Liber.XXV.

um ſuum legatos ad faciendum iudicin ⁊ iuſticiam dirigitet legis capitula. xxiij. inſtituit. ¶ Cronographꝰ. Idem quoqꝫ karolus ꝑ vniuerſum mūdum ad indagandum noīa ⁊ actus ⁊ obitꝰſanctorum nuncios miſit. que ꝑ iſnardumnachū in vnum volumen compilari fecit. Hieronimus em̄ hac beda ⁊ florus hoc fecerant ante. ſed nō integre. Hic autem diebꝰ ſiugulis ānotauit eanuentum eſt autem ꝙ diebꝰ occurrebant plus qͣꝫ. ccc. feſta. ideoqꝫ ſtatutum eſt. vt diceret̉ ⁊ aliorum plurimoꝝ ſanctoꝝ. ⁊cͣ. Cumqaron quoqꝫ rege ꝑſarum qui excepta india totum pene tenebatorientē talem habuit in amicicia ꝯcordiam. vt hic gr̄am eius oīmerant in toto terraꝝ orbe regum ac principuꝫ amicicie p̄ponelumqꝫ illū honore ac magnificentia ſibi colendum iudicaret.Eandus. xlv. li. Amimurlim qui ⁊ aaron rex ꝑſaꝝ elephanin habebat karolo miſit. cuius elephantis nomē eratambulabat. et p̄ter eum munera multa. Imꝑatore apud ſpoletūeriſtente pridie kl̓s. maij. hora noctis ſecūda t̓remotus maximusfactus eſt qui totam ꝯcuſſit ytaliaꝫ. quo motū tectū baſilice beatipauli apoſtoli magna ex parte cuꝫ ſuis trabibꝰ decidit. ⁊ in quibuſdam locis vrbes ⁊ montes corruerunt. Eodē anno quedam lococirca rhenū in germania ⁊ in gallia tremuerūt. Peſtilentia ꝓptermollicieꝫ hiberni tꝑis facta eſt. Legati karoli ab aaron āmirra veites inter cetera munera etiā corpora ſanctoꝝ cypriani martiris carthaginen̄. epiſcopi ⁊ ſperati pͥmi ſcillicitanorū. ⁊ caput pantaleonis martiris in franciam afferunt. ſed nō dicit̉ vbi poſita ſūt.atriarcha hieroſolimitanus ꝓ benedictōne claues dominici ſepulcri ⁊ loci caluarie ⁊ claues ciuitatis ⁊ montis cum vexillo karolo miſitDe ꝯſtantinopolitanis imꝑatoribꝰ.iij.Sigibertus.N ipſo āno quo Rarolusaſſumpſit romanū imꝑium. hyrene imꝑatrix a nithephoro imꝑio depoſita exilio relegat̉ et ibi morit̉. Ipſeautem ꝯſtantinopoli imꝑauit annis. viij. quo tandem a bulgaribꝰcum multis ordinis ſenatorij ꝑempto. ſtauracius eius filius imꝑauit āno vno. quo depoſito. michael ānis. ij. leo. viij. michael. ix. theilus. xv. Michael ⁊ theodora annis. xj. deinde michael ſolus.o int̓fecto idē baſilius ānis. xvij. imꝑauit. poſt hūcs. xviij. Deinde. Conſtantinus filius eius cū patruo ſuo alexādro .ſ. eius leonis fratre imꝑauit āno. jͣ. Alexandroortuo ꝯſtantinꝰ imꝑauit ānis. xxxix. poſt hoc ſtephanus etaūtꝯſtantinꝰ egreferētes iuſta patris ſui imꝑatoris ſeueritate a iuuenili leuitate ſe coerceri. diſpoſitis in palatio inſidijs patrē de palatij ſolio deponunt ⁊ tonſo ei vt moris eſt capite ad vicinam inſulāua cenobite philoſophabant̉ tranſmittūt. Nec multo poſt cūim ex ꝯdicto ꝯſediſſent ⁊ de pͥoratu ſedendi inter ſe conertarent. dato ſigno a viris ꝯſtantini filij leonis imꝑatobo frēs ſolio deturbant̉ ⁊ tonſis capitibꝰ ad idem monaſtepatrem tranſmiſerāt etiā ipſi ad philoſophanduꝫ cumlachis trāſmittunt̉. ita euacuato palatio abuſiuis imꝑatoribꝰipſeus ⁊ romanus filiꝰ eius imꝑauit ānis. xvj. quo defuncto nithephorus imꝑauit annis. x. hic timens a filijs ſuis imperioexpelli qꝛ ſenex erat eos eunuchizare volebat. quoꝝ mater iohāni ſuaſit. vt eum occideret ⁊ imꝑaret. ſicqꝫ factū eſt. ⁊ imꝑauit ānisvj. Exinde de cōſtantinopolis imꝑio tacet̉ ſcꝫ ab anno dn̄i. dccc̄.lxxvij. ¶ Cronographus. Rarolus aūt indignantibꝰ ꝯtra ſe cons imꝑatoribꝰ ꝓpter inuidiam imꝑatorij nominisſibiti a romanis. magna illos patientia et magnanimitatetulit. et qꝛ ſuſpectam eius potentiam habebant. crebris eos ſibi lebꝰ firmiſſimo federe ꝯciliabat.liter karolus iuxta diuinam reuelationem liberauit terrāHelinandus.Egitur ꝙ eo tēpore quoarolo datū eſt romanum imꝑium. patriarcha hieroſolimitanꝰ de ciuitate expulſus a paganis venit ꝯſtandum ad imꝑatorem ꝯſtantinū ⁊ filium eius leoneꝫ. ⁊ cum eoiohanes neapolis. ſacerdos ⁊ dauid hieroſolimitanus archip̄ſb̓rquos ille ad karolum miſit cū epiſtola iohannis patriarche manuipſius ꝯſtantini ſcripta. ⁊ cum duobꝰ p̄fatis fuerūt alij duo legatihebrei. yſaac ⁊ ſamuel. in cuius epl̓e vltima ꝑte ſcriptū erat. Quadam nocte in extaſi factus vidi an̄ lectuꝫ meū quendā iuuenē ſtantem qui me blande meū vocans paxillum tetigit ⁊ ait. Cōſtantinefogaſti diuinū auxilium ad hāc rem. Ecce accipe karolū magnuꝫregem gallie eccl̓ie in dn̄o ꝓpugnatore. ⁊ oſtendit mihi quendammilite armatum ⁊ ocreatū ⁊ loricatū. ſcutum rubeum hn̄tem enſep̄cinctum. cuiꝰ manubrium erat purpureuꝫ. haſta altiſſima cuiusſepe flamas emittebat. ⁊ in manu tenebat caſſidē aureaꝫ. ⁊ſp̄ſe ſenex ꝓlixa barba. vultu decorus. ſtatura ꝓcerus. cuius oculi

is caput albeſcebat. Age iam auguſtefulgebāt tanqͣꝫ ſtelle. ⁊ caqui iuſſionibꝰ dei refugit obedire mīme pot̓it culpā euade̓. Emanuel geman hieſu. In dn̄o gaude memor eius funge̓ laud̓. Iuſticie zona lumbos caput atꝫ corona. Perpete ſubcingat xp̄s honoreqꝫ ſtringat. Nil opus eſt ficto qͦ iſſum dn̄i dicto. Ergo tene fundum dn̄i p̄cepta ſecundū. Hic ipſe ꝯſtantinus ſeptiēs expuleratpaganos ab hieroſolimis. ſed tn̄ p̄ualuerant. Hi legati regē pariſius inuenerūt ⁊ ei epl̓as tradiderūt. Quibꝰ ꝑlectis rex lacrimaricepit ꝓ ſepulcro dn̄i. has epl̓as iuſſit rex exponere turpinū archiep̄m coram omni ppl̓o. quibꝰ auditis om̄s ꝓficiſci regem p̄cabant̉Quo audito mox rex edictum ꝓpoſuit. vt om̄s qui poſſent armaferre irent ſecum ꝯtra paganos ⁊ qui non irent ipſi ⁊ filij eoꝝ ſeruiquatuor nummoꝝ eſſent. Itaqꝫ maiorē exercitu qͣꝫ vnqͣꝫ antē habuiſſet ꝯgregauit. ⁊ ꝓfecti ſunt. Cum veniſſent autē cis hierl̓m innemore q̄daꝫ qḋ vix duoꝝ dieꝝ ſpacio ſolet tranſiri in qͦ erant grifones. vrſi. leones. ⁊ tigres ⁊ alie fere diuerſe. karolus putās ſe illd̓tranſire vno die ingreſſus eſt cū exercitu. Adueniente nocte ⁊ exercitu errante p̄cepit karolus caſtramētari. Trāſacto aūt noctis ſilentio rex in loco ſuo accubans inchoauit pſalmos. Et cū dicerethūc verſum. Deduc̄ me dn̄e in ſemita mandatoꝝ tuoꝝ. qꝛ ipſamvolui. ecce euidentius vox ad aures eius cuiuſdā alitis ꝓpe lectumeius clamātis audita eſt. Quā qui aderāt audientes exꝑrecti ſuntRex aūt pſalmos ꝯtinuauit vſqꝫ ad illū locuꝫ. Aduc̄ de cuſtodiaaīam meā ⁊cͣ. Qd̓ cum diceret ales iteꝝ clamauit. France quid dicis. france qͥd dicis. Hāc alitem ꝓſecutus eſt rex ꝑuula ſemita donec recognouerūt callem quā die p̄terito amiſerant. Peregrini dicunt ꝙ ab illo tꝑe ceperūt audiri alites ſic loquētes ī illa terra. Fugatis paganis ⁊ recuꝑata terra petiuit rex licentiā repatriandi abimꝑatore ꝯſtantinopolis. ⁊ hieroſolimitano patriarcha. Queꝫ ꝑvnum diē retinuit imꝑator apud conſtātinopolim. ⁊ interim fecitparari an̄ portā ciuitatis aīalia diuerſi generis ⁊ coloris. ⁊ auꝝ et̄gēmas. Rarolus aūt ne inurbanꝰ videret̉ ſi nihil acciꝑet. queſiuitꝯſilium a ꝓceribꝰ ſuis quid face̓ deberet. Qui rn̄derūt a nullo debere eum aliqd̓ munus acciꝑe ꝓ labore quem ꝓ ſolius dei amoreſuſceperat. Qui laudans ꝯſilium. iuſſit omnibꝰ ſuis. vt omnes resappoſitas nec reſpicere dignarent̉.ſacris reliquijs quas inde aquiſgranū detulit.Ande adiuratꝰ et coactꝰaliqḋ munus ꝓ amore dei accipere. petiuit de reliquijspaſſionis dominice. Inito aūt concilio indictum eſt ieiunium triduanū omnibꝰ noſtris ⁊ xij. ꝑſonis grecis que electe ſūtad hoc ſanctuariū diuidendū. Tercia die karolus peccata ſua cōfeſſus eſt ebroino archiep̄o. Deinde vtriqꝫ cleri pſalmos cum letania inchoāt. Cū aūt daniel neopolitanus antiſtes aperuiſſꝫ thecam in qua erat ſpinea corona. tātus odor exijt inde vt om̄s putarent ſe in paradiſo eſſe. Tunc karolus ꝓſtratus in pauimentū plenus fide orauit dominū vt ꝓpter gloriaꝫ nominis ſui miracula ſuepaſſionis ⁊ reſurrectionis renouaret. Et cum oraſſet ſtatim ros celitus veniens lignum infudit ⁊ inebriauit. ⁊ flores emitte̓ fecit. tantaqꝫ lux cum odore affuit vt omnes ſua veſtimenta celeſtia eſſe putarent. Cunqꝫ daniel adunca forcipe robur ipſius ligni ſecare inciperet. tunc magis ac magis florere cepit. Tūc karolus in arboreopallio qd̓ ad hoc p̄parauerat ſuſcepit de floribꝰ ⁊ impleuit mantum ſuum dexterum. De hinc alium mpantum ad ſuſcipiēdas ſpinas p̄parans tradidit illum cum floribꝰ ebroino archiep̄o. Cūqꝫvtriuſqꝫ oculi p̄ lacrimis impediti eſſent. ille putans ſe accepiſſe etille dediſſe vterqꝫ wōantum dereliquit. qui fere vnius hore ſpaciopependit in aere. Cunqꝫ alteꝝ poantū rex ſpinis impleſſet et illudep̄o tradere voluiſſet. vidit illum primum pende̓ in aere. Poſt hͦcum flores de mꝑanto eijcere cuperet. conuerſi ſunt in māna. ⁊ hocmanna modo eſt apud ſanctum dyoniſium. Qd̓ a multis putat̉eſſe de illo et manna antiquo quod pluit dominus in deſerto. Omnes egri qui ibi aderant. ad odorem floruꝫ ſani facti ſunt. His itageſtis. ecce turba infinita eccleſiaꝫ violenter intrans clamare cepitUere hodie eſt reſurrectionis dies. nam odor de floribꝰ exiens totam ciuitatem impleuerat. ⁊. ccc. et vnum egros ſanauerat. Quidam eger ibi erat. xxiij. annos ⁊ tres menſes habens in infirmitateſua. cecus. ſurdus. ⁊ mutus. hic in extractione ſpinee corone viſumrecepit. in ſectione auditum. in emiſſione florum loquelam. Poſthoc prefatus daniel dominicum clauum manibꝰ elatis regi tribuitQui cum de alabaſtro in quo abſconditus erat extraheret̉ ſanatus eſt puer quidam. ſiniſtram manum et totum latus ſiniſtruꝫ abvtero matris habens aridum et cucurrit ad eccleſiaꝫ dicens. ꝙ circa horam nonam lecto iacens qͣſi in extaſi poſitus videre ſibi viſuseſt q̄ndā canutū fabꝝ adunca forcipe extrahe̓ ex ſiniſtra māuſua ⁊ſiniſtro pede ſil̓r arido clauū ⁊ a late̓ lāceā. data ſt̓ p̄t̓ea regi karolofruſtū crucꝭ dn̄ice ⁊ dn̄i ſudariū. ⁊ cāiſia bt̄e marie. ⁊ faſcia qͣ pueꝝ