Liber

.XXVI.

tionem in orto eccleſie vt creſcent ⁊ fructificent deo. Vos autemintantū eos terroribꝰ minis ⁊ verberibꝰ vndiqꝫ coartatis. vt nll̓aeis penitus liceat libertati potiri. vnde fit. vt qꝛ nihil amoris pietatis. dulcedinis circa ſe ī vobis ſentiūt. nec illi alicuiꝰ boni ī vob̓poſtea fidem habeāt. ſꝫ oīa veſtra ex odio ⁊ inuidia ꝯtra ſe ꝓcede̓credant. Contingetqꝫ mō miſerabili. vt ſicut deinceps corꝑe creſcunt. ſic ī eis odiū ⁊ ſuſpitio omnis mali creſcat. ſꝑ ꝓni et incuruiad vicia. Cūqꝫ ad nullū fuerint in vera caritate nutriti. nulluꝫ niſidepreſſis ſis oraculo ve obliquo valent intueri.De ꝓmotōne eius ad archiep̄m ⁊ ſcriptis eius. .lxxj.Ie quadam cuꝫ ad lectūſuum in dormitorio diuerteret. anulū aureū in eo īſpemanſit. Poſtmodū ꝟo cum ad pontificatū aſſumptꝰ eſſet. qͥdaꝫratus inuenit. qͥ in oꝑe eccleſie expēſus eſt. ⁊ res ita rejm ꝑ anulū illū iam tūc quodā preſagio p̄ſignatū eſſeruehocijrunt. ¶ Actor. Scripſit autē anſelmꝰ ꝓlogion .i. alloquiū de deo.qd̓ oidam inſipiens refellere geſtiens quoddā ſcriptū cōtraſuit qd̓ cuꝫ ſibi a quodā amico ſuo trāſmiſſum anſelmꝰꝯſideraſſet. ſuam ad hoc edidit rn̄ſionem in libello vno. Scripſit⁊ monologiō .i. ſoliloqͥū de ſancta trinitate li. j. De ꝟitate li. j. Deꝯcordia librij arbitrij ⁊ p̄ſcientie diuine atqꝫ p̄deſtinatiōis necnō⁊ gratie. li. j. De caſu dyaboli. li. j. De peccato originali. li. j. De incarnatōe verbi. li. j. De ſacramēto altaris. li. j. De azimo. li. j. Curdeus homo. li. j. Meditationū vl̓ oratōnū. li. j. De grāmatico. li. j.Extat ⁊ parabolaꝝ ſiue ꝓuerbioꝝ anſelmi. li. j. Suꝑ cantica canncoꝝ. li. j. Epl̓aꝝ quoqꝫ eius ad diuerſas ꝑſonas. li. j. De his qͦꝫomnibꝰ ea que ſequūtur breuiter exerpſi.ortatio eius ad ſecretum ꝯtemplatōnis. .lxxij.Anſelmus in ꝓlogion.rresYa nunc homuncio abon̄de te modicū a tumultuoſis cogitationibus tuis.Abijce nūc oneroſas curas. Exclude oīa preter deum ⁊ que te iuuent ad querendū deum. ⁊ clauſo oſtio quere eum. Eya gͦ tū dn̄edeus meus doce cor meū vbi ⁊ quomō te querat. vbi ⁊ quō te inueniat. Dn̄e ſi hic nō es. vbi querā te abſentem. Si autē vbiqꝫ escur non video te pn̄tem ſꝫ certe inhabitas lucem inacceſſibilē. Etvbi eſt lux inacceſſibilis. aut quō accedam ad lucem inacceſſibileꝫ.Quid faciet ſeruꝰ tuus anxius amore tui ⁊ longe ꝓiectus a facietua. inuenire te cupit ⁊ neſcit locuꝫ tuū. querere te affectat ⁊ ignorat vultum tuū tu me feciſti ⁊ refeciſti. ⁊ oīa mea bona tu mihi cōtuliſti ⁊ nondum noui te. deniqꝫ ad te videndū factus ſum. O miſera ſors hoīs cum hoc ꝑdidit ad qd̓ factus eſt. O durus ⁊ diruscaſus ille. Heu quid ꝑdidit ⁊ quid inuenit. Quid abſceſſit et qͥdremanſitdidit beatitudinē ad quam factus eſt. ⁊ īuenit miſeriāꝓpterin factus nō eſt. Abſceſſit ſine quo nihil felix eſt. ⁊ remāſit qd̓ ꝑ ſe nō niſi miſeꝝ eſt. Manducabat tūc homo paneꝫ angeloꝝ quem nūc eſurit. manducat nūc panem doloꝝ quem tūc neſciuit. Heu publicus luctus hoīm. vniuerſalis planctꝰ filiorum ade.Ille ructabat ſaturitate. nos ſuſpiramus eſurie. Ille abundabatnos mendicamꝰ. Ille feliciter tenebat. ⁊ miſere deſeruit nos infeliciter egemus ⁊ miſerabiliter. deſideramꝰ ⁊ heu vacui remanemꝰ.Cur non nobis cuſtodiuit cum facile poſſet. quo tamgrauit̓ careremꝰ. graue damnū. grauis dolor. graue totū. Sed heu me miſerum vnū de alijs miſeris filijs eue elongatis a deo quid incepi. qͥdeffeci. Tendebam in deū. ⁊ offendi in meipſum. Requiem qͥrebāin ſecreto in me ⁊ tribulatōnem ⁊ dolorem inueni in vicinis meis.Uolebam ridere a gaudio mentis mee. ⁊ cogor rugire a gemitucordis mei. ſperabātur leticie. ⁊ ecce vnde denſent̉ ſuſpiria. ⁊ o tudn̄e vſqꝫ quo. vſqꝫ quo dn̄e obliuiſceris nos. vſqꝫ quo auertis faciem tuam a nobis. Reſtitue te nobis vt bene ſit nobis. ſine quotam male ē nobis. miſerare labores ⁊ conatꝰ noſtros ad te qͥ nihilvalemus ſine te. Inuitas nos. adiuna nos. obſecro dn̄e ne deſperem ſuſpirādo ſꝫ reſpirem ſperando. Amaricatū eſt cor meuꝫ ſuadeſolatōne. indulca illud tua ꝯſolatōne. Eſuriens incepi quererete. ne deſinā ieiunus de te. Famelicus acceſſi. ne recedam impaſtꝰ.Pauꝑ veni ad diuitē. miſer ad miſericordē. ne redeam vacuus ⁊ꝯtemptꝰ. ⁊ ſi anteqͣꝫ comedam ſuſpiro. da vel poſt ſuſpiria qd̓ cōmedam. Doce me querere te. ⁊ oſtēde te querenti. qꝛ nec quererete poſſum. ni tu doceas. nec inuenire. niſi tu oſtendas. querā te defiderando. amem inueniēdo: Fateor domine et gratias ago quiacreaſti in me hāc imaginē :tuā. vt tui memor te cogitem ⁊ amem. ſꝫſic eſt abolita attritione vicioꝝ. ſic etiā obfuſcata fumo peccatorūvt nō poſſit facere ad qd̓ facta eſt. niſi tu renoues ⁊ reformes eaꝫ.Inquiſitio diuine potentie miſericordie ⁊ iuſticie. .lxxiij.

On tempto domīe penetrare altitudineꝫ tuam qꝛ nullatenꝰ cōꝑo illi intellectūmeū. ſꝫ deſidero aliquatenꝰ intelligere ꝟitateꝫ tuā quācredit ⁊ amat cor meū. neqꝫ eī quero intelligere vt credaꝫ. ſꝫ credovt intelligam. Nam ⁊ hoc credo. qꝛ niſi credidero nō intelligam.Ergo dn̄e qͥ das fidei intellectū. da mihi vt qͣntum ſcis expedireintelligam. quia es ſicut credimus. ⁊ hoc es quod credimus. Etquidem te credimus eſſe aliquid quo nihil maius poſſit cogitari.Sed ⁊ omnipotens quomō es ſi omīa nō potes. Uel ſi nō potescorrūpi nec mentiri. nec facere veꝝ eſſe falſum. vt qd̓ factū eſt noneſſe factum ⁊ plura ſimilia. quō potes oīa. An hoc poſſe nō eſt potentia. ſꝫ impotentia. Nā qd̓ hoc poteſt qͥ ſibi nō expedit ⁊ qḋ nōdebet pōt. qd̓ qͥntomagis poteſt. tantomagis aduerſitas ⁊ ꝑuerſitas poſſunt in illum. ⁊ ipſe minus ꝯtra eos. Qui ergo ſic poteſtnon potentia poteſt ſꝫ impotentia. Argo dn̄e deus inde verius esoīpotens. qui nihil potes ꝑ impotentiā. ⁊ nihil potes ꝯtra te. Sꝫ⁊ miſericors ſimul ⁊ impaſſibilis quomō es. Nam ſi es impaſſibil̓nō cōpateris. ſi nō cōꝑateris nō eſt tibi miſeꝝ cor. ex cōpaſſione .ſ.miſereri qd̓ eſt eſſe miſericordē. Dn̄e miſericors es ẜm nos. qꝛ miſeros ſaluas ⁊ peccatoribꝰ p̄cis. ⁊ non ẜm te qꝛ nō cōpateris. Nōeſt em̄ tibi cor miſeꝝ ex cōpaſſione miſeri. Miſericors es. nō qꝛ tuſentis affectū ſꝫ nos effectu. Ueꝝ malis quomō tu ꝑcis. ſi totūs ⁊ſumme iuſtus es. Sꝫ ⁊ cuꝫ punis malos iuſtū eſt. qꝛ illoꝝ meritisꝯuenit. Et cū ꝑcis malis iuſtū eſt. qꝛ bonitati tue ꝯdecēs ē. Parcendo igit̉ malis iuſtꝰ es. Sic itaqꝫ ſine repugnātia ⁊ iuſte punis⁊ iuſte ꝑcis. Quicqͥd aūt es nō ꝑ aliud es qͣꝫ ꝑ teipſuꝫ. Tu es ip̄avita qͣ viuis ⁊ ſapīa qua ſapis. ⁊ bonitas ipſa qua bonis ⁊ mal̓ bonus es. ⁊ ita de ſil̓ibꝰ. An inueniſti aīa mea qd̓ querebas. Querebas deum ⁊ inueniſti eum eſſe quoddā ſummū oīm quo nihil melius cogitari poteſt.uiſitio bonitatis veritatis eternitatis..lxxiiij.Omīe deꝰ meꝰ formator⁊ reformator meus dic deſideranti aīe mee. Quid aliud es qͣꝫ qd̓ vidit vt pure videat qd̓ deſiderat. intēditem̄ vt plus videat. ⁊ nihil videt vltra hoc qd̓ vidit. niſi tenebras.īmo nō videt tenebras. q̄ nulle ſunt in te. ſꝫ videt ſe nō plus poſſevidere ꝓpt̓ tenebras ſuas. Cur hoc dn̄e cur hoc. Tenebrat̉ oculus eius infirmitate ſua. aut reuerberat̉ fulgore tuo. ſꝫ certe ⁊ in ſetenebrat̉. ⁊ a te reuerberat̉ vtiqꝫ ⁊ obſcurat̉ ſua breuitate. et obruit̉ tua īmēſitate. vere ⁊ ꝯtrahit̉ anguſtia ſua. ⁊ vincit̉ amplitudine tua. Quāta nāqꝫ eſt lux illa de qͣ micat omne veꝝ qd̓ rōnalimenti lucet. qͣꝫ ampla eſt illa ꝟitas in qͣ eſt omē qd̓ veꝝ eſt ⁊ extraquā nō niſi nihil ⁊ falſum ē. Ꝙ īmenſa eſt q̄ vno intuitu videt oīaq̄cūqꝫ facta ſunt. Quid puritatis. qͥd ſimplicitatis. ꝗd certitudīs⁊ ſpendoris ibi eſt. Certe pluſqͣꝫ a creatura valeat intelligi. Ergodn̄e ſi ſolū es quo maius cogitari nequit. Si es ꝗddam maiꝰ qͣꝫcogitari poſſit. vere dn̄e hec eſt lux inacceſſibilis in qua habitas.Ideo hanc nō video. qꝛ mihi nimia eſt. Et cum addit qd̓ videoꝑ illam video. nimis fulget. nō capit illaꝫ nec ſuffert oculus animemee diu ita intendere in illā. reuerberat̉ fulgore. vincit̉ amplitudine. obruit̉ immēſitate. ꝯfundit̉ capacitate. O ſumma ⁊ inacceſſibilis lux. o tota ⁊ beata ꝟitas qͣꝫ longe es a me. qͥ tam prope tibiſum. qͣꝫ remota es a ꝯſpectu meo. qua ſic pn̄s ſum conſpectui tuovbiqꝫ es tota pn̄s ⁊ nō video. In te moueor ⁊ in te ſuꝫ. ⁊ ad te nōpoſſum accedere. intra me ⁊ circa me es. ⁊ nō te ſentio. Adhuc lates dn̄e aīam meā in luce ⁊ beatitudīe tua. ⁊ idcirco verſat̉ adhucin tenebris ⁊ miſeria ſua. Sperabat iam ſatietatē ⁊ ecce obruituriteꝝ egeſtate. Affectabā iam comedere. ⁊ ecce magis eſurio. Conabar aſſurgere ad lucem dei ⁊ recidi in tenebras meas. Que ſiuivultum tuū. vultū tuū dn̄e requiram. ne auertas faciem tuā a meReleua me de me ad te. mūda ſana. acue illumina oculus mentismee vt intueat̉ te. Recolligat vires ſuas aīa mea ⁊ toto intellectuintēdat iteꝝ in te dn̄e. Tu ergo imples ⁊ cōplecteris oīa. tu es an̄⁊ vltra oīa. ⁊ qͥdem an̄ oīa es. qꝛ anteqͣꝫ fieret tu ēs. Ultra ꝟo oīaquomō es. An qꝛ illa cogitari poſſunt habere fineꝫ. tu ꝟo neqͣqͣꝫnam ſic illa qͥdem habent fineꝫ quodāmō tu ꝟo nullo mō. Tu ſolus dn̄e es qd̓ es. ⁊ tu es qͥ es. Tu tibi oīno ſufficiēs nullo indigēsquo oīa indigent vt ſint ⁊ vt bn̄ ſint. Hoc bonū es tu deus paterhoc eſt verbū tuū .i. filius tuus. Etenī non pōt aliud qͣꝫ qd̓ es. autaliqd̓ maius vel minus te eſſe in ꝟbo quo teipſum dicis qm̄ ꝟbūtuū ſic eſt veꝝ quō tu verax. Et idcirco eſt ipſa ꝟitas ſicut tu nonalia qͣꝫ tu. ⁊ ſic es tu ſimplex vt de te non poſſit naſci aliud niſi qd̓tu ēs. Hocipſum eſt amor vnꝰ ⁊ cōis tibi ⁊ filio tuo .i. ſpūſſanctꝰab vtroqꝫ ꝓcedēs. Nā idem amor nō eſt impar tibi aut filio tuoqꝛ tantū amas te ⁊ illū. ⁊ ille te ⁊ ſeipſum. qͣntꝰ es tu. ⁊ ille. Nec eſtaliud a te ⁊ ab illo qd̓ diſpar nō eſt tibi ⁊ illi. nec de ſumma ſimplicitate pōt ꝓcedere aliud qͣꝫ qd̓ eſt de quo ꝓcedit. Porro hoc eſt