Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

inter vtrūqꝫ poſuit. ſcꝫ nec ter nec ſepties ſed quīquies. autempriuſqͣꝫ orant illos manus et brachia ceteraqꝫ corꝑis mēbra laudas abluere. nequaqͣꝫ ad or̄oem cognoſcit̉ ꝑtinere. Nam ad orationem quidē mūdari ꝑtinet intrīſecꝰ extrinſecus. Mūdicia vero de membroꝝ ablutōe ꝑtinebat ad ſtelle veneris cultoresorare volētes ad modū femīe ſe aptabāt. ora oculoſqꝫ tingentes.Quia vero pūcto ſtelle veneris machometꝰ rex affectꝰ fuit.p̄cepit menſem integrū vt ais. p̄cepit illos ieiunare quo reſtringant vicia carnis qd̓ ē initiū penitētie. Sꝫ dic q̄ſo mihi. Quiddeſt per diem ieiunare. et nocte ter vel quater comedere. boniſqꝫcarnibꝰ optimis cibis frui ac mulieribꝰ vti. Hec quippe carnem debilitāt ſꝫ potius corroborāt. aūt ſemel in anno dicis eosad domū dei ē in mecha ꝓpt̓ recognitōem ire. ibiqꝫ orare quaꝫdicunt fuiſſe ade et abrahe. hoc ex autoritate aliqͣ ſumūt. ſꝫ qͣſicōmentū aliqd̓ fingūt. Anteqͣꝫ em̄ legē p̄dicaſſet machometꝰ. idolis plena erat illa domus. Et ego quidē nunc aꝑte mōſtrabo qͣlisilla domus extiterit. et qd̓ ibi ſecretū fuerit et cur illic machomētꝰire et in lege inueniūt̉ iuſſit facere. Duo filij lothamon et moabhāc domū honorabāt. ibiqꝫ duo idola colebāt. Unū ſcꝫ ex albolapide nomīe mercuriū. alterū ex nigro chomos appellatū. et illudquidē ex nigro lapide ī honoe̓ ſaturni. alterū ex albo ī honore martis edificatū. bis in āno ad hec adorāda cultores ſcꝫ eoꝝ aſcēdebant. Ad martē quidē qn̄ ſol primū graduꝫ intrat arietis. quoniam aries honor ē martis. In cuiꝰ diſceſſione ꝓut mos erat ſapides iaciebant̉. Ad ſaturnū ꝟo qn̄ ſol primū gradū libre intratqꝛ libra honor ſaturni erat. Sicqꝫ nudi tonſiſqꝫ capitibꝰ thurificāt. Arabes quoqꝫ amon moab idola hec adorabant vſqꝫhodie gētes in india celebrāt. Machometꝰ aūt poſt lōgū tp̄s veniēs. priſtinā cōſuetudīem auferre neqͥuit. ſed qͣſi quodāmō more mutato incōſutilibꝰ tegumētis cooꝑtos domuꝫ circūire ꝑmiſit.Sꝫ ne videret̉ p̄cipere idolis ſacrificare ſimulacrū ſaturni ꝯſtruxit in ꝑiete in aulo domus. ne facies appare̓t. dorſū tm̄ eiꝰ erat poſitum exteriꝰ. Alteꝝ ꝟo ſcꝫ martis ydolū qd̓ erat vndiqꝫ ſculptūſubtus terrā miſit lapidē ſupͣpoſuit. Homībꝰ aūt adorāduꝫibi cōueniūt lapides iſtos oſculari p̄cepit huīlitatis tonſiſqꝫ capitibꝰ int̓ crura lapiges retroiactare. etiā huiliātes dorſa denudabant qd̓ ē ſignū legis priſtine. et ad effugandū demōes ſe dicunt hoc lapides iacere. Et ego quideꝫ in libris eoꝝ ſcriptumvidi quia homar quideꝫ ex. x. ſocijs machometi more ſolito lapides deoſculās ſic exorſus ē. Vobis inqͥt lapidibꝰ dico nec adiuuare nec nocere poteſtis ſcio. ſꝫ qꝛ hoc fecit machometꝰ moremexequor illius. Iam nūc ad inceptū redeamus.Adhuc de eodem de fallacia eiuſdem..cxlv.Uiā dei aduerſarios machometꝰ p̄dari captiuare iuſſit et interficere donec credere vellēt aut cenſū ꝑſoluere. ex dei oꝑbꝰ vel preceptis hoc hꝫ. ſꝫ hoc cupiditate p̄cepit vt inimicos ſuos deſtrue̓t.Hoc aūt fieri dꝫ. īmo ſiqͥs aliquē velit cōuertere violentiam. diligēter ac dulciter hoc dꝫ facere. ſic̄ ip̄e machometꝰ ī ſuoteſtat̉ aleorano ſub ꝑſona dn̄i dicens ſibip̄i. ſcꝫ machomēto. Sidn̄s deus tuus vellet totius ſeculi gētiū vniuerſitas crederet. curergo cogis eos crede re. nullus credat niſi dei voluntate. Et inalio loco. Qui crediderit. ſemetip̄o fecerit. Iterū in eodeꝫ dn̄sinquit. deus tuꝰ ſi vellet ſub vna lege cūctos ſine diſcordia poneret. Fingit iterū alibi tanqͣꝫ dn̄s loquat̉ ſibi. inqͥt in lege violētia debet eſſe. Qui voluerit ſpōte ſua crediderit. Et alibi. Nonaltriceris alterius legis gētibꝰ niſi verbis mollibꝰ. Cur ergo predari et captiuare ac cogere gētes ad credēdū iuſſit. et hec omīa ſemitas dei eſſe aſſerit. Deniqꝫ cur me tu credere iubes legē que ſecum diſſidet nobis quidē abſoluta ē om̄is caro ad veſcēdum. invna tm̄ ſcꝫ porci carne diſcordamꝰ a ritu eoꝝ. Hoc aūt fecit machometus vt in eo a lege ſua nos xp̄iani differemꝰ. Qd̓ itaqꝫ devxoribꝰ dixiſti licitū quatuor acciꝑe. ac repudiata qualibet aliamducere. hoc nulla p̄cipit̉ rōne. Neqꝫ em̄ niſi cauſa filios generādi p̄ceptū eſt vxorē acciꝑe. aūt empticias captiuas quaſlibꝫpoſſunt hr̄e. hoc qͥdē ē adulteriū. qꝛ multotiēs emit pr̄ ſtuprataꝫa filio. e contra filiꝰ vel frater a precorruptā vel a fratre. Sedideo ſta tuit machometꝰ. qꝛ femīas valde diligebat ac ꝑnimiumluxurioſus erat. Et ſicut ipemet ꝓfeſſus ē. vis luxurie. xi. hoīm ineo manebat. maxime qͦꝫ qꝛ arabes valde luxurioſi erāt eorumvolūtati ſatiſfecit vt crederēt. aūt ꝓpria cognatōe vxores illoshr̄e dixeris. mos tūc tꝑis erat vt amicicie vinculū vigeret ī eis. Deiudicijs aūt vnde ſuꝑ dixiſtis in ꝗbuſdam ſane diſſentiūt. Qd̓ etmachometus fecit. vt aliquātulū lex ſua diuerſa eēt a lege moyſi.A vino ideo ſemꝑ abſtinere iubent̓ ſaraceni. ne forte ſocij ex ebri.etate patefacerēt ruinā populi. Que aūt de ꝑadiſo p̄dicaſti p̄termittēda ſunt. qꝛ rōne cōprobari poſſunt. Aīma qͥppe ſeꝑata acorꝑe quatuor elem ētis a ſeinuicē ſeꝑatis vtetur homo his

rebus ſecularibꝰ eo quo prius. Homīes autē tꝑe machometi ſine ſcriptura ſine lege. totiuſqꝫ boni p̄ter militiā aratrū inſcijluxuriā appetētes. guleqꝫ dediti. facile ẜm volūtatem ſuā poterātab eo ſuaderi. Si em̄ alit̓ faceret eos ad legem ſuā impelleretAt ꝟo poſt mortē illiꝰ om̄es diſcedere voluerūt a lege ipſiꝰ. Ip̄enāqꝫ dixerat corpus ſuū tercia die defferēdū eſſe ad celū. vt autēillū mendacē cognouerūt. cadauer fetere viderūt. inhumato corpore maxima pars eoꝝ diſceſſerūt. Alius ꝟo quidā ex illiꝰ. x. ſocijs habitarij filius poſt mortē ip̄ius regnū ē adeptꝰ blāde predicauit et callide gētes ad credendū admonuit. eoſqꝫ bene machometi ſermone intelligere dixit. Machometꝰ inquit non aitante ſepulturā illius vidētibꝰ homībꝰ ad celū ſubleuaret̉. ſꝫ pꝰſepulturā corꝑis neſciētibꝰ cunctis homībꝰ ab angelis in celū deferret̉. Un̄ qꝛ ſtatim eum ſepelierunt. idcirco fetere incepit vtſtatim ſepeliret̉. Hac igit̉ cauſa gentē in errore priſtino paurumper detinuit. Qūo igitur huic mendaci crederem me hortarisom̄ibus eum fallacem inuenerim om̄ipotētis dei deprecor pietatem vt me ab errore illius eruat et xp̄i quam cepi legeꝫ implereficiat. Amen.Continentia viceſimiſeptimi libri.Iceſimuſſeptimus liber cōtinet hiſtoriā tm̄. xx. annorum quibus imperauit heinricus quintus et inter hec miraculaferetri ſancte marie laudunēſis et miraculi ſancti iacobi apoſtoli. Floreſqꝫ hugonis ꝑiſienſis.Sancti victoris canonici. Habet aūt capitula. cxviiDe imperio heinrici quīti et carta caritatis.De moribꝰ abbatis ſtephani ciſterciēſis.De ſct̄o hugone abbate cluniacēſi.De gr̄a eius apud romāos pōtifices.De miraculis eius ſpū ꝓphetie.De tholoſano ep̄o a penis liberato.De viſionē cōſolatoria quā pr̄ heinrici retulit ī capitulo. .vij.De trāſitū eiuſdem abbatis.De reuelatōe glorie eius poſt obitū.De recōciliatōe int̓ imꝑatorē et papam.De tribulatōibꝰ mirabilibꝰ illiꝰ tꝑis.De miraculis feretri ſct̄e marie laudunēſis.De his facta ſunt turonis.De his que facta ſunt carnoti.De his facta ſūt in itinere verſus angliam..xvDe his que facta ſūt in tranſitu maris..xvj.De his facta ſūt cātuarie et mꝑintonie.Qualit̓ apud xp̄ſkercā ſuſceptū eſt feretrū..xviijDe miraculis ibidem oſtēſis..xix.De his facta ſūt in ceteris anglie locis..xx.Adhuc de eodem..xxj.De bt̄o bernhardo clareuallēſi boīs eius initijs.De quibuſdā incidētibꝰ illius tꝑis..xxDe fundatōne cenobij clareuallis abbate bernhardo. .xxiiij.De qͥbuſdā actibꝰ eiuſdē abbatis..xx.De anẜhelmo laudunēſi ꝓdigijs illiꝰ tꝑis..xx.Itē de ꝓdigijs qͥbuſdā alijs euētibꝰ.De initio p̄mōſtratēſis ordinis pr̄e northbertho..xxv.xxviijDe quibuſdā circa p̄mōſtratēſes ī initio geſtis..xxiDe libello miraculorū ſct̄i iacobi a papa gelaſio cōpilato. .xxx.De miraculis ſct̄i iacobi apoſtoli..xxxAdhuc de eodem..xxxDe eodem..xxjItem de eodem.xxxiiijDe eodem..xxxvDe eodem.Adhuc de eodem..xxx.Adhuc de eodem..xxxviij.Item de eodem.xxxix.Item de eodem.De vindicta celeſtini ſeruātes feſtū ſct̄i iacobi.De fūdatōe cenobij boneuallis eiꝰ abbate iohāneQualit̓ northberthꝰ p̄mōſtratēſis factꝰ ē archiep̄us.De miraculoſa victoria xp̄ianoꝝ ex ſaracenis.De ceteris miraculis illius tēporis..xlvAdhuc de eodē morte heinrici imꝑtoris.De mgr̄o hugone ꝑienſi et ſcriptis eius.Documētum eius de or̄one..xlvDe ſpeciebus oratōnis.clixDe qͥbuſdā pſalmis vidētur ad or̄oem ꝑtinere.De ſcientia recte viuendi.