Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXIX.

ꝓficiat in aliquā ſil̓itudinē amoris illiqui deū ſil̓em fecit hoī perhumiliatōꝫ hūane ꝯditōnis. vt hoīem ſimilē deo ꝯſtituat glorificatōꝫ diuine ꝑticipatōis. tunc dulce eſt hoī cohumiliari ſumemaieſtati. cōpauꝑari filio dei dīne ſapīe ꝯformari. Hoc ſentientiin ſeipſo qd̓ in chriſto hieſu dn̄o nr̄o. potiſſimū amantem rapit in amabilē. qd̓ ipſe in ſemetipſo eſt qͥcꝗͥd in eo amabile eſt. quieſt totū qd̓ eſt. Cui bono amore ipſiꝰ boni ſic ſe intendit piꝰ affectus vt ſe inde ſe reuocet. donec vnū vel vnus cum eo ſpiritusfuerit effectꝰ. Qd̓ in eo fideliter fuerit ꝑfectū. iam ſolo mortalitatis huiꝰ velo diuidit̉ ac differt̉ a ſanctis ſanctoꝝ a ſūma illa beatitudine ſuꝑ celeſtiū. Qua tn̄ iam in fide ſpe eius quē amatfruit̉ in ꝯſcīa iam qd̓ ſuꝑeſt tolerabiliori p̄ſtolat̉ patīa. Et hoc ēdeſtinatū ſolitarij certamīs. hic finis. hoc p̄miū reqͥes laboꝝ. cōſolatio doloꝝ. ipſa eſt ꝑfectio vera hoīs ſapīa. oēs amplectēs inſe ꝯtinēs ꝟtutes aliūde collectas. ſꝫ naturalit̓ inſitas ſibi. adſimilitudinē illā dei dum habitꝰ bone volūtatis in bonā mentemꝯſolidatꝰ affectus eſt. vt ex ardētiſſima boni incōmutabilis adheſione. nullatenꝰ iam videat̉ poſſe mutari ab eo qd̓ eſt. Cumfit circa hoīem dei aſſumptio illa dn̄i ſancti iſrl̓ regis nr̄i ſapiēs pius animꝰ illuminantē adiuuātē gratiā. in ꝯtēplatōe ſūmiboni. ſpeculat̉ etiā regulas incōmutabilis ꝟitatis. inqͣꝫtuꝫ ad easꝑtingere meret̉ intellectu amoris. exinde format ſibi modū conuerſatōnis cuiuſdā celeſtis formaꝫ ſanctitatis. Speculat̉ enimſummā veritatē. que ex ea vera ſunt ſūmū bonū. que ex eo bōaſunt ſummā eſſentiā. que ex ea ſunt illi ꝟitati. illi caritati. illi eternitati ſe ꝯformans. in iſtis ſe ordinans. ex quo .ſ. ꝯcipiunt̉ oriūt̉ꝟtutes ſancte atqꝫ imago ipſius oīpotentis dei reformat̉ ī hoīe.De p̄paratione cordis ad dei viſioneꝫ.cxxv.T quidē de nōnullis quead deū ſpectant. fas poſſibile eſt hoī rōnē hn̄ti aliqn̄cogitare diſquirere ſicut de dulcedine bonitatis eiꝰde potentis ꝟtutis. de alijs hmōi. Ip̄m ꝟo idip̄m qḋ eſt. id qd̓eſt cogitari oīno pōt. niſi qͣntū ad hoc ſenſu illuminati amorisattingi pōt. in quo eſſe noſtꝝ morit̉. intellectꝰ errat. amoroffendit̉. Qui ſꝑ querit̉ vt dulcius īueniat̉. dulciſſime īuenit̉ vtdulciꝰ querat̉. Hoc ergo ineffabile niſi ineffabilit̓ videat̉ ip̄m vult videre cor mūdet. qꝛ nulla corꝑis ſil̓itudine dormiēti.nulla corporea ſpecie vigilanti. nulla rationis indagine niſi mūdocorde hūilit̓ amātis pōt videri vl̓ apprehendi. Hec eſt em̄ faciesdei quā nemo pōt videre mūdo viuere. Hec eſt ſpēs cui ꝯtemplande ſuſpirat oīs affectat diligere dn̄ꝫ deū ſuū in toto cordead qd̓ etiā deſinit excitare ꝓximū ſuū ſi diligit euꝫ ſicut ſeip̄mAd qd̓ cum aliqn̄ admittit̉ in ipſo lumine ꝟitatis. indubitant̓ videt p̄uenientē gratiā. cum inde repellit̉. in ipſa mente ſua intelligit. puritati eiꝰ ꝯuenire īmundiciā ſuā. ſi amat flere dulce hꝫ. ſine multo gemitu cogit̉ redire in ꝯſcīam ſuaꝫ. Ad qd̓ cogitandū oīno impares ſumꝰ ſꝫ ignoſcit quē amamꝰ. de quo nospoſſe dicere vel cogitare ꝯfitemur. tn̄ vt dicamꝰ vt cogitemusamore eius. vl̓ amore amoris eiꝰ ꝓuocam̄ trahimur. Cogitātisergo eſt in oībꝰ humiliaret ſemetip̄m glorificare in ſeipſo dn̄mdeū ſuū. in ꝯtēplatōe dei vileſcere ſibi. ī amore creatoris ſubijcicreature hūane. Pre omnibꝰ aūt plus ſaꝑe qͣꝫ oꝑtet. ſꝫ ad ſobrietatē. bona ſua ponere in ore hoīm. ſꝫ celare in cella recondere in ꝯſcīa. vt hūc qͣſi titulū in frōte ꝯſcīe. in frōte celle ſemꝑhabeat. Secretū meū mihi. ſecretū meū mihi. Amen.De certa victoria eoꝝ qui deo militāt..cxxvj.Idem de laude noue militie ad milites templi.Onū militie genus ortuꝫnuꝑ audit̉ in terris inexꝑtum oībꝰ ſeculis. geminoCparit̓ ꝯflictu atqꝫ infatigabilit̓ decertat̉. aduerſuscarnem ſanguinē. tum ꝯtra ſpūalia neqͥtie in celeſtibꝰ. Quid ātvel viuens vel moriens metuat cui viuere xp̄s eſt mori lucrum.Gaude fortis athleta ſi viuis vincis ī dn̄o. Sꝫ magis exulta etgloriare ſi morieris iūgeris ī dn̄o. Si beati qui in dn̄o moriūturmultomagis dn̄o moriunt̉. O vita ſecura vbi pura ꝯſciētiaO vere ſcā tuta militia atqꝫ a duplici illo ꝑiculo ꝓrſus libera.id hoīm genus ſolet frequent̓ ī militia ſeculi ꝑiclitari. vbi xp̄seſt cauſa militandi. Quotiens nāqꝫ cōgrederis militas militiaſeculari. timendū oīno ne aut occidas hoſtē qͥdeꝫ in corꝑe. te ꝟoin aīa aut forte tu occidaris ab illo in corꝑe ſimul in anima. Excordis nempe affectu belli euentu penſat̉ vel ꝑiculū vel victoria chriſtiani. Si bona pugnātis fuerit pugne exitꝰ malus eſſe poterit. Sicut nec bonꝰ iudicabit̉ finis. vbi bona intentio recta p̄ceſſerit. Si volūtate ſuꝑandi vel vindicandi hoīemoccidis. homicida viuis. Eſt aūt nec vlciſcendi zelo. nec vīcēditypo. ſꝫ tm̄ euadendi remedio interficit hoīem ſꝫ nec hanc bonam

dixerim victoriā cum duobꝰ malis in corꝑe qͣꝫ in aīa mori leuiꝰſit. aūt qꝛ corpꝰ occidit̉ aīa morit̉. ſꝫ aīa que peccauerit ip̄amoriet̉. Quis igit̉ finis fructuſue ſecularis huiꝰ dico militie ſꝫmalitie. ſi occilor letaliter peccat. occiſus eternaliter perit.De cōꝑatōne militū ſeculariū ad milites chriſti. cxxvij.Uis o hic milites tamſtūpendus error ac furor tantis ſumptibꝰ laboribꝰ militare. ſtipendijs ꝟo nullis niſi aut mortis aut criminis.Operitis equos ſericis. pēdulos neſcio quos pāniculos loricisſuꝑinduitis depingitis haſtas clipeos ſellas. frena calcaria auro argento circūornatis. cum tanta pōpa pudendo furoreimpupenti ſtupore ad mortē ꝓperatis. Militaria ſt̓ hec inſigniaan muliebria potiꝰ ornamēta. Nūqͣꝫ forte hoſtilis mucro reuerebit̉ auꝝ. gemmis parcet ſerica penetrare poterit. Deniqꝫ ipſeſepius certiuſqꝫ exꝑimini. tria eſſe p̄cipue neceſſaria p̄lianti vt ſcꝫſtrēnuus induſtriuſqꝫ miles circūſpectus ſit ad ſe ſeruandum.expeditus ad diſcurrendū ꝓmptus ad feriendū. vos ꝯtrariūin oculoꝝ grauamen. ritu femineo comam nutritis. longis ac ꝓfuſis camiſijs ꝓpria vobis veſtimenta obuoluitis. Delicatas ac teneras manus amplis circūfluentibꝰ manicis ſepelitis. nec aliudinter vos bella mouet liteſqꝫ ſuſcitat. niſi aut irrōnalis iracundiemotus aut inanis glorie appetitus. aut terrene qualiſcūqꝫ poſſeſſionis cupiditas. Talibꝰ certe ex cauſis neqꝫ occidere neqꝫ occūbere tutū ē. At ꝟo milites chriſti ſecuri p̄liant̉ p̄lia dn̄i ſui neqͣqͣꝫmetuentes aut de hoſtiū cede peccatū. aut de ſua nece ꝑiculū. qn̄quidem mors chriſto vel ferenda ſit vel inferenda. Miles inqͣꝫchriſti ſecurus interimit. ſecurior interijt ſibi p̄ſtat cuꝫ interit. xp̄ocum interimit. nec cum malefactorē occidit homicida. ſꝫ vt ita dixerim malicida. plane vindex chriſtianoꝝ defenſor reputaturIn morte eniꝫ pagani chriſtianus gloriat̉. qꝛ chriſtus glorificat̉. quidem vel pagani necandi eſſent ſi quo aliter poſſent animia infeſtatōne vel oppreſſione fideliū cohiberi. Nunc aūt melius eſt vt occidant̉ qͣꝫ certe relinquat̉ virga peccatoꝝ ſuꝑ ſorteꝫiuſtoꝝ. ne forte extendant iuſti ad iniqͥtatem manus ſuas. Quidem̄ ſi ꝑcutere in gladio oīuo fas eſt chriſtiano. Cur igit̉ precoſaluatoris ꝯtentos fore ſtipendijs ſuis militibꝰ indixit. potiꝰeis omnē militiaꝫ interdixit. Proinde diſſipent̉ gentes que bellavolunt abſcidant̉ vos cōturbāt. Exerat̉ gladius vterqꝫ fideium in ceruices inimicoꝝ ad deſtruedā oēm altitudinē extollentēſe ad .ſ. d. que eſt fides chriſtianoꝝ. neqn̄ dicāt gētes vbi eſt deus.cxxviij.De vita militum templi.Unc ad ꝯfuſioneꝫ militū plane deo ſꝫ dyabolo militātiū. dicamꝰ breuit̓ vitā mores eꝗtū chriſti. palā fiat qͣntū abīuicē differāt̉militia dei .ſ. militia ſeculi. Uiuūt enī in cōi ſub vniꝰ ob̓ia abſqꝫvxoribꝰ liberis abſqꝫ ꝓprio. nll̓o aūt tꝑe aut ocioſi ſedēt autcurioſe alicubi vagant̉. ſꝫ ſꝑ ꝓcedūt ne gͣtis panē cōmedātarmoꝝ ſeu veſtimentoꝝ vel ſciſſa reſartiūt vel vetuſta reficiūt. velinordinata cōponūt. Et q̄cūqꝫ poſtremo faciēda mgr̄i ipſoꝝ volūtas cōis indicit neceſſitas. ꝑſona int̓ eos mīme accipit̉ meliori nobiliori defert̉. Uerbū inſolēs. opꝰ inutile. riſus īmoderatus.murmur vel tenue ſiue ſuſurriū neqͣqꝫ vbi dep̄hendit̉ inemēdatūrelinquit̉. ſchacos aleas deteſtant̉ abhorrent venatōneꝫ. nec ludicra illa animi rapina vt aſſolet delectant̉. mimos magos fabulatores ſcurrileſqꝫ cantilenas atqꝫ ludoꝝ ſpectacula tanqͣꝫ vanitates inſanias falſas reſpuūt abominant̉. Capillos condētſcientes iuxta apl̓us ignominiā eſſe viro ſi comam nutriat nunqͣꝫcompti. raro loti. magis autē neglecto crine hiſpidi. puluere fedi.lorica caumate fuſci. Porro īminente bello. intꝰ fide. foris ferro auro ſe muniūt. quatenꝰ armati ornati hoſtibꝰ metuꝫ incutiant. auariciā ꝓuocent equos habere cupiūt fortes veloces. tamen coloratos aut phaleratos. pugnā quippe pōpāvictoriam ſꝫ vanā gloriā cogitātes. ſtudentes magis eſſe formidini qͣꝫ admiratōni. At vbi ventuꝫ fuerit ad certamen. priſtinaleuitate depoſita tanqͣꝫ ſi dicerent. nōne oderunt te dn̄e oderaꝫ⁊cͣ. In aduerſarios irruūt velut oues. eos reputātes qꝛ ſuisviribꝰ p̄ſumere nouerūt ſꝫ de virtute dei ſabaoth. victoriaꝫ ſꝑarecui facile eſſe cōfidunt iuxta machabei. ſententiā concludi ml̓tosin manus paucorum quia non multitudine exercitus eſt victoriabelli. ſed de celo fidutia eſt. ita miro ſingulari quodaꝫ modo cernuntur. agnis initiores. leonibus ferociores quibus nec deeſtmonachi manſuetudo. nec militis fortitudo. De quare quid dicendū ē niſi qꝛ a dn̄o factū ē ⁊cͣ. Tales ſibi elegit deꝰ. collegita finibꝰ t̓re mīſtros fortibꝰ iſrl̓ veri lectulū ſalomōis .i. ſepulcꝫ