Liber

.XXVII.

Cui neganti. Ego ſum inqͥt iacobꝰ apoſtolus. queꝫ ſingulis annisviſitare cōſueſti. Scias qꝛ multū gaudebam de te quia valde magnū bonū ſperabā in te. ſed nuper anteqͣꝫ de domo tua exires cummuliere fornicatus es nec confeſſus nec penitens hūc venire auſuses et cū peccato tuo ꝑegre ꝓfectus es quaſi ꝑegrinatio tua place̓tdeo ⁊ mihi. Nō debet ita eſſe. ſed quicūqꝫ ꝓpter me vult ꝑegrinariprius debet ſua ꝑ ꝯfeſſionē peccata dicere. ⁊ poſt ꝑegrinādo eadēcōmiſſa penitere. His dictis demon euanuit Tūc anxiatus iuuenis domū redire ⁊ peccata ſua cōfiteri. ⁊ ſic iter reinciꝑe diſpoſuit.Sed ſtatim demon vt prius ei apparēs cogitatiōeꝫ talē redarguitdicens. ꝙ peccatū iſtud nullo mō delere poſſet niſi ſibi genitalia mēbra ſecaret. ⁊ multo beatiorē ⁊ martireꝫ fore ſi ſe auderet occidere.Quibꝰ dictis iuuenis ſimplex nocte ſocijs ſuis dormiētibꝰ cultellūextraxit. ⁊ ſibi genitalia amputās. ⁊ ſe eodē cultello ꝑ ventrē tranſfixit. Cum ergo ſanguis efflueret. ⁊ ille moriēs palpitaret. exꝑrectiſocij accenſo igne morientē inuenerūt. Et timētes crimē homīcidijmane fugiētes ip̄m cū egeno relinquūt. Poſt paululū cuꝫ eius fouea paretur. ecce defunctꝰ ꝓpter fluxum ſanguinis extra eccleſiampoſitus reuixit ⁊ in feretro reſedit. ⁊ ſtatim circūſtantes diffugiunt⁊ ad clamorē eorū omnes alij ꝯuenerūt. ⁊ ſic ille loqui cepit. ⁊ cūctaque illi ꝯtigerāt enarrauit. Et cū p̄dicta dixiſſet adiunxit. Cum meinquit occidiſſem demones me ceperūt. Et cū me verſus romā ducerent. ſanctus iacobꝰ poſt nos velociter aduolauit. Cūqꝫ ꝓ me etcōtra me diutius adinuicē diſceptaſſent. illo cogente venimꝰ a qd̓dam pratū vbi beata maria cū vniuerſis ſanctis ad colloquiū reſidebat. Beatus ergo iacobꝰ ante eā ꝓ me cōtra demones ꝯquerit̉Et cū illa demones increpaſſet. iuſſit vt reuiuerē. Sicqꝫ ſanctꝰ iacobus me ſuſcepit ⁊ hic cōfeſtim reſtituit. Qd̓ cū audiſſent aſtantes eum in domo cū gaudio detulerūt. Et ſtatim ſanato ſole cicatrices loco vulnerū remāſerūt. Poſt triduū ꝑgens ip̄e cum aſino ⁊mendico redeuntibꝰ ſocijs obuiauit. ⁊ vix tandē cognitꝰ ſtupentibꝰqd̓ geſtum fuerat enarrauit. Et poſt omnes ad patriā ꝑfecta peregrinatiōe rediens. hoc qd̓ ſocij prius narrauerāt re ip̄a ꝯfirmauit.Hunc hominē ⁊ omnia ſigna mortis ſanctꝰ hugo cluniacēſis abbas cum multis alijs vidit. ⁊ pro admiratiōe hoc vt reuelatum eſtſepius ſolitū ſe vidiſſe aſſeruit..xxxix.Item de eodem.Nno domini. M. c. quidācinis bartmone vrbis cū ad ſāctū iacobū ꝑueniſſꝫ hocſolum ab ip̄o petijt vt deinceps a nullis hoſtibꝰ detineri poſſet. Rediens ergo ille ad ꝓpria ꝑ ciciliā a ſaracenis in mari capit̉. ⁊ ꝑ fora ⁊ nūdinas in xiij. vrbibꝰ paganis vendit̉ ⁊ emit̉. ⁊ ſemper cathene quibus ligatus fuerat ſoluebant̉. Xiij. venditiōe circacrura duplicibꝰ cathenis aſtrictus cū ſanctū iacobū inclamaret apparuit ei idem apl̓us dicens. Quia cū eſſes in eccleſia mea tm̄ a mepetiſti liberationē corꝑis tui ⁊ nō anime ſalutē. ideo in his ꝑiculislapſus es. Sed qꝛ dominꝰ miſertus eſt tui miſit me ad te. vt etiamnunc eruā te. Et ſtatim apoſtolo diſparēte. ruptis cathenis vir illeſolutus ꝑ vrbes ⁊ caſtella ſaracenorū quādā partē cathene ferēs īmanibꝰ in teſtimoniū tanti miraculi ad terrā ſuā ſaracenis vidētibꝰpalā redijt. Cūqꝫ aliqͥs paganꝰ ei obuians eū caꝑe tēptabat. moxviſa cathena territus fugiebat. Multi etiā vrſi ⁊ leones leoꝑdi etdracones ꝑ deſerta gradientē deuorare volebāt. ſed ſtatim viſa cathena quā apoſtolꝰ tetigerat recedebāt. Huncip̄m hominē cathenā in manibꝰ ferentē ⁊ hoc narrantē vidi egoip̄e. Anno dn̄i. M. c.xxxix. vir quidā nomīe brunꝰ de mizeliaco a ſancto iacobo rediensnūmis deficiētibꝰ egere cepit. ⁊ nō habens vn̄ ſaltē numatā panisemeret. Die quadā vſqꝫ ad nonam ieiunās ⁊ mēdicare erubeſcēstriſtis ⁊ anxius valde fuit. Un̄ ſanctū iacobū implorās ſub quadāarbore ſolus quieuit. Ibi paululū dormiēs ſomniabat ꝙ ſanctusiacobus eū paſcebat. Euigilās ſtatim panē ſubcinericiū ad caputrepꝑit de quo. xv. diebus bis in die ſufficienter edebat. ⁊ altera dieeundem panem in ſacculo integrū inuenit.Item de eodem. Calixtus papa.☞Uper comes ſancti egidij pontiꝰ nomīe cum fratre ſuo iuit ad ſanctū iacobuꝫ¶ quo ꝑueniētes rogauerūt edilem vt ante corpꝰ apoſtoli ꝑmitteret eis vigilare. Cōſuetudo aūt erat vt poſt ſolis occaſuꝫianue eiuſdem oratorij clauderent̉ vſqꝫ mane. Qui noluit. At illitriſtes receſſer̄t ad hoſpitia ſua. ⁊ ꝯgregātes oēs ꝑegrīos ſocietatꝭſue ꝑauerūt ſibi lumīaria q̄ tenerēt in manibꝰ. ⁊ cōfortati in fide venerunt ad ianuas clauſas fere. cc. ꝑegrini. ⁊ orātes dixerūt alta voce. Sancte iacobe ſi tibi placet ꝑegrinatio noſtra aꝑi nobis oratoriū tuū. Nondū verba finierāt. ⁊ ecce ianue cū tanto ſtrepitū aꝑteſunt. vt putarēt eas in minutias fractas. Rupta ſunt aūt reꝑagula ⁊ ſere ⁊ cathene quibꝰ obſerabant̉. Quidam ep̄us de grecia ſtephanus nomīe relicto ep̄atū venit ad ſanctū iacōbū in pauꝑe ha-

bitu. ⁊ ibi facta eſt ei cellula de iuncis. in qua die noctuqꝫ. ieiuvigilijs. ⁊ oratiōibꝰ intēdebat. Cūqꝫ oraret quadā die. turba ruſticorū iuxta cellulā eius apoſtolū ſic rogare cepit. Beate iacōbe bone miles ab inſtātibꝰ malis nos liberes. Qd̓ ille audiens increpaseos dixit. O ſtulti ruſtici beatum iacobum nō militeꝫ ſed piſcatoreappellate. Eadem nocte beatꝰ iacobꝰ apparuit ei in veſte candidiſſima duas claues in manu tenēs arma ferens fulgentiſſima vt radiꝰſolis. que tercio vocans ait. Stēphane ſerue dei qui me nō militeꝫſed piſcatorē vocari iuſſiſti. ideo talit̓ tibi appareo. vt ſcias me deomilitare. Et vt firmius hoc credas. cum his clauibꝰ quas manu teueo portis colūbrie vrbis aꝑtis que. vij. annis a fernado rege chriſtianoꝝ obſidione opprimitur. craſtina die hora tercia intromiſſischriſtianis eorū reddam poteſtati ⁊ ita factū eſt. Ortū eſt aliqn̄ bellum fortiſſimū inter comitē fontis calcarie ⁊ militem ſuum nomineguill̓m. qui captꝰ eſt a comite ⁊ ante eum adductus quē cuꝫ comēsdecollari iuſſiſſet ⁊ miles clamaret. Iacobe apoſtole dei quē herodes hieroſolimis gladio occidit adiuua me ⁊ libera me a ſpiculatoris gladio. Ter ictum īmenſum nudo collo erectis ad celum manibus ſuſtinuit ⁊ nil leſus eſt. Tūc ſpiculator mucronē fixit in ventrēeius quē beatus iacobꝰ ſic hebetauit. ꝙ nec ictum eius ſenſit. Tūccomes iuſſit eum in caſtro ſuo recludi. Cui beatum iacobū inuocāti mane apoſtolus ſtans apparuit dicens. Ecce aſſum quē inuocaſti. Tūc impleta eſt domꝰ tanta ſuauitate odoris. vt omnes illi quiibi erant putauerūt ſe eſſe in ꝑadiſo ꝓpter odorē ⁊ lucem q̄ īmenſaibi apparuit. Tūc in ip̄o fulgore beatus iacobꝰ eduxit eum coramomnibꝰ manu tenens. ⁊ ꝑduxit eum vſqꝫ ad extremā portam caſtricuſtodibꝰ qͣſi excecatis. ⁊ aꝑtis ianuis parit̓ vſqꝫ ad vnuꝫ miliariūextra muros ꝑrexerūt. Tūc miles amore apoſtoli accēſus ꝑrexit ingaliciam ad viſitandū corpus apoſtoli.De vindicta celeſti in nō obſeruātes feſtū ſct̄i iacobi. .xlj.Ec ſunt miracula q̄ olimbeati iacobi feſta nō colētibꝰ vltiōe diuina oꝑante eue-nerūt. Inter hiſpanos apud tudelionū die feſto ſanctiiacobi. triticuꝫ ruſticus tota die in area excuſſit. qui adueſꝑaſcentedie balneū qd̓ iuxta idē caſtrū miro oꝑe a ſaraceno antiquo factuꝫeſt intrauit. Cūqꝫ in eo ſederet. ſtatim pellis dorſi eius ab humerisvſqꝫ ad crura balnei parietibꝰ adheſit. cūctiſqꝫ videntibꝰ ob tranſgreſſionē tanti feſti ſpiritū exalauit. Inter vaſcones apud albinētūſancti iacobi diem plebs colere renuens tota die oꝑabat̉. ſed diuina vltiōe totū caſtruꝫ eius nocte ſequēti ꝯſumptū eſt igne. nec fuitqui ſciret. ex qua ꝑte ꝓgrederet̉ ignis ſed e celo dicit̉ eueniſſe. Inep̄atu biſumptiēſi bernardus de maiora hac die ſancti iacobi tritici manipulos cum karro tota die vicinis cōtradicentibꝰ duxit. etad veſꝑam eo ſic oꝑante tēpeſtuoſus ignis ac validus ē celo veniens karrū manipulos ⁊ boues in cinerē redegit. ſed et mulieres quedam que cum illo erant ab alijs ſuꝑuenientibꝰ in fonte ꝓximo deportate ſunt vt ignis calorē euaderēt. ⁊ vix euaſerūt. Itē harduīꝰeiuſdē ville miles eodem die plauſtrū ſuum cū manipulis tritici tota die duxit. ſed vltio diuina boū oculos excecauit. Inter gothosꝓuincia mōtis peſſulani iuſſu cuiuſdaꝫ militis mircorienſis ruſticaquedā apud villam ſancti damiani die ſancti iacobi panē ſubcinericiū fecit ⁊ coxit. quo allato ad menſam atqꝫ cōfracto. corā cunctisdiſcūbentibꝰ ſanguinolentus apparuit. Et dum magis frangeretmagis ac magꝭ ſanguinē reiecit. A domino factū eſt iſtud ⁊cͣ. Hecde libello calixti pape dicta ſufficiant. Actor.De fundatiōe cenobij boneuallis ⁊ eiꝰ abbate ioh̓e. .xlij.Helinandus.Alixtus iſte ordinē ciſtercienſem primus in territorio viennēſi plantauit ī monaſterio boneuallis. cuius cenobij primus abbas fuit iohannes lugdunēſis. poſtea pontifex valentinꝰ. cuius dignitatis fup̄ſagium fuit letiſſimū pulcerrima quedā viſio quā idē ioh̓esan̄ cōuerſionē ſuā vidit hoc modo. ¶ Gaufridꝰ ſuꝑ apocalipſimCuꝫ pͥma noſtri ordinis ciſterciēſis iacerent̉ fundamēta. erat in eccleſia lugdunēſi quidā clericꝰ honeſtꝰ ⁊ honorabilis iohānes. quirumore celebri noſtri ordinis ꝯpūctus tacitꝰ ſecū ꝓpoſuit in noſtroſe collegio ſociandū. Qd̓ ꝓpoſitū poſt paucos dies ſubeunte aliacogitatōe mutauit. ⁊ ꝓ quadā recōpenſatiōe talis ꝓpoſiti ꝑegrinationē ſancti iacobi aggreſſus eſt. Qua deuote ꝯpleta rediens a domeſticis gratulabūde ſuſceptꝰ eſt. ⁊ fatigatꝰ ex itinere in cubiculuꝫſe recepit. Quieſcētiqꝫ mox affuit in viſu deus noſter hieſus chriſtus cū duobꝰ apl̓is beatis petro ⁊ iacobo. Quoꝝ petrus ī manulibrū tenebat. Quē p̄cepit dn̄s aꝑiri. erat aūt ſcriptꝰ aureis litterisꝯtinēs nomīa p̄deſtinatoꝝ. Iuſſus gͦ apl̓us cepit legere. et cum ibilegeret nomē iohannis illius. Tolle ait dominꝰ tolle. dele eum dele.quia meum ſe futurum ꝓmiſerat ⁊ reſilijt a ꝓmiſſo. Accedens aūtꝓpius beatꝰ iacobꝰ ⁊ obſecrās dicebat. Domine. meꝰ eſt ꝑegrinus