verū quidē p̄dixit. ſed fefellit eū de falſo rege ꝯiectura ſcd̓m ſuumvelle ſuꝑ henrico rege interp̄tata. Rex em̄ henricus ſaxonibꝰ graui bello ꝯgredit̉. ⁊ in ꝯgreſſu falſus rex rodulphꝰ cum multis ſaxonie principibꝰ extinguit̉. Maguntia magnū terremotū ꝑſenſit. kl̓.decem b̓. Claret in anglia lāfrancꝰ doctrina ⁊ ꝓbitate ꝯſpicuus exabbate cadomenſi ordinatꝰ cātuarie archiep̄us. Eo tꝑe florebatin northmānia anſelmꝰ beccēſis monaſterij abbas eximiꝰ. ⁊ ꝓ ſuaſanctitate ⁊ ſapiētia plurimū nomīatꝰ. Hoc etiā tꝑe in cenobio ſācti medardi pollebat ſignis ⁊ virtutibꝰ vir beatiſſimꝰ arnulphꝰ quiꝓ miro ſanctitatis feruore ꝓpoſitū recluſionis eligens. ⁊ arta nimisabſtinētia ſe affligens. ꝓphetie gratiā diuinitus accepit. ⁊ ex recluſo abbas eiuſdē monaſterij factus. ad ip̄am recluſionē ꝓ ꝯtemptumūdi ⁊ deſiderio interne quietis poſtmodū redijt. Sueſſionico autem pōtifice defuncto electꝰ eſt. ad archiep̄atū. ⁊ iuſſu pape grerij a ſedis apoſtolice legato hugone lugdunenſi archiep̄o in p̄ſulēDe ꝯſtructōe eccl̓ie aldeburgēſis ⁊ eiꝰ miraculis. .lxvj.eſt ꝯſecratus.Ano. xxv. regis dagoberti tꝑe ſanctꝰ p̄ſul vrſmarꝰ in flandrēſi ꝓuincia p̄dicans⁊ ſub honore ſancti petri apl̓i. ip̄o ſibi reuelāte eccleſiamin aldeburgēſi oppido edificauit ⁊ ꝯſecrauit. quā deus multis miraculis vſqꝫ quaqꝫ glorificauit. Inter que illud tā mirabile qͣꝫ inauditū ampliꝰ extitit. ꝙ hoc āno dn̄ice nocte natalis ꝯtigit cāpanarium p̄fate eccl̓ie vehementi vento flante a ſuis locis auulſum. ⁊ adterrā penitꝰ fuit inuerſatū ita in aere pendēs ⁊ ruinā ſui minitās vtſemꝑ caſurū ⁊ cuncta menia ꝯfracturū teneret̉. Et cum ꝑ ſex dies⁊ noctes id tractaret̉ a populo qualiter hincinde tractura machinis ſurſum erigeret̉. ⁊ vtrūqꝫ ſuo loco relocaret̉ pridie. kl̓. ianuarijcirca noctis mediū adueniēs ꝟtus diuina totā eccleſiā intus ⁊ foris impleuit luce ignea ⁊ cāpanariū ad terrā reclinatū totū inſimulerexit ac firmiſſime locis ſuis relocauit. ⁊ cāpanas ibi pēdētes moxſonare ꝯpulit. Eadem die ceci ⁊ claudi ſurdi ⁊ ꝑalitici celerrimā ineodē loco adepti ſunt medelā. nec ſolū illo die. ſed ꝓlixiori tꝑe diuine virtutis tanta ꝑmanſit copia. vt de longe ⁊ de ꝓpe ꝯfluentibꝰegrotis parata celitꝰ p̄ſtaret̉ medicina. Magnꝰ terremotꝰ cū graui terre mugitu factꝰ eſt. vj. kl̓. aprilis prima noctis hora ꝓtendēsforte imminēs maluꝫ qḋ in toto orbe inſonuit ⁊ vnde terra dolet ⁊doluit. Henricꝰ em̄ imꝑator ad debellandū papā hildebrānū ytaliā petijt. ꝯtra quē papa vrbibꝰ ⁊ caſtellis munitis ſe ad rebellādūaccingit. eūqꝫ romā hoſtiliter adeuntē nō recepit. Henricꝰ aūt imperator expugnatis vrbibꝰ ⁊ caſtellis que contra ſe ꝓ hildebrānoerant romā leoneanā obſidet.De anſelmo cantuariēſi ⁊ bonis eiꝰ initijs.lxvij.Ex geſtis eius¶Refatꝰ anſelmꝰ ex cōfiniolongobardie ⁊ burgūdie oriūdus. lr̄is traditꝰ didicit. ⁊in breui plurimū ꝓfecit. Necdū. xv. annū attigerat. cuꝫiam qualiter ſcd̓m deū vitā inſtituere poſſet meliꝰ mente tractabatExpleto aūt aliquo tꝑe patriā egreſſus cū in trāſcenſu montis cuiuſdā fatigatꝰ corꝑe deficeret vires ſuas niuē mādendo reꝑare tēptabat. neqꝫ em̄ aliud quo veſceret̉ p̄ſto erat. qd̓ mīſter eiꝰ aduertens doluit. ⁊ ne forte qͥd edendū in ſacculo eoꝝ haberet̉ diligēterinueſtigare cepit. Et mox ꝯtra ſpem ī eo nitidiſſimū panē repꝑit qille refectꝰ recreatꝰ eſt. ⁊ vie incolumis redonatꝰ. Exactis itaqꝫ tribus ānis ꝑtim in burgūdia. ꝑtim in frācia northmāniaꝫ vadit. Etcū fama magiſtri lāfraci vſqꝫ quaqꝫ. ꝑcrebreſce̓t. ⁊ nobiliſſimos clericoꝝ ad eū de cūctis mūdi ꝑtibꝰ ageret. beccū venit. ⁊ eiꝰ magiſterio ſe ſubdidit. Cūqꝫ ꝓpt̓ ſtudia corpꝰ ⁊ inedia ⁊ frigore fatigaret.venit ei in mētē ꝙ ſi monachꝰ fieret acriora qͣꝫ patiebat̉ eū pati nōoporte̓t. nec tūc laboris ſui meritū ꝑderet. qd̓ nūc neſciebat vtꝝ ſibi mane̓t. Hoc gͦ mēte ꝯcepto ita ſecuꝫ tractabat. Etce monachꝰfiā. ſed vbi. Si cluniaci vel becci. totū tempꝰ qd̓ in diſcēdis lr̄is poſui ꝑdidi. Nā ⁊ cluniaci diſtrictio ordinis ⁊ becci ſuꝑeminēs lāfrāci prudētia me aūt nulli ꝓdeſſe. aut nihili valere ꝯprobauit. Itaqꝫin tali loco ꝑficiaꝫ qd̓ diſpono. inquo ⁊ ſcire meū poſſim on̄dere ⁊multis ꝓdeſſe. Nondū em̄ vt ip̄emet referre ſolebat in eo vigehattemptꝰ. ſed poſtmoduꝫ in ſe reuerſus. Quid inquit eſſe neū hoc ē velle. ſcꝫ alijs p̄poni p̄ alijs honorari ⁊ magnificata cōturnatia monachꝰ deueni vbi ſicutri.zit̉ter deū cūctis poſtponaris cunctis abiectior habearis.quū eſtidē becce nulliꝰ ponderis ero quāto quidē ille ibi ē qui p̄miluce ꝯſpicuꝰ cūctis ſufficiens cūctis eſt honorabilisnentis ſapiēfactꝰ. ſic religioni ꝑ oīa ſeruiebat vt quiſ⁊ accin eiꝰ vita ſatis q̄quisſe in totaatōe viuereimitaret̉niret. Lanfus aūt in candonenẜ cenobij regimineaſſumpto ipprioris officio functus eſt.ē miraculis eiuſdem..lxviij.
Ontigit aūt quadā noctevt ante nocturnas vigilias in lecto iacēs ſecum rīari conaret̉ quomō ꝓph̓e p̄terita ſimul ⁊ futura quaſi p̄ſentia olim agnouerūt ⁊ indubitāter ea dicto vel ſcripto ꝓtulerūt. Etcū in his totꝰ eſſet ⁊ hoc noſcere deſideraret. defixis oculoꝝ ſuoꝝ radijs vidit ꝑ medias maceries oratorij ⁊ dormitorij monachos qͦꝝhoc officiū erat ꝓ apparatu matutinarū altaria ⁊ alia loca eccleſiecircūeuntes lumiaria accendētes ⁊ vnū eoꝝ ſumpta corda cimbalum pulſantē. Ad cuiꝰ ſonitū ꝯuentū fratrū de lecto ſurgentē mirabatur de re que acciderat. Concepit ergo apud ſe deo eſſe leuiſſimū ꝓphetis in ſpiritu ventura mōſtrare. cū ſibi ꝯceſſerit que fiebant ꝑ tot obſtacula corporeis oculis poſſe videre. Quidā iuuenū in ꝯuentu hoc apud ſe ꝓpoſuerat. nulla vnqͣꝫ occaſione manuſuam mēbris ſuis genitalibꝰ admoueri. Cui ꝓpoſito inuidēs dyabolus tātū in eiſdē mēbris dolorē ⁊ anguſtiā fecit eū ſentire. vt nulo modo ſe iuuenis poſſet ferre. Sentiebat̉ em̄ caro ip̄a tanti eſſeponderis. ac ſi plumbi grauiſſima moles in illa pende̓t ꝑte corꝑisCūqꝫ anxietatē iam diſſimulare nō poſſet. requiſitꝰ ab anſelmo qͥdhaberet. rem celare nō potuit. Admonitꝰ ergo vt modū egritudīsadmota manu ꝓbaret. verecūdatꝰ recuſauit. timēs ne ꝓpoſitū violaret. tūc anſelmus aſſumpto ſecū grādeuo fratre ⁊ religioſo. iuuenem languidū in ſecretiorē locū ducit. vt moduꝫ infirmitatis illiusagniturꝰ ⁊ auxiliū ꝓ poſſibilitate laturꝰ. Quid ampliꝰ. Caro ſaniſima reꝑit̉. Eueſtigio quippe omnis illa dyabolica vexatio cadit.nec fatigat vlterius iuuenē queꝫ ſimplex anſelmi aſpectus a tantaclade fecit immunē.Idhuc de eodem.Uidā quoqꝫ ex antiquioribꝰ fratribꝰ qͥ veteri odio plurimuꝫ infeſtꝰ erat anſenec poterat vllatenꝰ ſuꝑ eū reſpice̓ ſimplici oculo. infirmitate p̄ſſus ad extrema ē ꝑductus. Cūqꝫ fratres meridie ī lectisex more quieſcerēt. ip̄e ī domo infirmoꝝ iacēs. cepit miſerādas voces emitte̓. ⁊ quaſi quorūdā horrendoꝝ aſpectꝰ ſubt̓fugere. geſtiret ⁊ pallēs ⁊ tremēs vultū ſuū deliteſcēdo hincinde ꝯmutare territi fratres qͥ aderāt qͥd habe̓t querebāt. At ille gemīos īmanes lupos inter brachia ſua me tene̓ ꝯp̄ſſum. ⁊ guttur meū imp̄ſſis dentbus iamiā ſuffocare videtis ⁊ quid mihi ſit queritis. Quo auditovnꝰ ex eis ad anſelmū qui in clauſtro emēdandis libris intēdebat.ꝯcitus ꝑrexit. ⁊ ei extra clauſirū educto quid circa infirmū fratremageret̉ patefecit. Tūc ille in ſecretiorē locū ſolꝰ ſecedēs. pꝰ modicūdomū in qu ⁊ iacebat infirmꝰ ingrediens leuata manu ſignū crucisedidit dicēs. In noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. Ad qd̓ factū ſtatimeger cōquieuit ⁊ exhilerato vultū intimo cordis affectu deo gr̄asagere cepit dicēs. ꝙ anſelmo hoſtium ingrediēte ⁊ extēſa manu ſignū ſancte crucis edēte. vidit ex ore eiꝰ flamā ignis ad modū lāceeꝓcedētē. que ī lupos iaculata eos deterruit. ⁊ celeri fuga dilapſosꝓcul abegit. Tūc anſelmus fratrē de ſalute aīe ſecretiꝰ alloquens.ad penitētiā ⁊ ꝯfeſſionē eiꝰ cor inclinauit. Paterna dehinc autoritate abſolutū dixit. Hora qͣ fratres ad nonā ſurgerēt p̄ſenti vitadeceſſurū qḋ ⁊ factū eſt. Birulphꝰ eiuſdē cenobij ſęcretariꝰ quadānocte dū horā qͣ fratres ad vigilias excitaret ꝑ clauſtꝝ iens obſeruaret anſelmū quē ea hora ſopori potiꝰ eſtimabat qͣꝫ or̄oni occupatū ī capitulo vidit ī or̄one ſtante ingēti ſplendētis flāme globocircūcinctū. Quadā die cū eſſet ī via occurrēti ſibi cuidā mōachobecci. qͥd ꝯſilij ſibi de hoſpitō ferret int̓rogauit. Qui rn̄dit. ℟bemꝰ ꝗdē nō lōge hoſpitiū. ſꝫ nō eſt qd̓ nobis ⁊ fratribꝰ apponaturp̄ter panē ⁊ caſeū. At ille ſubridēs ait. Ne timeas vir bone. ſꝫ citop̄cede ⁊ miſſo rethi ī vicinū amnē ſtatī inuenies piſcē qͥ ſufficiet nobis oībꝰ. Ille mādato accepto p̄uolās nūciat piſcatori. qͥ ridenduꝫpotiꝰ qͣꝫ attēptādū qd̓ dicebat fore ꝓnūciās tādem tn̄ a fratre cōactꝰ ꝯtra ſpem rethe iecit. ⁊ ilico tructā inſolite magnitudīs cū alioqͦdā piſculo cepit. Alia vice ꝗdā vir eū ꝑ terrā ſuā trāſeūtē ad prādiū detinuit. ſꝫ cū de penuria piſciū q̄ reret̉ qͥd ei ⁊ mōachis eiꝰ appone̓t̉ niſi vilia q̄daꝫ nō hn̄s. alludēs dicit ei anſelmus. En ſturiovnꝰ tibi defert̉ ⁊ animꝰ tuꝰ deiciaꝝ īopia q̄rit̉. Et ita factū ē.itate redarguit. lxx.Qualit̓ abbatē quēdā de correctōis auſtiUm aūt abbas quidamadmodū religioſus hēbat̉. ſecū de his q̄ monaſtice regiōis erāt loq̄ret̉. ⁊ int̓ alia de pueris ī clauſtro nutritꝭꝟba ꝯferret. adiecit Quid obſecro fiet de iſtis. non ceſſamꝰ die acnocte eos ꝟberātes ⁊ ſꝑ fiūt deteriores. hebetes eī ſūt ⁊ beſtiales.Ad quē iratꝰ anſelmꝰ. ait. Ꝙͣ bn̄ nutrimētum vr̄m expēdiſtis qͥ demihi q̄ſo abbaſi plātā arboris ī orhoībꝰ beſtias nutriuiſtis. Dto tuo plātares. ⁊ mox illā ex om̄i ꝑte ꝯclude̓s vt ramos ſuos nullatenᶻ extēde̓ poſſꝫ. qͣl̓ arbor inde ꝓdiret. Profecto īutil̓ incuruisramis ⁊ ꝑplexis. Certe hͦ facitꝭ de puerꝭ vr̄is. Plātati ſūt ꝑ obla-