Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

apprehendere vis quo apprehēſo nihil amplius velis quid temptare opus eſt ⁊cͣ. Curris deuia longe an̄ moreris qͣꝫ circūitū ꝑuenias ad optatū. hoc ergo in circūitū impij ambulāt naturalit̓ appetentes vn̄ finiāt appetitū. inſipiētes vn̄ fini appropinquēt reꝝ magis ſpecie qͣꝫ actore delectati prius vniuerſa ꝑcurrere. de ſingul̓ cupiunt exꝑiri qͣꝫ ad vniuerſitatis dn̄m curēt ꝑuenire. quidē ꝑuenirent ſi qn̄qꝫ voti cōpotes effici poſſent. vt oīa ſcꝫ p̄ter vnū prīcipiūomniū aliquis obtineret. Ea nanqꝫ cupiditatis ſue lege quā in rebꝰceteris habita p̄habitꝭ eſurire. et̄ habitis habita faſtidireſolebat. mox omnibꝰ in celo interra ſunt obtentis ꝯtemptistandē ad ipſum ꝓculdubio curreret. qui ſolus deeſſet omniū deus.Porro ibi quieſceret. qꝛ ſicut citra nulla quies reuocat. ſic vltra iaꝫnulla inquietudo ſollicitat. Diceret ꝓcerto. mihi adherere deo bonum eſt. Quid eniꝫ mihi eſt in celo ⁊cͣ. Deus cordis mei. ꝑs meadeus ineternū. Sic ad id qd̓ optimū eſt. quiuis cupidꝰ ꝑueniret.ſi an̄ qḋ citra cupit aſſequi poſſet. Uerū qm̄ id oīno impoſſibileſtruit vita breuior. ꝟtus infirmior ꝯſors innumeroſior longoitinere caſſo labore deſudat. iuſtus aūt ita. Audiēs quippe vituperationē multoꝝ cōmorantiū in circūitū regiā viā eligit. non declinans ad dexterā neqꝫ ad ſiniſtrā. ſemita iuſti recta eſt ⁊cͣ. Uerbum adbreuiatū adbreuiās eligit cuꝑe quecūqꝫ viderit. ſꝫ vendere oīa habet ⁊cͣ. Ueꝝ eſt itaqꝫ qd̓ dixi cauſa diligēdi deū. deꝰeſt. Nam efficiēs finalis. Eius enī amor noſtꝝ p̄parat reminerat. Bonus es dn̄e aīe querēti te. Quid inueniēti. Sꝫ mirūeſt nemo q̄rere te valet. niſi qui prius inuenerit..xl.De qͣtuor gradibꝰ amoris.St aūt amor carnalis qn̄an̄ omnia diligit homo ſeipſum ꝓpter ſeipſum. Nondūquippe ſapit niſi ſeipſum qꝛ prius qd̓ animale eſt deindeqd̓ ſpūale. Nec p̄cepto indicit̉. ſed nature inſerit̉. Nemo enī carnēſuā odio habuit. ſed huiuſmodi hominē deus tribulatiōibꝰ exercetAlto ſalubriqꝫ ꝯſilio. vt homo defecerit deus ſubuenerit. Carnalis homo qui p̄ter ſe neminē diligere nouerat. etiā deuꝫ ſaltē ꝓpt̓ſeipſuꝫ amare incipiat. Ex occaſiōe aūt frequentiū neceſſitatū deūneceſſe eſt crebris interpellatiōibꝰ ab homine frequētari. frequētando guſtari. guſtādo ꝓbari qm̄ ſuauis eſt dn̄s. Ita fit vt ad diligendum deū pure plus iam ipſius alliciat guſtata ſuauitas. qͣꝫ vrgeatnoſtra neceſſitas. Sicqꝫ exemplo ſamaritanoꝝ dicētiū mulieri. ꝓpter tuā loquelā credimus ⁊cͣ. Et nos carnē noſtrā alloquētesmerito dicamus. Iam ꝓpter tuā neceſſitatē deū diligimus. Ip̄eenī guſtauimus ſcimꝰ qm̄ ſuauis eſt dn̄s. Sic amat qui dīc. Corfitemini dn̄o q. bo. ⁊cͣ. Qui enī dn̄o ꝯfitet̉ non qm̄ ſibi bonus eſt ſicut ille de quo dicit̉. Confitebit̉ tibi benefeceris ei. ſed qm̄ bonꝰeſt. hic vere diligit deū ꝓpter deū non ꝓpter ſeipſum. Iſte eſt tercius amoris gradꝰ. Felix qui meruit vſqꝫ ad quartū ꝑtingere quatenus. nec ſeipſum homo diligat niſi ꝓpter deum. vt amore diuinodebriatus animus oblitus ſui. factuſqꝫ ſibipſi tanqͣꝫ vas perditumtotus pergat in deū. adherens deo vnus eo ſpiritus fiat et dicat. Defecit caro mea et cor meū ⁊cͣ. Siquidem ex mortalibꝰ qͥſpiāad illud raptim interdum ad momentū admittit̉. ſubito diei malicia perturbat corpus mortis aggrauat neceſſitas carnis ſollicitat.Heu redire in ſe recidere in ſua compellit̉ miſerabiliter exclamare. Dn̄e vim patior ⁊cͣ. Infelix ego homo ⁊cͣ. Oportet autē nos inhunc affectum qn̄qꝫ tranſire. vt qūo deus omnia voluit eſſe ꝓpterſemetipſum. ſic nos quoqꝫ nec noſipſos nec aliquid aliud fuiſſe veleſſe velimus. niſi eque ꝓpter ipſum. ſcꝫ ob ſolam ipſius voluntateꝫnon noſtrā voluptatē. Qd̓ quotidie poſtulamus in oratiōe cumdicimus. Fiat voluntas tua ſicut in celo in terra ⁊cͣ. O amor ſanctus caſtus. o dulcis ſuauis affectio. O pura defecata volūtatis intentō. eo certe purior defecatior. quo in ea de ꝓprio nil admixtū relinquit̉. eo ſuauior dulcior quo totum diuinū eſt qḋ ſentit̉. ſic affici deificari eſt. Qūo enī ſtilla aque modica ml̓to infuſa vi deficere a ſe tota videt̉. dum ſaporē vini induit calorē. Etmodo ferꝝ ignitum candens igni ſimilimū fit ꝓpria forma exutuꝫ qūo ſolis luce perfuſus aer in eandē tranſformat̉ luminis claritatem. adeo. vt tamilluminatꝰ qͣꝫ ipſum lumē eſſe videat̉. ſic omnētunc in ſanctꝭ humanā affectionem quodā ineffabili modo neceſſeerit a ſemetipſa liqueſcere. atqꝫ in dei penitus tranſfundi voluntatem. Alioquin qūo deus omnia in omnibꝰ erit ſi in homine de hoīequicqͣꝫ ſupererit. Tunc itaqꝫ facile ſummū gradum obtinebit. cumin gaudiū dn̄i ſui ꝓmptiſſime auidiſſime feſtinantē nll̓a carnisillecebra retardabit. nulla moleſtia cōturbabit.ualit̓ ad ſummū gradū ſancti ꝓficiunt..xlj.Utamuſne ſanctos martires hanc vel ex parte aſſecutus in illis adhuc victorioſis corporibꝰ ꝯſtitutos. Magna ꝓrſus vis amoris illasanimas introrſum rapuerat. que ita corꝑa ſua foris exponere tor-

menta ꝯtemnere valuerunt. At ꝓfecto doloris acerrimi ſenſus nonpotuit niſi turbare ſerenū. ſi non ꝑturbare. Quid autē iam ſolutis corporibꝰ ſi qd̓ non negat̉ ſua corꝑa recipere deſiderāt ſperāt.liquet eas necdū a ſeipſis penitus immutatas. Quibꝰ ꝯſtat necdūpenitus deeſſe de ꝓprio que vel modice reflectat̉ intētio. Itaqꝫ an̄reparationē corpoꝝ non erit ille defectus animoꝝ ꝑfectus ſummus eſt ipſoꝝ ſtatus ne carnis iam ꝯſortiū ſpūs requireret ſine illa ꝯſummaret̉. Ualet itaqꝫ anime diligenti deū corpus ſuū infirmū valet mortuū valet reſuſcitatū. Primo quidē ad fructuꝫ penitentie. ſecundo ad requiem. poſtremo ad ꝯſummationē. Meritoergo ſine illo vult perfici qd̓ in om̄i ſtatu ꝑſentit in bonū ſubſeruire ſibi. Deniqꝫ hoc ꝯuiuiū triplex celebrat ſapientia. laborantescibans. quieſcentes potans. regnantes inebrians. Un̄ dicit in canticis. Comedite amici ⁊cͣ. Comedite hic ante mortē in carne mortali. cum labore qd̓ glutiendū eſt maſticantes. et bibite poſt mortem īvita ſpirituali ſuauiſſima quadaꝫ facilitate quod percipit̉ celantestanqͣꝫ poſt panem doloris vinuꝫ amoris plenius haurire permiſſi.non tn̄ puꝝ. ſed qūo ſub noīe ſponſe in canticis dicit̉. Bibi vinummeū cum lacte meo. Uino enī diuini amoris miſcet etiā tunc dulcedinem naturalis affectiōis. qua reſumere corpus ſuū ipſumqꝫ glorificatum deſiderat. Eſtuat ergo iam tunc ſancte charitatꝭ potatavino ſed nondū vſqꝫ ad ebrietatē. quia temperat interim ardorē illum lactis huius ꝑmixtio. Ebrietas nāqꝫ ſolet mētes euertere immemores ſui reddere. At ſui oblita eſt ex toto. adhuc de ꝓpriocorꝑe cogitat ſuſcitādo. Sed tandē inquit inebriatū in vita immortali mira plenitudine exuberātes. Merito cariſſimi qꝛ charitate inebriati. merito inebriati. qꝛ ad agni nuptias introducti.De humilitate et gradibꝰ eius..xlij.Idē in libro de gradibꝰ humilitatis.Umilitas eſt virtus quahomo veriſſima cognitione ſibipſi vileſcit. Hec aūtuenit his qui aſcenſionis gradibꝰ in corde ſuo diſpoſide virtute in virtutē. id eſt de gradu in gradū ꝓficiunt. donec ad cultum humilitatis ꝑueniāt. In quo velut in ſyon. id eſt in ſpeculationis culmīe poſiti ꝟitatē ꝓſpiciunt. Etenī benedictionē inqͥt da. le.⁊cͣ. Dulcis enī rectus dn̄s legem dabit. viā humilitatis quā redeant ad cognitionē veritatis dat occaſionē recuperāde ſalutis. qdulcis eſt non tn̄ abſqꝫ diſciplina legis. qꝛ rectus eſt. dulcis qꝛ ꝑirenon patit̉. rectus quia non punire obliuiſcit̉. Hanc itaqꝫ legē queredit̉ ad ꝟitatē. beatus benedictus. xij. gradus diſponit. vt ſicut decem p̄cepta legis geminā circūciſionē in quo duodenariꝰ implet̉ nūmus ad chriſtuꝫ venit̉. Ita his. xij. gradibꝰ aſcenſis veritasapprehendat̉. Illud quoqꝫ qd̓ in ſcala illa que in typo humilitatisiacob mōſtrata eſt dn̄s innixus apparuit. Quid nobis aliud innuitniſi qd̓ in culmiine humilitatis ꝯſtituit̉ cognitio ꝟitatꝭ. Dominusquippe de ſummitate ſcale ꝓſpiciebat ſuꝑ filios hominū vt videretſi ſit intelligens ⁊cͣ. ac requirentibꝰ ſe clamat dicens. Trāſite ad meo. q. me. a ge. m. adim. Et illud. Uenite inquit. Quo. Ad me veritatem. Quo fructu. ego reficiam vos. Sed que eſt refectio quaꝫveritas ꝓmittit. An forte ipſa eſt charitas. Uere dulcis et ſuauicibꝰ eſt charitas. quia feſſos alleuat. debiles corroborat. meſtos letificat. Iugū deniqꝫ veritatis facit ſuaue et onus leue. Bonus cibuscharitas que media in ferculo ſalomonis deſcribit̉ quia eius ſuauttas. nec inſipiētibꝰ preſto eſt ꝓhibēte timore. nec ꝑfectis ſatis eſtabundanti ꝯtemplationis dulcedine. Hi adhuc a noxijs carnaliūdelectionū humoribꝰ timoris amariſſima. potione purgādi nondūlactis dulcedinē experiunt̉. Illi iam auulſi a lacte epulari ab introitu eccleſie glorioſius delectant̉ ſolis medijs. id eſt ꝓficientibꝰ itamelleas quaſdam ſorbiciūculas charitatis expertis vt illis interim ſui celſitudine ꝯtenti ſint. Primus ergo cibꝰ humilitatis eſt purgatorius cum amaritudine. Secundus charitatis cōſolatorius indulcedine. Tercius ꝯtemplatiōis ſolidus cum fortitudine. Bonaitaqꝫ via humilitatis qua ꝟitas inquirit̉. charitas acquirit̉ generationes ſapiētie ꝑticipant̉.gradibꝰ inquirēdi ꝟitatē primo de miẜicordia. .xliij.Ixi prout potui quo frutu humilitatis gradus aſcendere debeant. dicā vt potero quo ordine ad ꝓpoſitum brauiū ꝟitatis perducat.Sed qꝛ ipſa quoqꝫ ꝟitatis agnitio in tribꝰ gradibꝰ conſiſtit. ipſosſi poſſim breuiter diſtinguo quatenus ex hoc clarius innoteſcat adquem terminū veritatis duodecim gradus humilitatis pertingat.Inquirimus nanqꝫ veritatem in nobis. in ꝓximis. in ſui natura. Innobis noſmetipſos diiudicādo. In proximis eorum malis compatiendo. In ſui natura. mundo corde contemplando. Obſerua ſicutnumeꝝ ita et ordinem. Primo te doceat veritas. ipſa quare priusin ꝓximis qͣꝫ in ſua debeat inquiri natura. Poſtea accipias. cur eaprius ī te qͣꝫ in proximis querere debeas. In numero ſiquidē beati-