiuꝫ comitē ꝓ t̓ra que viromandia d̓r. Hāc em̄ p̄fatꝰ comeslōgo tꝑe ludoppico rege viuēte cū pace ⁊ qͥete lꝫ iniuſte poſſideratet adhuc ꝑtinaciter retinere volebat. Ob hoc rex exercitū verſusvrbem ambianis collegit. cuiꝰ multitudinē ⁊ robur comes cū ppl̓oſuo videns atqꝫ timens fuge p̄ſidiū queſiuit. Habitoqꝫ cum ſuisꝯſilio pͥncipem militie regis theobaldum bleſenſium comitē. francie ſenaſcallum. ac. g. remēſium archiep̄m ipſius regis auunculosꝑ int̓nuncios vocauit. ipſiſqꝫ mediantibꝰ regi totā viromandiamreſtituit. Caſtꝝ tn̄ ſancti quintini atꝫ peronam tm̄ ad vitā ſuā ſibidimitti petijt. ⁊ obtinuit. Referebant aūt boni viri ambianēſes canonici ꝙ dum rex iuxta caſtꝝ qd̓ bonas d̓r moraꝫ faceret. tam homines qͣꝫ equi totius exercitus. inſuꝑ et equi trahentes bigas percampos meſſes conculcauerūt. Inſuper ⁊ maximam ꝑtem cum faſciculis ꝓ ꝑabulo colligentes equis ad cōmedendum dederūt. itaꝙ nihil pene virens ſuꝑ terram remanſit. Erat em̄ tempus quando meſſis in ſpica eſt ⁊ flores ꝓducit. verum ſuccedente temporedeo operante miraculoſe contra omnium opinionem ita plene etabundanter meſſis reſtituta eſt. vt poſt granorum excuſſionem etaree ventilationem centuplum eſtimatum inuenirent. nō tm̄ deſpicis cōculcatis. ſed etiaꝫ de his que cum faſciculis ſecte ⁊ equis adcōmedendum fuerant date. In loco autem vbi exercitus comitisflandrie collectus fuerat. ita virentia omīa ſunt deſiccata. ꝙ etiaꝫherba ſuꝑ terrā in ip̄o anno nō eſt ibidem reꝑta.De ſuccurſu terre ſancte miſſo a philippo rege. xxxviij.Odem anno patriarchahieroſolimitanus ⁊ prior hoſpitalis trāſmarini. ⁊ magiſter tēpli. venerūt ad regē philippū portantes clauesvrbis ⁊ ſepulcri domini. rogantes vt terre ſancte p̄ſtare dignaretur ſuccurſuꝫ. Intrauerant em̄ ſaraceni xp̄ianoꝝ terras et multosetiam ex eis int̓fecerant. plureſqꝫ captiuos ſecuꝫ duxerant. ml̓tosetiam ex fratribꝰ hoſpitalis ⁊ templi militibꝰ occiderant. Interimetiam magiſtro templi defuncto duo ſuꝑſtites pariſius venerūt.et ab epiſcopo mauricio cum clero ⁊ ppl̓o honorifice ſuſcepti ſuntRex etiam omnibꝰ alijs negocijs omiſſis. eos in oſculo pacis recepit. p̄poſitis terre ſue diligenter p̄cipiens. vt vbicunqꝫ per terraꝫſuam irent de redditibꝰ ſuis eiſdem neceſſaria mīſtrarent. Cognita quoqꝫ cauſa qua venerāt conuocato generali concilio prelatisomnibꝰ eccleſiaꝝ. autoritate regia mandauit vt ꝑ frequentes p̄dicationes ſubditos admonerēt. quatenus ꝓ fidei chriſtiane defenſione cōtra crucis inimicos hieroſolimā peterent. Ipſe quoqꝫ deconcilio pͥncipum illuc tranſmiſit ſtrenuos milites cum multitudine peditum armatorū de ꝓprijs redditibꝰ ſufficientes miniſtransſumptus. Poſt aliquot dies dū rex pariſius ī aula deambularetvenit ad palatij feneſtras vn̄ ſecanam inſpicere poſſet. ſentienſqꝫet ferre non ſuſtinens fetorem intolerabilē quem rede per vrbemtranſeuntes lutum reſoluendo ꝓcreauerant. arduum opus excōgitauit quod omnes ſui p̄deceſſores ex nimia grauitate et operisimpenſa aggredi non p̄ſumpſerant. Cōuocatis em̄ burgenſibꝰ acp̄poſito vicos omnes ac vias totius vrbis p̄cepit duris ac fortibꝰ