.XXIII.

eodem leandro petente ediderat. per ngentiā amiſſi ſunt. ita vtnirent̉. Poſt aliquot annos xindeſindusin tota hiſpania nonrex hiſpanie ꝯſilium. xxjiſcopoꝝ in vrbe toletana ꝯgregauit. etomniū cōſilio taionem ceſaiſtanūiſcopū. qͥ diuīe ſcriptures ſuislibris eiſdē reꝗͥrenferuentior amator erat. rome qdis miſit. Qui cum de die in diē videreetitionē ſuā a papa differri. qͣſi p̄ multitudine libroꝝ alioꝝ p̄fati libri non poſſent in arcinoſedis apoſtolice inueniritandē petijt ⁊ obtinuit vna nocte licentiāin eccleſia beati petri vigilādi. Ubi cum enixius deū obſecraret. vtjamiamūqꝫ ꝓſpeꝝ iter ſuū faceret. multitudinē viroꝝ reuerendoruꝫſpexit eccleſie ianuas ingredientē. et ordine decēti. binos ac binosad altare ſancti petri incedentē. Territus itaqꝫ cū ſe mouere nō auderet. vidit duos ex illis ad ſe venientes. ex quibꝰ vnus dulciter euꝫſalutatū ꝑcunctatus eſt quis eſſet. vn̄ ⁊ cur veniſſet. Qui cum ꝓtinus ei cauſam ſui aduentus expoſuiſſet. ille digitū ꝓtendēs in ſcrinio inquit illo qḋ cernis ꝯtinent̉ libri quos queris. Tūc epiſcopusꝯfitens. obſecro inquit dn̄e. vt aperias mihi ẜuo tuo. que ſit illa tāclara virorū ꝓceſſio. Cui ille rn̄dit. Duo illi qͦs vides p̄cedentes.ſeqꝫ adicē inſerta māu complectētes. apl̓i ſunt petrus et paulꝰ.Cęteri ꝟo ſucceſſores eorū romani pontifices eodē ordīe quo eosſecuti ſunt in pontificatu. ⁊ nūc in ꝓceſſione ſequunt̉. Tunc epiſcopus magis exhilaratus. obſecro inquit dn̄e. dic̄ mihi quis ip̄e ſis qͥmecū tam dulciter loqueris. At ille. ego ſum ait gregorius. ꝓ cuiusibris īti laborē itineris ſuſtinuiſti. Et adiecit ep̄us. Edic etiā obſecro mihi ſi hic eſt. ⁊ quis naͣm eſt beatus pater auguſtinus cuiꝰ libros noninus qͣꝫ tuos ſemꝑ dilexi. Ille rn̄dit. Beatū auguſtinūexcellentiſſimū viꝝ d̓ quo loqueris. altior a nobis ꝯtinet locꝰ. Hocdicto. ſtatim cū ſocio ſuo qui ſecum venerat. ad cetum alioꝝ redijt.Poſt hec vidit ep̄us ꝙ oēs ad altare ſancti petri ſubmiſſis capitibus reuerenter inclinantes. eodē ordine quo venerāt ianuam eccleſie repeterent. In craſtinū autē oīa que viderat pape retulit. acceptoſqꝫ moraliū libros ī hiſpaniā detulit. Hec viſio in om̄ibꝰ librisnoraliū. ante ipſuꝫ ꝓlogū per totam hiſpaniā inuenit̉.De excerptꝭ p̄dictoꝝ libroꝝ ⁊ prīo d̓ cura regimīs. .xxvij.Reter libros beati gregoupra noīatos extat ⁊ apud nos cōmentariolus eiusQuem tn̄ pleriqꝫ aſcribūt auguſtino. quidā aūt gregorio. Porrouꝑ canticacanticoꝝ. ⁊ liber de ꝯflictu vicioꝝ ⁊ virtutūgiſtꝝ gregorij .j. liber epiſtolaꝝ eius decretaliū ꝑ. x. libros ꝑtialesuidit̉. Qui ꝯtinent epiſtolas numero. dcxc̄. De his autē om̄ibꝰpauca capitula que ſequūt̉ cauſa breuitatis hic inſeruimꝰ. ¶ Grezorius in paſtorali libro primo. Penſandum valde eſt ad culmeniſqꝫ regimīsliter veniat. atqꝫ ad hoc rite ꝑueniens. qualiteron̄ viuens qualit̓ doceat. ⁊ recte docēs. infirmitatē ſuā quoratiōe cognoſcat. ne aut humilitas acceſſum fugiat. auni vita ꝯtradicat. aut vitā doctrina deſtituat. aut dotio extollat. Nulla ars doceri p̄ſumit̉. niſi intēta priꝰmedne diſcat̉. Ab imperitis gͦ paſtorale magiſteriū qua temeritate ſuſcipit̉. qn̄quidem ars eſt artiū regimen animaꝝ. Sepe ꝟoimperitia paſtoꝝ meritis congruit ſubiectoꝝ. quia qͣꝫuis lumen ſcientie culpa ſua exigente non habeant diſtricto tn̄ iudicio agit̉. vt ꝑ⁊ ignorantiā hī etiā qui ſequunt̉ offendāt. Un̄ ſcriptū eſt. Obſcurent̉ oculi eoꝝ. nec videant. ⁊ dorſum eoꝝ ſemꝑ incurua. Obſcuratis enī oculis dorſum flectit̉. qꝛ cū lumen ſcientie ꝑdunt qͥ p̄euntꝓfecto ad portāda peccatoꝝ curuāt̉ onera eoꝝ qͥ ſequūt̉. Et ſuntnōnūjſolerti cura ſpūalia p̄cepta ſcrutant̉. ſed q̄ intelligēdo penetrant viuēdo ꝯculcat et qd̓ ꝟbis p̄dicant moribꝰ impugnāt. vn̄ſit vt cū paſtor ꝑ abrupta gradit̉. ad p̄cipitiuꝫ grex ſequat̉. Hincꝑ ꝓphetam dn̄s ꝯtra ꝯtemptibilē paſtoꝝ ſcientiā q̄rit̉ dicens. Cūliſſimā aquā biberitis ⁊cͣ. Hinc rurſum de ſacerdotibꝰ dicit̉.Facti ſunt domui iſrahel offendiculū iniqͥtatis. Nemo quippe ī eccleſia amplius nocet. qͣꝫ qui ꝑuerſe agens nomē vel ordinē ſanctitatis habet. Delinquentē quippe hūc redarguere nullus p̄ſumit. et īexilpa vehemēter extendit̉. qn̄ ꝓ reuerētia ordinis peccaorat̉. Sepe ſuſcepta cura regimīs cor ꝑ diuerſa diuerbeſqꝫ inuenit̉ ad ſingula. duꝫ ꝯfuſa mente diuidit̉ adUn̄s ꝓinde admonet dicēs. Fili ne in multis ſint actꝰdelicet nequaqͣꝫ plene in vniuſcuiuſqꝫ oꝑis ratōe collicū mens ꝑ diuerſa partit̉. Cunqꝫ foras ꝑ inſolentem curā trahitur. atris intimi ſoliditate vacuat̉ fit in exterioꝝ diſpenſatōeſollicita. ⁊ ſui ſolummodo ignara. Scit multa cogitare ſe neſciens.Hec autem ꝓferentes non poteſtatem reprehendimus ſed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus ne imperfecti quiqꝫ culmen regiminis arripere audeant. ⁊ qui in planis ſtantis titubant. inprecipicio pedem ponant.De illis qͥ ex diuerẜ cauẜ recuſant officiū paſtoris. .xxviij.

Unt autem nonnulli. quieximia virtutū dona percipiūt et ꝓ exercitatiōe ceteroꝝmagnis muneribꝰ exaltāt̉. Qui nimiꝝ culmē regiminūſi vocati ſuſciꝑe renuūt. ipſa ſibi plerūqꝫ dona adimūt. que nō ꝓ ſetm̄modo. ſed etiā ꝓ alijs acceperūt. Cunqꝫ ſua ⁊ nō alioꝝ lucra cōgitant. ip̄is ſe q̄ priuata habere appetūt bonis priuāt. Hinc petrodn̄s ait. Si diligis me. paſce oues meas. Si gͦ teſtimoniū dilectōiseſt cura paſcionis. quiſqꝫ ꝟtutibꝰ pollens. gregē dei renuit paſcerpaſtorē ſummū ꝯuincit nō amare. Ideo enī chriſtus ꝓ om̄ibꝰ mortuus eſt. vt qui viuūt iam nō ſibi viuāt ſed ei qͥ ꝓ ipſis mortuus eſt⁊ reſurrexit. Hinc moyſes ait. vt vxorē fratris ſine filijs defuncti ſuperſtes frater accipiat. atꝫ ad nomē fratris filios gignat. Sūt itaqꝫnōnulli qͥ magnis (vt diximus) muneribꝰ ditati. dum ſolius ꝯtemplationis ſtudijs inardeſcūt. parere vtilitati ꝓximoꝝ in p̄dication.refugiūt. de qͦ ſi diſtricte iudicent̉. ex tātis ꝓculdubio rei ſunt. quātis veniētes ad publicū ꝓdeſſe potuerūt. Qua enī mente is qͥ ꝓximis ꝓfuturus eniteſceret. vtilitati ꝓximoꝝ ſecretū p̄ponit ſuuꝫ. qn̄ipſe ſummi patris vnigenitꝰ. vt multꝭ ꝓdeſſet. d̓ ſinu pr̄is egreſſuseſt ad publicū noſtꝝ. Et ſunt nōnulli qͥ ex ſola hūilitate refugiunt̉.ne eis quibꝰ ſe imꝑes eſtimāt p̄ferant̉. Quoꝝ ꝓfecto humilitas. ſiceteris quoqꝫ ꝟtutibꝰ cingit̉. tūc an̄ oculos dei vera ē. cū ad reſpuendū hͦ qd̓ vtilit̓ ſubire p̄cipit̉ ꝑtinax nō eſt.ualit̓ hͦ officiū recipiendū ſit ⁊ qualit̓ declinandū. .xxix.Um ergo alicui regimisnen imponitur. ſi iam donis preuentus eſt. et ex cordebet fugere. ⁊ inuitus obedire. Ꝙͣuis nonnunqͣꝫ predicationis officium nōnulli laudabiliter appetunt ad hoc nōnulli laudabiliter coacti pertrahunt̉. Iſaias quippe domino querenti quēmitteret. vltro ſe obtulit dicēs. Ecce ego. mitte me. Hieremias autem mittit̉. ⁊ tn̄ ne mitti debeat humilit̓ reluctatur dicēs. A. a. a. domine deus ⁊cͣ. En ab vtriſqꝫ exteriꝰ diuerſa vox ꝓdijt ſed nō a diuerſo fonte dilectiōis emanauit. Per actiuā enī vitam ꝓdeſſe ꝓximis cupiens yſaias. officiū p̄dicationis appetit. Per ꝯtemplatiuāꝟo hieremias ꝯditoris amori inherere cupiēs. ne mitti ad p̄dicandum debeat ꝯtradicit. Qd̓ ergo laudabilit̓ alter appetijt. hoc laudabiliter alter expauit. Iſte ne tacite ꝯtemplationis lucra loquendo ꝑderet. ille ne dāna ſtudioſi oꝑis tacēdo ſentiret. Sꝫ hͦ ī vtriſqꝫſubtiliter intuendū eſt. qꝛ ⁊ is qui recuſauit plene non reſtitit. ⁊ is qͥmitti voluit prius ſe ꝑ altaris calculū purgatū vidit. ne aūt nō purgatus adire quiſqꝫ ſacra myſteria audeat. aut quem ſuꝑna gr̄a elegit. ſub humilitatis ſpecie ſuperbe ꝯtradicat. Quia igit̉ valde difficile eſt purgatū ſe quēlibꝫ poſſe cognoſcere. p̄dicatiōis officiū tutius declinat̉. non tn̄ declinari ꝑtinaciter debꝫ. cum ad ſuſcipiendūhoc ſuperna voluntas agnoſcit̉. Qd̓ moyſes vtrūqꝫ miro oꝑe expleuit. qui p̄eſſe tante multitudini ⁊ noluit ⁊ obediuit. Hinc ergo ⁊quiqꝫ p̄cipites colligāt cum quanta culpa ex appetitu ꝓprio ceterꝭꝑferri non metuūt. ſi ſancti viri plebium ducatū ſuſcipere deo etiāiubente timuerunt. Moyſes ſuadēte dn̄o trepidat. ⁊ infirmꝰ qͥſqꝫvt honoris onus accipiat anhelat. Et qui ad caſum vle vrturex ꝓprijs. humerum libenter opprimēdū ponderibꝰ ſit alienisDe vanis argumentis ambicioſoꝝ.xxxLerunqꝫ qui preeſſe ꝯcupiſcūt ad vſum ſue libiinſtr̄m apl̓ici ſermonis arriiunt. qͦ ait. Si quis ep̄atumiderat bonū opꝰ deſiderat. Qui tn̄ laudans deſiderium. in pauorem ꝓtinus vertit qḋ laudauit dicens. Oportet autē epiſcopū irreprehenſibilem eſſe. Notandum quoqꝫ ꝙ hoc illo in temꝑe dicit̉. quo quiſqꝫ plebibꝰ peratprimus ad martirij tormēta ducebat̉. Tūc ergo laudabile fuit epiſcopatum querere. quādo per hūc quēqꝫ dubium non erat ad ſupplicia grauiora peruenire. Un̄ ipſum quoqꝫ epiſcopatus officiumboni operis expreſſione definit̉ cum dicit̉. Si quis epiſcopatū deliderat. bonū. o. de. Sacꝝ ergo officium non ſolum non diligit omnino. ſed neſcit qui ad culmen regiminis anhelans in occulta cogitatione ceteroꝝ ſubiectione paſcit̉. laude ꝓpria ledat̉. ad honoremcor eleuat. reꝝ effluentia exultat. Sed plerūqꝫ hi qui ſubire paſtorale magiſterium ꝯcupiſcunt. nōnulla quoqꝫ bona opera animo ꝓponunt. ⁊ qͣꝫuis hoc elatione appetant operaturos tn̄ ſe magna ꝑtractant. fitqꝫ vt aliud in imis intentio ſupprimat. aliud tractantisanimo ſuperficies cogitationis oſtendat. Nam ſepe ſibi d̓ ſe mensipſa mentit̉. et fingit ſe de bono opere amare qd̓ non amat. de mundi autem gloria non amare qd̓ amat. Cunqꝫ percepti principatusofficio perfrui ſeculariter ceperit. libenter obliuiſcit̉ quicquid religioſe cogitauit. Penſet ergo quiſqꝫ quid ſubiectus egerit. et repente agnoſcit ſi prelatꝰ bona agere que ꝓpoſuerat poſſit qꝛ nequaqͣꝫvalet in culmine humilitatem diſcere qui in imis poſitus non deſijtſuperbire. Neſcit laudem cum ſuppetit fugere. qui ad hanc didicit