Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

cenobij. ea ꝯditiōe vt eccleſia cluniacenſis ſolueret annuatim eccleſie gigniacenſi cenſuꝫ. xij. denarioꝝ. Ex geſtis ſancti odonis. Ineo vt ſupradictū eſt monaſterio a bernone abbate ꝯſtructo ſeruabant̉ inſtituta ſancti patrꝭ euticij qui fuit tꝑibꝰ imꝑatoris ludouicimagni vircarus regi omnibuſqꝫ amabilis. eſſet laicus. et peregrinis ſtudijs eruditus. deſerēs ea vn̄ ſuꝑbire ſolet humana fragilitas. totū ſe patꝝ regulis et inſtitutiōibꝰ dedit. Ex quibꝰ etiā diuerſas cōſuetudines ſumpſit. vnoqꝫ volumīe colligauit. nec multopoſt monachꝰ effectꝰ eſt. et in tāto amore apud regē habitꝰ. vt int̓palaciū ſuū monaſteriū ei ꝯſtrueret. Decurſo aūt vite ſtudio circūſtantibꝰ fratribꝰ ſubito ſpm̄ emiſit. Et ab eius diſcipulis exequiepararent̉ viuus redijt. Illiſqꝫ attonitis et admirātibꝰ ait. Deo gratias. Sciatis qꝛ ī his qͣdraginta annis vnū tm̄ diē non memini mecibū ſumpſiſſe niſi prius fleuiſſeꝫ. Hodie aūt ſublato merore ꝯſolatus ē me deus. int̓ choros angeloꝝ tribuit mihi requietiōis locuꝫhec dicēs ꝑpetue reqͥeuit. Ipſe fuit inſtitutor ꝯſuetudinū in monaſterijs hactenus ſeruant̉. Tandē abbas berno exitiali languoredecumbēs. vicinos ep̄os accerſiuit. et ab ordine ſe deponens. flebilivoce clamabat ſe reū et indignū tali monaſterio p̄fuiſſe. Tūc māibꝰfratꝝ. pater odo captus corā abbate ſuo vi eſt adductus. ꝓclamātibꝰ omnibꝰ vt ordinaret̉. et nec ſic vellet cedere et locuꝫ paſtorisſubire ſuꝑatus eſt tandē ep̄oꝝ excoīcatione.De miraculo ſancti patris odonis..lx.Uadaꝫ nocte cum paſtores equoꝝ obdormiſſent et frater quidā noīe godhefredus ꝑuigil or̄oni inſiſte̓t. Fur affuit raptūqꝫ equū aſcēdit et fugit. Predictus ꝟo frat̓ maluit equum ꝑdere. qͣꝫ ſilentiumrumꝑe. Abijt aūt et tactu vnū ex paſtoribꝰ ſuſcitauit. eiqꝫ qd̓ ꝯtigerat ſigno on̄dit. Per acta itaqꝫ nocte factoqꝫ mane viderūt eminꝰfurē vno in loco affixū ſuꝑ equū ſedere. quē apprehendētes vinctūpatri odoni miſerūt. ſtatimqꝫ ei quinqꝫ ſolidos argēteos dari p̄cepit. dicēs iniuſtū eſſe abſqꝫ digna mercede dimittere. eo totius noctis ſpaciū multuꝫ ſuſtinuiſſet laborē. Tꝑe ſeuiſſima gensnorthmannoꝝ. pictauoꝝ turonoꝝ fines vaſtabāt. duo fratres exeadē cōgregatione turonis mittebant̉. Qui dum iter caperēt. inquendā locū gratia quieſcēdi diuertiſſent. ab eiſdē northmānis nocte capti ſunt. caꝑe quidē eos ac ligare manus eoꝝ deinde minaripotuerūt. ſed eoꝝ ſilentiū corrumꝑe nequiuerūt. Mane autē adlocū ꝯſtitutū applicuiſſent. Fratres vt erant ligati ſe paululū ab eisſequeſtrātes in terra ſe ꝓſtrauerūt vt ꝑacto pſalmoꝝ curſu ſilentiofinē imponerēt. Nondū ꝟo oratōe completa venit ꝑs reliqͣ northmannoꝝ multa p̄da capta. Quoꝝ dux cernēs fratres in terra iace̓.audito illi nullo modo poſſent eos loqui facere. barbarica immanitate turgidus inclinato velut ad feriēdū conto. irruit ſuꝑ eos metum mortis eis incutiēs. ceteris quoqꝫ barbarico ritu manibꝰ plauſum dantibꝰ. At illi vt erāt aīo ꝯſtantes. in corꝑe ꝑmanſerūt immobiles. qd̓ fiebat iure et obſeruātia ſancte regule. ſub et mori cupiebant et viuere. Sed oīpotentis manus eoꝝ exhileratū ſpectaculuꝫꝯuertit ī luctū. Mox enī vt ille barbarꝰ ad eos appropinqͣuit. equꝰfaleratus cui inſidebat obliquū reſiliuit. ſeſſorēqꝫ eius in terrā ſtrauit et colliſit. quā colliſionē ſtatim febris letalis ſecuta eſt. Cōticuerunt oēs et verſi in ſtuporē ceperunt querere inter ſe quid ex eis deberent facere. Tandē reꝑto ꝯſilio dignū eſſe cenſuerunt. vt vitaſui ducis. vnus ex eis cederet̉. Deinde ceperunt ſorte querere quēex eis deberēt interimere. Sed ſuꝑ virtutū viros et ſorte chriſtinumeratos. nll̓o modo dyabolica cadere poterat ſors. ita vt illi obſtupeſcerēt dicētes eos vltra hoīes eſſe ſuꝑ quos ſors eoꝝ non potuiſſet cadere. Tūc manus eoꝝ velociter diſſoluerunt pro vita ſuducis obnixius eos interpretē rogare ceperunt. Quodā tꝑealueū rodani nauigio pluribꝰ tranſiret. vnus equus aliū calce ꝑcutere vellet. ictū ferientis tabula nauis excepit. eo ſcꝫ loco exfuerat ramus dolaret̉ exciſus mox vt euulſus fuit vertex. tantaper idem foramen inundatio aque ingreſſa eſt. vt ſb̓ito nauis vſqꝫad ſuperficiē repleret̉. ſic tn̄ plena deo gubernāte vſqꝫ ad aliā ripāꝑuenit. et vſqꝫ adeo pater odo intro ſtetit quo oēs fuerunt egreſſi.Ad vltimū fuiſſet egreſſus nauis abijt in ꝓfundū.Adhuc de eodem..lxj.Ub eodem tempore. orationis gratia romā ꝑuenit. et in patriā rediret int̓ alꝑes ob niuis immenſitatē iter eius p̄occupatū ſeptuꝫeſt. Cunqꝫ p̄terire vellēt locū illū deterrimū ac periculoſum. ſubitoequus ſuper quē ſedebat tetendit pedē in obliquū. et ambo ſil̓ mergebāt̉ in p̄cipitiū. Tūc pater odo relictis habenis ambas manꝰcaderet̉ ad celum erexit. mox ramū arboris inter brachia ſua repperit. atqꝫ in eo tādiu ſe ſuſpendit. donec eiꝰ clamoribꝰ p̄ceſſerantrediſſent. et ſuſcepiſſent. Ramus aūt iſte amplius viſus fuit.qꝛ nec arbor vnqͣꝫ illic videt̉ nec naſcit̉. equus vltra nuſqꝫ comꝑa

ruit. Quodam die dum iuxta predonū fines iter haberet. quidaminſigniſſimus latro iuuenis intuens vultus eis affabilitatē ilicopunctus eſt corde. pedibꝰ eius aduolutus. vt ſibi miſereret̉ humiliter precabat̉. At ille vade inquit. et prius mores tuos corrige. poſtea monaſticā vitā appete. Cūqꝫ ille inſtaret. p̄cepit ei vt ad monaſterium p̄cederꝫ. Qd̓ et factū eſt. Factus ergo monachus cellerario ad obediendū ſubditus eſt. Et ydiota eſſet. vtrūqꝫ ei impoſuerunt. ſcꝫ obedientie iugū. et ſtudiū litteraꝝ. qd̓ ita deuote peragebat. vt vnā manū obedientie porrigerꝫ. Altera vero die tota pſalterium ferret. Cum aūt in extremo vite laboraret. vocauit pium patrem. ſingularē ſupplicās locutionē. Cui veniam peterēt. interrogauit ſi in aliquo poſt monachatū exceſſiſſet. Atille. Nudo cuidam te ignorāte mea culpa tunicā noſtrā tribui. et funem filis ꝯtextum de cellario abſtuli. Quē cum interrogaſſet quid ex eo feciſſetrefrenando inquit in gluuiem quam dudū male ꝯtraxi ventrē meūex eo circūligaui. Tunc ſtupefactꝰ pater a viſceribꝰ eius ſoluevellet. cutis ei adheſerat vna ſanie ſecuta eſt. Poſt adiecitait. Hac nocte pat̓ in celis viſionē electus ſuꝫ. Et obuiauit mihiglorioſiſſime ꝑſone ml̓ier ait. Cognoſcis ne me. At ego. Neqͣqͣꝫdn̄a. Et illa. Ego ſum inqͥt mat̓ miẜicordie. Cui ego. Quid iubesvt faciā dn̄a. At illa rn̄dit. Poſt triduū venies hūc tali hora. Qd̓ factū eſt. tercia die hora dixerat defunctus ē. Quo temꝑe eēt apud ſanctū paulū rome rogauit abbas balduinus vt librum quē de vita beati martini gallꝰ poſtumianus more dyalogicompoſuerūt ei corrigeret et gloſulis elucidaret. Cuiꝰ volūtati ſtatim aſſenſum p̄buit. et emēdādi operā dedit. Accerſito fratre othecario. Interim hore veſꝑtine ſignū pulſeret̉. ſtatim ẜm regulaꝫrelictis in manibꝰ tenebāt eccleſiā ingreſſi ſunt. Codicē vero aꝑtuvbi ſederāt reliquerūt. et oratōibꝰ occupati obliti ſunt. Locꝰ aūtille ita poſitꝰ erat vt aqua que ipſiꝰ tecto labit̉. et ex tribꝰ alijs tectisvna ꝯuerſione collecta more torrentis vno in loco illo decideret. ibivſqꝫ mane patulꝰ liber ꝑmāſit. et tot inundatōes aqͣꝝ in circūitū eiꝰcecider̄t. margo libri fuit vndiqꝫ lota. ſcpͥtura ꝟo ꝑmāſit intactaFacto mane aꝑtus ē corā fratribꝰ liber. Cūqꝫ attoniti mirarēt̉. aitꝓuidus pater. Quid admiramini fratres. ſciatis bt̄i martini vitam aqͣ tangere timuit. Sicqꝫ ea ꝓpter deus fecit in laudē martini conuertit.De ceteris euētibꝰ ſub imꝑio conradi..lxij.Sigibertus.Nno Conrādi. ii. ꝯͣ ipſumconradū potētiores regni prīcipes rebellionē meditati. ſapiētia qͣꝫ fortitudine ipſiꝰ regis ad eius gr̄am reducunt̉. Solꝰ arnaldꝰ de baioaria vxorē et filijs ad vngaros fugiēsvſqꝫ ad mortē regis ibi ꝑmāſit. Anno eiuſdē. iiij. ſaraceni affixi metu galliā inſonter exeūtes calabriā et apuleā. beneuentū. romamqꝫoccupāt. et grauiſſime ytaliā p̄mebāt. Anno eiuſdē. vj. Romanusgrecoꝝ imꝑator. filios ſuos ſtephanū et ꝯſtantinū dn̄o ſuo conſtantino imperatore imꝑare ꝯſtituit ipſo ꝯſtātino imꝑatore operemanuū ſuaꝝ picturā. ſcꝫ pulcre exercēdo ſibi victū q̄rete hatōnemmaguntinū ep̄m. cuiꝰ dolo olim adelbertꝰ ꝑierat. rex conradꝰ ſollicitauit. et̄ ꝯͣ heinricū ſaxonū ducē ꝓpt̓ potentiā ipſiꝰ ſibi ſuſpectam.Ad qd̓ torquē aureā ep̄us fabricaſſis. collo ducis ſecū cōuiuantis inijceret̉. dolo ꝓdito fruſtratꝰ ē. et poſt triduū morbo languore. Uelut alij dicūt fulmīs ictu interijt. cōplices etiā ꝯſilij a duce patria eliminati ſt̓. Miſſo at̄ exercitu a rege ꝯͣ heinricū. tāta cedeſaxones debachati ſt̓ in eos. vt a mimis declamaret̉. vbi eēt tantus infernꝰ ille tantā ceſoꝝ multitudinē caꝑe poſſet. Anno ſequēti. Conradꝰ rex moriēs corā pͥncipibꝰ regni rege deſignat heinricuꝫfiliū othonis ſaxonū ducis.De imꝑio heinrici primi.Epit igit̉ heinricus annopn̄i. dccccxx. Mūdi ꝟo qͣrti milleſimo. decclxxxiij. impauit annis. xviij. Hoc tꝑe clarebat int̓ nobiles lotharingie ſanctꝰ wōībertꝰ. gemmalatēſe cenobiū fundauit. Qui diuitijs nobilitate. potētia clarꝰ. cingulū militie mūdane depones. cingulo ſct̄e religiōis in monachico hītu ſe accinxit. Typtineꝰ dux bohemie ad chriſti fidē ꝯuerſus iuſte gl̓ioſe ī bohemia pͥncipat̉. Etpoſt ppatizlaus filiꝰ eiꝰ. iuſticia et ſanctitate p̄clarꝰ. cui frat̓ ſuusbolizlaus nimis aduerſabat̉. Anno. iij. hungarꝭ. franciā alſacīa alamāniā. ſaxoniāqꝫ depopulātibꝰ. Heinricꝰ rex iuxͣ vrbē merſeburchꝯgreſſus. vouēs deo adipiſcēda victoria ſe hereſim ſymoniacaregno ſuo eradicatuꝝ. ineſtimabili cede eos vſqꝫ ad internetionempene deleuit. Rex heinricꝰ qͦſcūqꝫ fures. aut latrones. aut ſiccariosmanufortes et bellis aptos eſſe videbat. indulta eis venia agros etarma dabat. et legionē ex illis faciēs ad debellādos barbaros exponebat edicens oīno vt ciuibꝰ parcerēt tm̄modo. Rarolus rex francoꝝ cum auxilio lotharienſiuꝫ iuxta vrbē ſueſſionū pugnans ꝯtīa