Liber.XXIIII.
ſemetip̄os ad inuicem intes. inter quos erunt mīſtri ſine finehas ⁊ vaſa p̄cioſa. Quicqd de pomismāſuri. tenētes diſcos ⁊cͣ̄vel de carne volatiliū volirint obtinebūt cum quibꝰ adherebuntmulieres velut margarite fulgentes. ſcꝫ ſui oꝑis p̄miū. Non exit illic dolus vel iniqͥtas. ſed tm̄ pax ⁊ ſalus. Hec ē deſcriptō paradiſiquem p̄pauit deus credētibꝰ in ſe ⁊ in nuncio eius. vbi p̄ꝑata ſuntillis multa delectabilia edendi ⁊ bibendi ⁊ dormiendi cū mulieribꝰintactis. que ſunt velut lapides p̄cioſi ſine fine ſplendētes. ⁊ accipient omnia que oculi eoꝝ ꝯcupiſcūt. ⁊ habebūt honorem ⁊ vitam⁊ ſedebūt ſuꝑ thoros mollibꝰ induti ⁊ purpureis. ornati quoqꝫ armillisoſis ⁊ nitidis. vultus eoꝝ hilares ⁊ iocundi. inter qͣs mares ⁊ femīe ſeruiētes ambulabūt. ⁊ velut aurum rutilantes. fragrahunt vt muſcꝰ ⁊ varie aromatū ſpēs. bibent de fonte ſuauitatis. ⁊dicet̉ eis. auete in omni pace. Comedite ⁊ bibite ⁊ delectamini. eogni eſtis cū omni ſecuritate..lxvij.Deſcriptio inferni iuxta eundem.Nfideles vero qui participes faciūt deo ⁊ pares illi attribuūt. ⁊ ꝓphete dei noncredūt nec epiſtolā eius ſuſcipiūt. ⁊ p̄ceptis dei aduerſus ꝓph̓am eius rebelles effecti ſunt deputabunt̉ gehēne incēdio.erūtqꝫ in cruciatū ⁊ ſtridore ineffabili. ⁊ igne ſine fine inextinguibili. Quoꝝ cutis quotiēs ignis ardore ꝯſumit̉. totiens ad noua iteꝝplicia reparat̉. Manſio eoꝝ puteꝰ abijſſi. potꝰ omni felle amarior. cibꝰ de arbore que appellat̉ a zachuꝫ ⁊ eſt omni peſſimo ſaporedeterior. Erūt ſub ira dei cū dyabolo ⁊ angelis eꝰ. Dixit quoqꝫ deus glorioſus ⁊ excelſus. Qui nō credunt mirabilibꝰ dei ⁊ ꝓph̓as ⁊eos qui veritatē p̄dicant interficiūt. erūt in horribili cruciatū. quorum oꝑa maligna nullo eis auxiliante ſuꝑ ip̄oꝝ capita redundabunt. morient̉. nec tamē a cruciatu liberabūt̉. Et dixit. Arbor azachum data eſt ꝓ delectatōe impijs. Ip̄a ē eī que in ꝓfundo abyſſi naſcit̉. cuiꝰ fructꝰ quaſi demonioꝝ capita. de quo māducātes ventrem ſuū inbūt. deniqꝫ omnibꝰ malis ſubijcient̉. ⁊ ſemꝑ ad infernicia reuoluent̉. Suꝑius ⁊ inferius caligo ignis ⁊ tenebreEt dixit. In die reſurrectōnis facies eoꝝ qui deo nō credūt horribiles atqꝫ nigerrime. Nunqͥd em̄ gehēna manſio impioꝝ non eſt.⁊ eoꝝ qui noſtris ſignis nō credunt. ⁊ dānandi ſūt. Et dixit. Quinō crediderūt detrudent̉ in infernū ꝯglobati. ad quē cum ꝑuenerint ⁊ mīſtri portas aperuerint. dicent illis. Nōne ex vobis erantlvos qui vobis inſinuātes p̄cepta dei ānūciaueruntdiei iſrſuꝫ. intrate igit̉ portas gehēne ad habitanduꝫ in eaDec domicilia p̄ꝑata ſunt ſuꝑbis. Et dixerūt. qui in igneſubmerſi ſunt mīſtris. Dep̄camur vos orate ꝓ nobis deū. vt alleuiet nobis cruciatū huiꝰ diei. Mīſtri reſpōderūt. Orate. ſed quidiſi error. ex hinc ſentiet pondus cathenaꝝ ⁊ vincula.Erūt pallētes in igne. ⁊ rurſuꝫ fatigati in igne. Tūc videbit eos afie oppreſſos. ⁊ tumidis oculis latēter aſpicientes. Iteꝝ dixitbn̄dictꝰ ⁊ excelſus. impij ꝑmanebūt in cruciatu gehēne: vbi detruſi vlteriꝰ nō reſpirabūt nos nihil illis iniuſte fecimꝰ. ſed ip̄i ſibi imij extiterūt. tūc impij vociferabunt̉ vſqꝫ quo dānandi ſumꝰ. o rexDixit. ita manebitis ſine fine. Et iteꝝ dixit. Arbor azachū cibꝰ eſtpeccatoꝝ. feruet in ventre ſicut ſulphur. accipite illū ⁊ ad horribilia inferni loca deducite ⁊ ſuꝑ caput eius cruciatus ⁊ dolores infūdite. hec ſunt em̄ oꝑa que faciebatis. Et dixit glorioſus ⁊ excelſusafferte aquā amarā que viſcera eoꝝ dirūpāt. Ue nō credentibꝰ indie qua nec ꝑmittent̉ loqͥ vt aliquā habeāt excuſatōeꝫ. ¶ Actor.Hec de illa diſputatōe duoꝝ ph̓oꝝ pagani ⁊ xp̄iani breuit̓ excerpſi. ad inſinuādamēta ⁊ fallacias machomēti nūc ad hiſtoriamrede amūDe triūpho heraclij ex ſaracenis ⁊ de ſct̄is illiꝰ tꝑis. .lxviij.Sigibertus.Ano heraclii. xxi. inter romos ⁊ ſatacenos bellū implacabile orit̉ hac de cauſacū qͥdā ſpado imꝑatoris heraclij diſtribueret togasmilitibꝰ ⁊ int̓ alios etiā ſaraceni ſub imꝑatore militātes ad accipiēdā venirēt. ſpadone indignāt̓ eis dicēte. Uix ſufficit imꝑator dare militibꝰ togas. quātomagis canibꝰ iſtis. illi pudore ⁊ dolore citati totā ſaracenoꝝ gentē ad rebellādū incitāt. Ammirrei aūt ſaracenoꝝ romanos aggrediūt̉ ⁊ cū multis tres āmirrei a romanis pimūtur. Sigibertꝰ infans ſꝰdagoberti a ſācto amādo baptizat̉. vbitacētūctis ip̄e infaxl. dieꝝ amē reſpōdit ⁊ amādꝰ traiectēſiūep̄us ordinatē. xxiij. ſaracenis ſiriā infeſtātibꝰ. heraclius crucē ſanctāieruſalē ꝯſtantinopolim trāſtulit. Hicdicit beda inaldꝰ filiꝰ edilfridi regis regnonoreuallā ſiue caduuallonē regeꝫbritoriebat ſuꝑ omnes britānie regestesictos. ſcotos. britones. ⁊ anglos ſub ditōiliter ſe habet hiſtoria britōnum. Re
fert nāqꝫ ꝙ caduuallo iſte rex britonū oſpōaldū regē ⁊ p̄liando fugatū ſuꝑauerit. ⁊ poſt occiſionē ip̄ius oſppaldi diu r̄gnauerit. ſicqꝫꝯpletis. xlviij. ānis in pace obierit ⁊ a britōnibꝰ in imagine enea admēſurā corꝑis illiꝰ fuſa poſitꝰ fuerit. ⁊ eadem imago ſuꝑ equū eneum erecta fuerit atqꝫ ſuꝑ portā londoniaꝝ ad deterrēdos ſaxonesꝯſtituta. eccleſia quoqꝫ ſubtus edificata. Aldanus ep̄us ſancti colūbani diſcipulꝰ a ſcōtiā veniēs apud anglos clarebat ſanctitate ⁊doctrina. ¶ Belinādus. hic quādo verbū faciebat ad populū ſcotica lingua. ſi deerat interpres. ip̄e rex oſppaldus indutus veſte regia interp̄tis officio fungebat̉.ipſe rex cibos ſibi ꝓpter pauperes ſubtrahebat. ¶ Ss. Florebant hoc tꝑe tres fratres.adorādo. dado quiidoenꝰ eſt dictus. Qui ſuā erga deū oſtenderunt deuotōeꝫ. ſiingula cenobia fiādo. Ex quibꝰ dado fuit referendariꝰ regis dagaberti. Referendariꝰ aūt dicebatur.ad quē publice ꝯſcriptōnes referebant̉. vt ꝑ eum anulo ſeu ſigilloregis ꝯfirmarent̉. hos ad hoc animarat eligius aurifex iam dudūin aula regis lotharij clarus. qui etiā ex dono regis dagoberti ſolēniacum monaſteriū ꝯſtruxit. vbi ſanctꝰ remaclus ab aquitania veniens ſe in xp̄o tirocinio ſub eo exercendū dedit. ſanctꝰ vero dadoqui ⁊ audoenꝰ intra belgēſem ſaltum cenobiū ꝯſtruxit. qd̓ reſbatisdicit̉ in quo ſanctn agilum primū abbatem prefecit. ſancta aureaclaruit quam eligius monaſterio virginuꝫ a ſe pariſius conſtructoprefecit..lxix.De ſancta aurea virgine ⁊ abbatiſſa.Ex geſtis eius.Ec igitur virgo pariſius.ccc. puellaꝝ abbatiſſa ē ꝯſtituta genere nobiliſſima. tantaqꝫ virtute patiēte p̄dita. vt nulli malū ꝓ malo redderet. ſed ſibi inuidētes etiā pluſqͣꝫ ceteras diligeret. Dum aūt in villis ſoroꝝ eſſet aliquādo mater ſancta. huiꝰ cellaria atqꝫ clauigera ſibi dilecta nomīe deda. nunciat̉ ei defuncta. vnde admodū dolensmox ad monaſteriū eſt reuerſa. tercia tn̄ iā luce ab obitu eiꝰ p̄teritaNon em̄ auſe fuerāt ſorores eam ſepelire ſine abbatiſſa. nec etiampoterāt iam migrāti claues officinaꝝ extorquere. aſſerēti nulli ſororum eas ſe reddere. ante aduentū excelſe virginis auree. Tunc illain feretro iacentē intuita acceſſit ⁊ eā ꝓprio nomīe vocauit. ſtatīqꝫviua reſedit. Quid nā inqͥt de rebꝰ monaſterij tibi ꝯmiſſis ⁊ de clauibꝰ egiſti. Mox illa ratōnem reddēs de vniuerſis rebꝰ. ⁊ expoſitisclauibꝰ cū licētia ſancte abbatiſſe migrauit ad deū. Quadam vicedū panes deeſſent quibꝰ ſorores hora ꝯgruēti veſcerent̉. illa valde triſtis eaꝝ murmuratōes metuēs. cenobij clibanos inueniendigr̄a circūiuit. ⁊ ad vnū ꝓperās piſtorē an̄ haberet panē paratū interrogauit quo reſpōdente. p̄ſto exiſteret. ſi clibanū ſcopis nitiduꝫaliqͥs redderet. illa mox clibanū penetrauit. pruniſqꝫ adhuc feruētibꝰ cū cineribꝰ manicis ſuis foras expulſis. fornacē mūdiſſimā exhibuit. vt aūt miraculū duplicaret̉. ⁊ laus ſācte virginis augmētaret̉cāpanas in turricula ſine manibꝰ ſonātes audere ſorores. om̄eſqꝫciues circūadiacētes. deūqꝫ cūcte celſis laudibꝰ p̄dicauerūt. te deulaudamꝰ ꝯcinētes. Poſt has igit̉ laudes ſufficiēter largiti ſunt eioptimi panes..lxx.De recluſione eiuſdē ⁊ acerrima penitētia ⁊ morte.Uadā die dū miſſam audiret. ⁊ leuita euāgeliū incōgrue ꝓnūciaret. illa nolēs īauferēs humero ſuo impoſuit lectionē euāgelicā ꝑlectura. Vndeverbis dn̄icis audire fallaciā de humero dyaconi ſtolā⁊ angelica increpatōe culpata in quodā ſancti quintini oratorio ſerecluſit. ⁊ ab om̄i hoīm aſpectu. vij. ānoꝝ curricul̓ ſe remouit. Ibidē acerrimā ducēs pnīaꝫ aſſidue ſedebat ī cathedra quā ſibi mirabilē ꝑari fece̓at habētē ſcꝫ. cl. clauos ī dextra. ⁊ totidē ī ſiniſtra. totidē ī dorſi regiōe. Sicqꝫ pſalteriū qͦtidie cātabat ſcꝫ. cl. pſalmos innixa totidē clauis dextre ꝑtis. alioſqꝫ totidē ī ſorte leue cū clauis. t̓cios ſil̓r ī poſteriori. nūqͣꝫ carnes ꝯmedēs aūt vinū vl̓ ficerā bibēs.ſꝫ ꝓ vino potabat ſtillicidiū cineribꝰ exp̄ſſuꝫ. Eſtimabāt tn̄ ſororūq̄dā eā aliud bibe̓. Un̄ q̄dā temeraria exꝑiri cupiēs. ⁊ alijs ꝓpalare qͥd bibe̓t. latēter intrauit loculū vbi colabat̉ cine̓ potꝰ eiꝰ. Apponēs at̄ ori ſuo tēptatrix exēplo ꝑcuſſa ē ꝑaliſi ī vultū. ita vt auricl̓ebucca iūge̓t̉. ſicqꝫ ſe reā aḡſcēs. an̄ pedes ſacre ꝟgīs veniā poſtulauit. qua ꝑit̓ ⁊ medelā obtinuit. Tādem bt̄o eligio apꝑēte cuidāadoleſcēti ī eccl̓a. ⁊ ſct̄aꝫ ꝟginē ad ſe vocāte. cū ille ei nūciaſſꝫ ſꝫ illaꝓperāte cū illuc veīſſꝫ. ⁊ iā viſio abolita eēt ītellexit ſe ex hͦ md̓o vocari ⁊ migrās ad deū ſepulta ē honorifice ī aula bt̄i pauli r̄tro altae̓De eleuatōne corꝑis eiuſdē ⁊ miraculis..lxxj.Pparuit autem angelusdomini in viſione cuidam abbatiſſe in ſiria ciuitate trāſmarina oculos quidem habenti. Sed minime videnati dicens. vt equora tranſiret. et pariſius adiens baſili-