Liber
.XXIII.
IIculpe poſt mortem iniles non ſuntultum ſol et animas etiam poſtmortem ſacra oblatio hoſtie ſalutaris adiuuare. ita vthoc nōnunqͣꝫ ipſe defunctoꝝ anime videant̉ expetere. Preſbytꝭquidā in loco in quo aque calide vapores nimios faciūt. quotiēsnecceſſitas corꝑis exigebat lauare ꝯſueuerat. Ubi dum die qͣdāfuiſſet ingreſſus. inuenit quendā incognitū viꝝ ad ſuum obſequꝫp̄paratū qui ſibi de pedibꝰ calciamēta abſtraheret. veſtimēta ſuſciperet. ⁊ exeunte ex caloribꝰ ſabana p̄beret. atqꝫ omnē mīſteriuꝫcum magno famulatū ꝑageret. Cūqꝫ hoc ſepius fieret. iſdē p̄ſb̓ꝫdie quodam ad balnea iturus. intra ſemetipſum cogitans dixit.Uiro illi ꝗ mihi ſolet tam deuotiſſime ad lauandū obſequi ingratus apparere nō debeo. ſꝫ aliqͥd me neceſſe ē ei ꝓ munere portare.Tunc duas ſecuꝫ oblatōnū coronas detulit. Qui mox vt ꝑuenitad locum hoīem inuenit. atqꝫ ex more eius obſequio in omnibusvſus eſt. Lauit itaqꝫ. Et cum iam veſtitus voluiſſet egredi hͦ qd̓ſecum detulerat obſequenti ꝓ benedictōne obtulit. petens vt benigne ſuſciꝑet qd̓ ei caritatis gratia offerret. Cui ille merēs afflictuſqꝫ reſpondit. Mihi iſta quare das pater. Iſte panis ſanctꝰ ēhūc manducare nō poſſum. Me etem̄ queꝫ vides. aliquādoloci huius dn̄s fui. ſꝫ ꝓ culpis meis hic poſt mortē deputatꝰ ſumSi aūt mihi p̄ſtare vis oīpotenti deo ꝓ me offer hūc panē. vt ꝓpeccatis meis interuenias. Et tunc exaudituꝫ te eſſe cognoſce. cūhūc ad lauandum veneris ⁊ me mīme inueneris. In qͥbus verbisſparuit. ⁊ his qͥ homo eſſe videbat̉ euaneſcendo innotuit. quiaſpūs fdem ꝟo p̄ſb̓r hebdomada ꝯtinua ſe ꝓ eo ī lacrimisafflixit. ſalutarē hoſtiam quotidie obtulit. ⁊ reuerſus poſt ad balneum. eum iam mīme inuenit. Qua ex re qͣntuꝫ ꝓſit aīabꝰ īmolatio ſacre oblatōnis oſtendit̉. qn̄ hanc ⁊ ipſi mortuoꝝ ſpūs a viuētibꝰ petūt ⁊ ſigna indicant qͥbꝰ ꝑ eam abſoluti videant̉.nonacho ꝓprietario ꝑ eādē hoſtiā ſacrā liberato. .xcix.Uidam monachꝰ iuſtusnomīe medicinali arte fuerat imbutus qͥ mihi in eodēmonaſterio ſedule obſeqͥ. atqꝫ in aſſiduis egritudībꝰmeis excubare cōſueuerat. Hic itaqꝫ languore corꝑis p̄uentꝰ adextremū deductus eſt. Cui in ipſa ſua moleſtia frat̓ germanꝰ noīecopioſus ſeruiebat. Sed p̄dictus iuſtus cum iam ſe ad extremuꝫꝑueniſſe cognouiſſet. eideꝫ copioſo fratri ſuo qꝛ occultos tres aureos haberet innotuit. Qd̓ nimirum fratribꝰ non potuit celari. ſꝫſubtiliter indagātes atqꝫ illius omnia medicamenta ꝑſcrutanteseoſdem tres aureos īuenerūt in medicamīe abſconſos. Qd̓ moxvt mihi nūciatū eſt. tantū malum de fratre qͥ nobiſcū cōit̓ vixeratequanimit̉ ferre non valui. Tunc nimio merore ꝑcuſſus cogitarecepi vel qͥd ad purgatōꝫ morientis facerem. vel qͥd in exemplumviuentibꝰ fratribꝰ ꝓuiderem. Precioſo igit̉ eiuſdem monaſterijp̄poſito ad me accito dixi. Uade ⁊ nullus ex fratribꝰ ſe ad eū morientem iungat. nec ſermonē ꝯſolatōnis ex cuiuſlibet eoꝝ ore ꝑcipiat. ſꝫ cum in morte ꝯſtitutus frēs queſierit. ei ſuus frater carnal̓dicat qꝛ ꝓ ſolidis quos occulte habuit. a cūctꝭ fratribꝰ abominatus ſit. vt ſaltē in morte de culpa ſua mentē illius a maritudo trāſuerberet. atqꝫ a peccato qd̓ ꝑpetrauit purgēt. Cuꝫ ꝟo mortuusfuerit corpus illius cum fratꝝ corꝑibꝰ nō ponat̉. ſꝫ foſſam in ſterquiliacite. in ea corpus eius ꝓijcite. Ibi quoqꝫ ſuꝑ eum tresaureo.uos reliqͥt iactate. ſimul omēs clamantes. Pecunia tuatecum ſit in ꝑditōꝫ. Et ſic eum terra operite. In qͥbꝰ vtriſqꝫ rebꝰrienti. alterā ꝟo volui viuentibꝰ ꝓdeſſe vt ⁊ illū amaritudis a culpa ſolubilem faceret. ⁊ iſtos auaricie tanta dānatio miſceri in culpam ꝓhiberet. Qd̓ ita factum eſt. Nam cumiſdem monachus ꝑueniſſet ad mortem. atqꝫ anxie ſe quereret fratribꝰ cōmēdare. nulluſqꝫ ex fratribꝰ ei applicare ⁊ loqui dignaret̉.ei calis frater cur ab oībꝰ eſſet abominatꝰ indicauit. qͥ ꝓtinꝰ dereatu ſuo vehement̓ inuit. atqꝫ ī ipſa triſticia de corꝑe exiuit.Qui ita eſt ſepultus vt dixeram. ſꝫ fratres oēs eadem ſnīa ꝑturbati ceperūt ſinguli extrema queqꝫ ⁊ vilia ⁊ que eis habere regulariter ſemꝑ licuerat ad medium ꝓferre. vehement̓ formidare. nequid apud ſe eſſet vnde dep̄hendi potuiſſent. Cuꝫ ꝟo poſt mortem eius. xxx. iam eſſent dies euoluti. cepit animus meꝰ defunctofratri cōpati. eiuſqꝫ cum dolore graui ſupplicia penſare. ⁊ ſi quodeſſet ereptōnis remedium querere. Tunc euocato monaſterij nr̄iprepoſito triſtis dixi. Diu eſt ꝙ frater ille qͥ defunctus eſt in ignecruciat̉. debemꝰ ei aliquid caritatis impēdere. ⁊ euꝫ qͣntū poſſumvt eripiat̉ adiuuare. Uade itaqꝫ ⁊ ab hodierna die diebꝰ. xxx. cōtinuis offerre ꝓ eo ſacrificiū ſtude. Qui ꝓtinꝰ abſceſſit ⁊ paruit.Ioobis ant alia curantibꝰ atqꝫ euolutos dies non numerantibꝰ.lidem frater qͥ defunctus fuerat. nocte quadā fratri ſuo germanocōpioſo ꝑ viſionē apparuit. Quem ille cuꝫ vidiſſet. inqͥſiuit dicēs
Quid eſt frater. Quomodo es. Cui ipſe reſpondit. Nunc vſqꝫmale fui. ſꝫ iam modo bene ſum qꝛ hodie cōmunionē recepi. Qd̓iſdem copioſus ꝑgens. ꝓtinus indicauit in monaſterio fratribusFratres ꝟo ſollicite cōputauerūt dies ⁊ ip̄e dies extiterat qͦ proeo triceſima oblatio fuerat impleta.¶ Qualiter eadem hoſtia proſit etiam viuis ⁊ liberet eos a periAſſianus naruienſis epiſcopus qui quotidianū deo ſacrificium offerre ꝯſueuerat ſeqꝫ in lachrymis inter ipſa ſacrificiorum archanamactabat. mandatum dn̄i ꝑ cuiuſdam ſui viſioneꝫ p̄ſb̓ri ſuſcepitdicens. Agr qd̓ agis. operare quod operaris. Natali apoſtoloꝝvenies ad me ⁊ retribuam tibi mercedem tuam. Qui poſt annosſeptem in ipſo natalicio apoſtoloꝝ die cū miſſaꝝ ſolēnia ꝑegiſſet⁊ myſteria ſacre cōmunionis accepiſſet ex corꝑe exiuit. Hoc qͦsaudiuimus quendā apud hoſtes in captiuitate poſitum. ⁊ ī viiculis religatum fuiſſe. ꝓ quo ſua cōiunx diebꝰ certis ſacrificiū offerre cōſueuerat. qui longo poſt tempore ad coniugem reuerſus.quibꝰ diebus eius vincula ſoluerent̉ innotuit. eiuſqꝫ cōiunx illosfuiſſe dies quibus ꝓ eo offerebat ſacrificium recognouit. Agatoetiaꝫ panormitanus epiſcopus ſicut fideles mihi ac religioſi virimulti teſtati ſunt atqꝫ teſtant̉. cum beate memorie deceſſoris meitempore iuſſus eſſet. vt romam veniret. vim nimie tempeſtatis ꝑtulit ita vt ſe ex tanto vndarum ꝑiculo euadere poſſe diffideret.Nauta ꝟo illius varaca nomīe qui nunc eiuſdem eccleſie clericatus officio fungit̉. pꝰ nauē karabū regebat. rupto fune cum eodēkarabo inter vndaꝝ cumulos reꝑente diſparuit. Nauis autē cuiep̄us p̄erat. tandem poſt multa ꝑicula ad hoſticam inſulam fluctibus quaſſata ꝑuenit. Cūqꝫ die tercio ep̄us nautam qui ab eoabreptus in carabo fuerat. in nulla maris parte videret apparere.vehementer afflictus mortuū credidit. Sed ꝑ obſequiū caritatꝭvnū qd̓ mortuo debebat impēdit. vt oīpotenti deo ꝓ abſolutiōeeius anime offerri ſacrificiuꝫ victime ſalutaris iuberet. Quo oblato reſtaurata naue ꝑrexit ad ytaliam. Cūqꝫ ad romanū portuꝫveniſſet. illic nautam repperit quem mortuū putabat. tunc inopinata exultatōne gauiſus eſt. eumqꝫ qualiter tot diebꝰ in illo tātomaris periculo viuere potuiſſet inquiſiuit. qui videlicet indicauit.quotiens in illis tempeſtatis fluctibus cum eodem quem regebatcarabo verſatus qualiter cum illo vndis pleno natauerat. ⁊ quotiens eo a ſuꝑiori parte deorſum verſo. ipſe carine eiꝰ ſuꝑſederat.adiūgens etiam cum diebus ac noctibus hoc inceſſanter faceret.iamqꝫ eius virtus funditus ex fame ſimul ⁊ labore cecidiſſet. quoeum ordine miſericordia diuina ſeruauerat in dicauit. etenim hocetiam nunc vſqꝫ teſtatur dicens. Laborans in fluctibus ac deficiens. ſubito mentis pondere ſuꝫ grauatus. ita vt neqꝫ depreſſusſomno eſſem neqꝫ vigilare me crederem. Cuꝫ ecce in eodē mediomari me poſito quidam apparuit qui mihi panem ad refectōnemdetulit. quē mox vt comedi vires recepi. nec longe poſt nauis trāſiens affuit. que me ab illo vndarum ꝑiculo ſuſcepit atꝫ ad terrāduxit. Quod ſcilicꝫ epiſcopus audiens. reqͥſiuit diem. atqꝫ illumfuiſſe diem repperit quo ꝓ eo preſb̓r in hoſtica inſula omnipotētidomino hoſtiam ſacre oblatōnis immolauit. Idcirco credo quiahoc tam aperte cum viuentibus ac neſcientibꝰ agitur. vt cunctishec agentibus atꝫ neſcientibꝰ oſtendat̉. quia ſi inſolubiles culpenon fuerint ad abſolutōnem ꝓdeſſe etiam mortuis victima ſacreoblatōnis poſſit.¶ Qualiter debeant viuere qui eandem hoſtiam ſibi voluntproqͥEd ſcienduꝫ eſt ꝙ illis ſacra victima mortuis proſit qͥ hic viuendo obtinuerūt.vt eos etiam poſt morteꝫ bona adiuuent. que hic proipſis ab alijs fiunt. Inter hec autem penſandum eſt. ꝙ timor viaſit vt bonum quod quiſqꝫ poſt mortem ſuam ſperat agi ꝑ alios.agat dum viuit ipſe ꝓ ſe. beatius eſt quippe liberum exire qͣꝫ poſtvincula libertatem querere. Penſemus quale ſit ꝓ nobis ſacrificium ꝙ ꝓ abſolutōne noſtra paſſionem vnigeniti filij ſemꝑ imitatur. Quis em̄ fidelium habere dubium poſſit. in ipſa immolationis hora ad ſacerdotis voceꝫ celos aperiri. in illo hieſu chriſtimyſterio angelorum choros adeſſe ſummis yma ſociari. terraꝫ celeſtibꝰ iungi. vnum quidem ex viſibilibus atqꝫ inuiſibilibus fieri.Sed neceſſe eſt vt cum hec agimus noſmetipſos deo ī cordis cōtritione mactemus. quia qui paſſionis dominice myſteria celebramus. debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobisdeo hoſtia erit cum noſipſos hoſtiam fecerimus. Sed ſtudendūnobis eſt. vt etiam poſt oratōnis tempora inqͣꝫtum deo largientepoſtius. ī ipſo aīm ſuo pondere ⁊ vigore ſeruemꝰ. ne cogitatio