aduocatus ſuus ⁊ apprehendens eū de medio fauille dixit. Quōvales. Nunqͥd fuerunt tibi tam dulcia carnis oblectamēta. vt ꝓeis tot ⁊ tanta mala debeas ſuſtinere. Ille penitꝰ reſpōdere nō poterāt qꝛ poſt tantū ſuppliciū nō habebat vires ad loquēdū. Tūcangelꝰ ait. Confortare qꝛ dn̄s deducit ad inferos ⁊ reducit. qͣꝫuisem̄ magna ſint que hucuſqꝫ paſſa es. maiora tn̄ ſunt a qͥbꝰ ꝑ deimiſericordiā liberaberis. Et addidit. Oēs quos ſuꝑiꝰ vidiſti iudicium dei expectant. ſꝫ hi qͥ adhuc ſunt in inferioribꝰ iudicati ſunt.Adhuc em̄ nō ꝑueniſti ad inferos inferiores. Et more ſolito tangens eam ⁊ confortans p̄ceſſit.puteo infernali..xcvj.Inqꝫ ſimul pergeret etincedentes ſermocinarent̉. ecce ſubitꝰ horror ⁊ frigusintolerabile ⁊ fetor intolerabilis ⁊ tenebre prioribꝰ incomꝑabiles. tribulatioqꝫ ⁊ anguſtia aīaꝫ tundali inuaſerūt ita vtoīa fundamenta terre viderent̉ ſibi ꝯtremiſcere. ⁊ angelo p̄cedēticōpulſa eſt dicere. Heu dn̄e mi qͥd eſt ꝙ p̄ ſolito ſtare nō poſſuꝫQuo dicto nō potuit ſe mouere ꝑ nimia formidine. ⁊ ecce angelcito diſparuit. ⁊ eum ampliꝰ videre nō potuit. ⁊ ſtatiꝫ cepit deſperare. Non eſt em̄ ſapientia. nō eſt ſcientia nec opus nec ratio apd̓inferos quo illa ꝓperabat. Audiuit aūt clamores ⁊ vlulatus miremultitudīs ⁊ tonitruū tā horribile. vt nec ꝑuitas noſtra potueritcapere nec lingua eius enarrare. Circūſpiciens ergo ſi quō viderepoſſet vnde venerāt. vidit foſſaꝫ quadratā ⁊ quadrangulā quaſiciſternā qͥ puteus putridā flame ⁊ fumi emittebat colūnā. q̄ colūna extendebat̉ vſqꝫ ad celos ⁊ in ipſa colūna erat multitudo maxima animaꝝ ⁊ demonū more fauillaꝝ cū flamā aſcendentiū ⁊ adnihilū redacte. Iteꝝ cadebāt cū demōibꝰ ī fornacē vſqꝫ ī ꝓfūdū.qͦ viſo aīa tūdali volebat retro ſe retͣhe̓ ſꝫ nō valebat pedes a t̓raleuare ⁊ dū hͦ ſepiꝰ tēptaret ſꝫ tn̄ face̓ n̄ poſſꝫ nimio furore repletain ſemetipſaꝫ exarſit. ⁊ genas ſuas vnguibꝰ lacerās clamauit. Uemihi. quare nō morior. que me cepit dementia. Audientes demones hoc qͥ cum flamā accedebāt circūdederūt eam cū inſtrumētisqͥbꝰ animas ad tormēta rapiebāt dicentes. O miſera aīa penis etcruciatibꝰ digna vnde huc veniſti. Nil adhuc exꝑta es. Adhucvidebis dignū oꝑibus tuis tormentū de quo exire nō poteris. necin eo ꝑire ſꝫ ſemꝑ in cruciatu viuens. Ardebis ſine refrigerio. ſinelumine ſine ꝯſolatōne. ſine auxilio. nullā deinceps miſericordiamſꝑare poteris. Appropinquaſti em̄ vſqꝫ ad portas mortis ⁊ infernis inferioribꝰ ſine mora p̄ſentaberis. Qui te hūc adduxit ipſe tedecepit. Liberet te ſi pōt de manibus noſtris nō videbis eū āpliEt adinuicē loquebant̉. Quid ampliꝰ moramur trahamus eā ⁊prebemꝰ eam lucifero deuorandaꝫ. ⁊ ſic arma vibrātes minabant̉illi mortē eternā. Ipſi aūt īmundi ſpūs erant nigri ſicut carbonesoculi eoꝝ vt lāpades ignis ardētes. dentes eoꝝ niue candidiorescaudas habebant vt ſcorꝑiones. vngues ferreos acutos. alas vtvulturis. Interea affuit angelus dn̄i qͥ fugatꝭ ſpiritibꝰ tenebrarūꝯſolatus eſt ream ſuā dicens. Gaude ⁊ letare filia lucis. qꝛ miſericordiā ⁊ non iudiciū ꝯſequeris. Penas qͥdem magnas videbis ſꝫnō eas patieris. Ueni ergo ⁊ oſtendā tibi peſſimū hūani generisīimicū ⁊ p̄cedēs ad portas inferi dixit. Ueni ⁊ vide. Scito tn̄ ꝙnullū lumē his qui huc deputant̉ lucet ſꝫ tu poteris eos videre. ⁊ipſi nō videbunt te.xcvij.De principe tenebraꝝ ⁊ ſocijs eius in penis.IPpropinquans autē aīavidit pͥncipem tenebraꝝ ⁊ ꝓfundū inferni. Que autē⁊ qualia ibi viderit inaudita tormēta ſi centu capita. ⁊in vnoqͦqꝫ caꝑite centū linguas haberet enūerare nll̓o mō poſſetIbi viſus eſt pͥnceps dyabolus qͥ magnitudine p̄cellebat omnesbeſtias qͣs ipſe tundalus an̄ viderat. cuiꝰ quātitati corꝑis ipſa q̄viderat aīa nihil ſciebat ꝯꝑare. Erat illa beſtia nigerrima ſic̄ coruus formā hn̄s hūani corꝑis a pedibꝰ vſqꝫ ad caput. excepto ꝙplurimas habebat manꝰ. Habebat etiā ⁊ caudā. habebat etiamnō minus mille manibꝰ. Habebatqꝫ in longitudīe quaſi centū cubitos in groſſitudine ꝟo decem. Unaq̄qꝫ manꝰ digitos vicenoshabebat. ⁊ digiti eius habebāt in longitudine centenas palmas.in groſſitudine ꝟo denas. Habebat vnguēs lanceis militū groſſiores ⁊ longiores ⁊ ipſos ferreos in pedibꝰ totidē. Roſtꝝ eiꝰ nimis longū. ⁊ groſſum cauda eius aſꝑima ⁊ longa ad nocendū animabꝰ aculeis acutiſſimis p̄ꝑata. Iacet aūt illud horribile monſtꝝſuꝑ cratē ferreaꝫ ſuppoſitis ardentibꝰ prunis. ab īnumerabili multitudine demonū follibꝰ ſufflantiū. Circūdat aūt ip̄m tanta multitudo animaꝝ ⁊ demonū ꝙ nulli credibile eſſet ꝙ mūdꝰ tot aīasa pͥncipio parere poſſet. Ligatus aūt eſt ille hoſtis antiquꝰ ꝑ ſingulas membroꝝ iūcturas cathenis ferreis ⁊ ereis ignitis et valdegroſſis. Cūqꝫ ſic verſat̉ in carbonibꝰ ⁊ vndiqꝫ cōburit̉ nimia exardeſcens ira. vertit ſe de vno latere in aliud latus. ⁊ omnes manꝰ

ſuas in illā multitudinē aīaꝝ extēdit. eaſqꝫ repletas aīabꝰ ꝯſtringit. ſicut ruſticus ſitiens racemos cōprimit vt inde vinū eliciat. intantū vt nulla ſit ibi anima que tali ꝯtritōne nō priuet̉ capite autpedibꝰ vel manibꝰ. Et tunc ſuſpirās ſufflat ⁊ ſpargit aīas ī diuerſas partes gehēne. ⁊ ſtatim eructuat puteꝰ ille de quo p̄diximusfetidam atqꝫ horribilem flamā. Et cū retrahit anhelitū ſuū dirailla beſtia retrahit ad ſe omnes aīas quas an̄ ſparſerat. ⁊ cū fumo⁊ ſulphure in os eius cadentes deuorat. ſꝫ ⁊ quecūqꝫ manus eiuseffugiūt ne ſtringant̉ illas cū cauda ſua ꝑcutit. ⁊ ſic miſera beſtiaꝑcutiens ſemꝑ ꝑcutit̉. ⁊ tormenta animabꝰ inferens. in tormētisomnibꝰ ſuꝑ omnes cruciat̉. Tunc ait angelus ad animā. Hic eſtlucifer pͥncipiū creaturarū dei. qͥ verſabat̉ in delitijs ꝑadiſi. Quiſi ſolutijs fuerit. celum ſimul ⁊ terram vſqꝫ ad inferos cūcta ꝑturbaret. Hi aūt qͥ cum eo ſunt partim ſunt angeli tenebraꝝ. partiꝫfilij ade. ⁊ iam iudicati ſunt ⁊ multos alios expectāt. qͥ vel chriſtūnegauerūt. vel negantiū oꝑa fecerūt. paſſi ſunt ea que vidiſti. pͥusminora tormēta. ⁊ poſtea ducti ſunt ad iſta. d̓ quibꝰ tormētis nullus qͥ ſemel ea intrauerit ampliꝰ exire poterit. Hic ſunt prelati etpͥncipes mali de quibꝰ ſcriptum eſt. Potentes potenter tormētapatiunt̉. qui .ſ. nō benę vſi ſunt potentia ſibi a deo data. Tūc aitanima ad angelum. Quare potentia non bonis dat̉ vt bn̄ p̄ſint.Reſpōdit angelus. Aut ſubditoꝝ culpe hoc exigūt vt bonos rectores nō habeant. aut ipſis bonis ī hoc ꝑcit̉ vt ſaluti aīaꝝ ſuarūmelius ꝓuideant. Hic aūt infelix pͥnceps tenebrarū dictus ē. nōꝓpter potentiā quā habeat ſꝫ ꝓpter pͥmatū queꝫ tenet in tenebrisOēs aūt alie pene qͣꝫuis ſint maxime reſpectu huius ꝓ nihilo cōputant̉. Ad hec aīa. Certe veꝝ eſt. Nā videre tm̄modo locū iſtūmagis me ꝯturbat. ⁊ fetorē eius plus me ſuſtinere grauat qͣꝫ patiomnia que ante patiebar. Unde rogo ſi pōt fieri vt hinc me ſubtrahas cito. ⁊ hic me ampliꝰ cruciari nō ꝑmittas. Hic em̄ videoml̓tos cognitos ⁊ ſodales ⁊ notos meos quos mecū ī ſeculo gaudebam habere ſocios. quoꝝ hic ꝯſortiū ml̓tū abhorreſco. Scitoaūt ꝓ certo ꝙ niſi mihi diuina ſuccurrat gratia meritis meis exigentibꝰ nō minus iſta patiar qͣꝫ ipſi. Ad quā āgelus. Ueni o felixanima ꝯuertere in requiem tuam. qꝛ dn̄s beneficit tibi. Non eniꝫhoc patieris. neqꝫ amplius (niſi promerueris iſta) videbis. Hucuſqꝫ vidiſti inimicoꝝ dei carcerem āmodo videbis gloriā amicoꝝdei.De ſtatu mediocriter bonoꝝ ⁊ maloꝝ..xcviij.Onuerſa aīmā ſequebatangelum p̄cedentē ⁊ cum nō longe ꝑgerent fetor euaſecuritas redijt. ⁊ depoſita triſticia aīa illa repleta eſt gaudio ⁊ letinuit deſtructiſqꝫ tenebrꝭ lux apꝑuit. Fugatoqꝫ timōecia ita vt ſe tamcito mutatā miraret̉ ⁊ dicerꝫ. O dn̄e quō tamcitomutata ſum. Cui angelus. Bn̄dicta ſis ne timueris. Hec eſt eniꝫmutatio dextere excelſi. Per aliam aūt viam trāſire debemus ī regionem noſtrā. Tu gͦ bn̄dic dn̄m ⁊ ſequere me. Euntes auteꝫ viderūt muꝝ nimis altu. ⁊ ītra muꝝ ex illa ꝑte qua venerūt. erat plurima multitudo viroꝝ ac mulieꝝ pluuiā ⁊ ventū ſuſtinentiū ⁊ erātvalde triſtes. famā ⁊ ſitim ſuſtinētes. lumen tn̄ habebant. ⁊ fetorēnō ſentiebant. Tunc ait angelꝰ. Iſti qͥdeꝫ mali fuerūt. ſꝫ nō valdehoneſte vixerūt. ſꝫ bōa tꝑalia pauꝑibus nō ſunt largiti. Et ideoꝑ aliquot annos patient̉ pluuiā ⁊ ventum famem ⁊ ſitiꝫ. Sꝫ poſtducent̉ ad bonam reqͥem. Euntes paululū venerūt ad portaꝫ q̄vltro aꝑta eſt eis. quam cum intraſſent. viderūt campū pulcrum.odorifeꝝ. floribꝰ plenū. lucidū. ⁊ ſatis amenū. in quo multe animeerant vtriuſqꝫ ſexꝰ exultātes. ⁊ nox ibi nūqͣꝫ fuit. neqꝫ ſol illic vnqͣꝫoccidit ⁊ eſt ibi fons aque viue. Tunc ait. Hic habitant boni ſednō valde. q̄ de cruciatibꝰ erepti nōdum merent̉ ſanctoꝝ conſortōcōiungi. Fons iſte vocat̉ viuēs. ſꝫ qͥ ex hac aqua guſtauerit viuetineternū nec ſitiet vltra. ⁊ ꝓcedentes paululuꝫ viderūt laicos ſibinotos. Inter quos erant Cōcober ⁊ Donatus reges. Quibꝰ viſis ait anima ad angelum. Dn̄e quid eſt hoc. Iſti duo viri erantin vita ſua nimis crudeles ⁊ inter ſeinuiceꝫ multū inimici. Quo gͦmerito huc venerūt. Rn̄dit angelus. De hac īimicicia an̄ mortepenituerūt. Cōcober aūt diu languit. ⁊ votum vouit ꝙ ſi vixiſſetmonachꝰ fieret. Donatꝰ aūt ꝑ multos annos in vinculis religatꝰoīa quecūqꝫ habuit dedit pauꝑibꝰ. ⁊ ideo iuſticia eiꝰ manet ī ſeculum ſeculi. ⁊ tu etiaꝫ narrabis viuentibꝰ oīa hec..ccix.De ſtatu cormarti regis.Um autē modicū procederent viderūt domū mirabiliter ornatam cuiꝰoīs ſtructura ex auro ⁊ argento erant. ⁊ ex oīm lapidup̄cioſoꝝ generibꝰ ſꝫ feneſtre ibi non erant. nec oſtiū. ⁊ tn̄ omēs quiintrare volebant intrabant. Erat autem intus tamſplendida acſinon dico vnus ſol ſed quaſi ibi multi ſplenderent ſoles. Eratqꝫ