Liber
.XXIII.
ra mea que ſic abſconſa putabā vt nullꝰ alius p̄ter me ⁊ illā mulieraē poſſet. ita ſunt tibi patefacta per ipſiꝰet vnū pueꝝ meūs beatꝰar. ſtore miraculi repletus.nati mei verbaad eū. Heu heu dn̄e. quareatqꝫ quaſi in excelpeccata tua hactenꝰitia facta ſunt manifeſta. meliꝰꝑ me miſetanea ⁊ ſecreta corā deo ꝯfeſſio. qͣꝫ iſta ꝯtra votūquidē fuſa publicatō. Deinde ſollicite ac benigne monuit eūtuūad penitentiā dicēs. Quantū ſaluator noſter piꝰ ē ad dimittendū.tantū nos oportet patos eē ad penitendū. Ego aūt inquantū pietas diuīa me exaudire. ⁊ vitā dignabit̉ ꝯdonare. vij. annis penitencompellente fraterna charitate iā deliberaui facere.¶ Qualiter in archiepiſcopū poſtulatus ⁊ renuens bn̄ficio mor.xvj.Ante igitur ſanctitatis famam vel noua geſta audiēs ſigibertꝰ rex francoꝝ. ſtatītrāſmiſſis legatꝭ ſuis. iuſſit ſanctū gōar ad ſe venire. Mirante aūt rege atqꝫ dicēte oīa q̄ facta fuerāt a ſancto miracula. vniuerſus ppl̓us vnanimit̓ clamabat ad regē. quatenꝰ ipſuꝫ dei virumꝯſtitueret treuerice ciuitati ep̄m. Qd̓ rex gratāt̓ audiēs. petijt beagoar. vna cū ꝯſenſu ſacerdotū ⁊ clericoꝝ vt ep̄us fieret treueroꝝ. Statim autē vt vir dei hec audiuit. dixit. Meliꝰ eſt mihi moriſuꝑ epiſcopuꝫ adhuc viuentē miniſteriū illiꝰ acciꝑe. ⁊ peccare indn̄i. Conſidera nūc o rex. ſi te deꝰ regē ſeculi ꝯſtituit. ſcitoternū te habere ī celis. Ideo dimitte ruſticū peniterefacinora ſua. ſicut vis vt dn̄s dimittat tibi peccata tua. Hec audiens rexpirauit grauit̓ ⁊ ait. Per ſalutē principū volūtarie obediam ꝯſituis. attamē aliud nō fiet niſi qd̓ definiuit cū voluntate totiꝰ populi. ſcꝫ vt ep̄us treueroꝝ efficiaris. qͣꝫuis ꝯtra votū tuūCū hec audiſſet vir dei ingeniuit et dixit. Glorioſe prīceps ſine meprius ad cellā meā ꝑgere. vt ad rn̄ſum tue celſitudini dandū p̄parem me. Ait ad eū rex. Uade cū pace. Et trāſactis. xx. diebꝰ induciarum. iteꝝ veni metis ciuitatē ad colloquiū p̄deſtinatū. Cūqꝫ ꝑueniſſet allā ſuā. cepit triſtari. ⁊ a valida febre fatigari. ⁊ nimiū corporaliꝯteri. Quid ml̓ta. die ac nocte dn̄m p̄cabat̉ vt eidonaret defenſiōis ſue auxiliū. ⁊ eriꝑet eū de tam graui iugo. qd̓ rexei imponere c̄bat. Sicqꝫ ſex annos trāſigens. ad rege redire n̄potuit. Sꝫ tandē in bona ſenectute obijt in pace. p̄die nonas iuliDe quibuſdam euētibꝰ illius temꝑis..xvij.Sigibertus.Qno mauricii. xvii. Augꝭab etherio arelatēſi ep̄o. ꝯſecrat̉ angloꝝ ep̄us. Hildebertus rex francoꝝ morit̉. cui theodebertꝰ et theoderint̉. Anno ſequēti ꝯtentio int̓ romanā eccleſiaꝫ ⁊hānis ep̄i ꝯſtantinopolitani. vniuerſalis patriarchetis. ſub pelagio papa ꝯcepta. ⁊ a gregorio iā indenō leuiter exagītata. nō antea quieſcere potuit. qͣꝫ iohānes ipſe ſb̓iīnilo egipti flumīe viſa ſunt aīalia humane formevir ſcꝫr. vſqꝫ lumbos ſuꝑ aquā extātes. Qui et ab homībꝰꝑ deuirati. a mane vſqꝫ ad nonā ſe videndos p̄buer̄t. Anno ſequenti auguſtinꝰ ep̄us angloꝝ. habita ſynodo cū britōnū ⁊ ſcotoꝝepiſcopis. qꝛ ſacerdotes ⁊ monachos inuenit aduerſarios equitatꝭIpeabere ſocios p̄dicationis terruit eos vaticinio futureolumbanꝰ ex hibernia in burgundiāvenit. īderici regis. cenobiū luxouiū edificare cepittales angli cū rege ſuo ſigiberto ꝑ mellituꝫPer archiep̄m auguſtinū tranſlatapatus querius londonijs erat. ad cantuarienā. Anno eodē mauricius imꝑator. cū vxore ⁊ filijs a focanit̉. ⁊ imꝑat focas annis.ena mauricij iuxta reuelationē dei ſibi pn̄tialiter inflicta vtlereturam..xviij.Hugo vbi ſupra.Auricius auguſtꝰ duꝫ eētvir deū timēs. malebat in hoc ſeculo facinoꝝ ſuoꝝ corerucianoraliio vindictā ꝑſoluere. qͣꝫ tormētis gehēnaī iugiter in ſuis oratiōibꝰ dn̄m dep̄caret̉. exaudiī itaqꝫ nocte dū in ſtratu ſuo qͥeſceret. vidit ꝑ ſomnium an̄ ſea aſtare ſaluatoris effigiē. que erat an̄ portā palatij.ua eſtī vox ad eū dicēsSate mauriciū. Et tenētes eumniſtri. exhrūtic ait ad eū ſaluatoris imaFaIbi vis reddā tibꝰſti. hic an in futuro ſcl̓o. Et ilator hnū dn̄e. hͣꝫ in illo. Tūc iuſſit diuīa voxradi eū. ⁊ ꝯſtants vxe⁊ cognationē. foce militi.ctus ꝟo. n̄cerſiendū philippicū geneꝝ ſuū. Cui ſienti dixit mauricius. Scis inter anina noſtra. aliquē mili-
tem nomine focam. Cui ille. Scio vnū. Et imꝑator. Cuius eſt qualitatis. Qui ait. Iuuenis tumidꝰ. ⁊ temerariꝰ. Tūc referens auguſtus philippico ſomniū. glorificauit magnifice dn̄m. ꝓ huiuſmodireuelatōe. Ipſa etiā nocte apparuit in celo ſtella que dicit̉ comētesNata ſunt p̄terea eadē tempeſtate ꝓdigia in ſuburbanis bizancij.puer videlicꝫ quadrupes. ⁊ alt̓ duos ꝟtices habēs. Sed et apudegiptū in nilo flumīe ſicut iā dictū eſt. apparuerūt duo aīalia humane forme vir ſcilꝫ ⁊ mulier. Et vir quidem erat pectoroſus. ⁊ vultuterribilis. rufa coma. caniſqꝫ ꝑmixtis. Qui etiā vſqꝫ ad lumbos cūctis demōſtrabat̉ nudus. ⁊ reliqͣ corꝑis mēbra cooperiebat aqͣ. mulier quoqꝫ māmillas habebat. ⁊ femineū vultū. ceſarieſqꝫ ꝓlixas. etvſqꝫ ad horā nonā oīs ppl̓s admirabat̉ hec animātia vidēs. Poſthec aūt mauricius auguſtꝰ in hoſtili terra poſitꝰ. cum milites ſuosferro ⁊ rapinis abſtinere cōpelleret. nec tn̄ eis ꝯſueta ſtipēdia largiret̉. focace rogare ceperūt. vt imperij regnū ſuꝑ eos acciꝑet. Quibus ſepe dictꝰ focas obaudiēs. regalē purpurā ſumpſit. Qd̓ audiens mauricius aīo diſſolutꝰ. rebꝰ aduerſuꝫ ſe fluētibꝰ ceſſit. ⁊ ī quandam ſiluā mari ꝯtiguā fugit. In qͣ cū vxore et qͥnqꝫ filijs iuſſu foceceſaris interemptus eſtDe moribꝰ ⁊ ꝯuerſatiōe beati gregorij pape..xix.Ex geſtis eius.Regorius itaqꝫ aīaduertens ſe ideo ſummū pontificē a deo ꝯſtitutū vt iuxta illud ꝓpheticū radicē vicioꝝ euelleret. ꝟtuteſqꝫ plantaret̉. oēs ꝯſuetudines qͣs ꝯtra apoſtolicā traditionē nouit̓ pollulaſſe cognouerat anathematis interminatiōe dānauit. Acubicl̓o ſuonō ſolū iuuēculos. ſed ⁊ oēs ſcl̓ares excluſit. clericoꝝ vel monachorum prudētiſſimos ſibi familiares ꝯſiliarios elegit. Qui ſanctimonia vel ſapiētia carebat ſubſiſtēdi coram eo fiduciam nō habebat.Mox vt papa factꝰ eſt. ſuꝑſtitioſum vniuerſalis vocabuli nomenrefutauit pͥmuſqꝫ ſe ẜuū ẜuoꝝ dei in epl̓is ſuis noīauit. Mediocribus indumētis ad ſue humilitatis indiciū in pōtificalibꝰ vtebatur.Pauꝑibꝰ itaqꝫ ſeruiebat. vt quaſlibꝫ ciboꝝ ſpecies eis ſuo temꝑemīſtraret. Ex quibꝰ pauꝑibꝰ dū vnū in quodā receſſu mortuū viſpiliones repperiſſent. gregoriꝰ eſtimās eū ſtipis inopia periſſe. ꝑ aliquot dies a miſſaꝝ celebratōe penitēdo ceſſauit. Apl̓atus ſui gloriam ita vilipēdebat. vt angelꝰ dn̄i ad quendā heremitā qͥ vnū cat.tum ꝓ reuelādo tedio ſecū habebat. de eodē gregorio teſtaret̉ dicens. Maiorē delectationē habes in hͦ catto qͣꝫ gregoriꝰ in oī imperio romano. Tāte humilitatis fuit. vt cū idē heremita ꝑegrinꝰ ei inſolēni apparatū ꝓcedēti ſe ꝓſternere vellet. ipſe eidē ꝑegrino priorde equo deſcendēs. metaneū faceret. Crimīa ſemel audita. nullatenus indiſcuſſa p̄teribat. Subdyaconē ordinari vetuit. niſi ꝯtinentiam a ꝯiugio ꝓfiteret̉. Nullūqꝫ altius ꝓgredi ꝑmiſit. niſi cuiꝰ caſtitas in ſubdyaconatu ꝓbata fuiſſet.e miraculo veri corꝑis chriſti ꝑ eum oſtēſo..xx.Aterfamilias quedaꝫ rome nobilis erat q̄ religiōis ⁊ deuotōis ſtudio oblatiōesfacere. ⁊ die dn̄ica ad eccl̓iā deferre. ſummoqꝫ pontificieccl̓iaſtice ꝯſuetudīs ⁊ familiaritatꝭ eiuſdem gratia offerre ſolebat.Que cū quadā die ex more ad coīcandū de māu apl̓ici ordine ſuoaccederet. illiqꝫ pōtifex hoſtiā dn̄ici corꝑis porrexiſſet dicēs. corpꝰdn̄i nr̄i hieſu chriſti ꝓſit tibi in remiſſionē peccatoꝝ oīm ⁊ vitā eternā ſb̓riſit. Qd̓ vir dn̄i cernēs illi coīonem ſacrā retraxit. et ſeꝑatimſuꝑ altare repoſuit. eāqꝫ dyacono ſeruādā vſqꝫ dū cūcti coīcarentfideles tradidit. Expleto ꝟo ſacro myſterio. interrogauit eā bt̄usgregoriꝰ dicēs. Dic gͦ qͥd cordi tuo emerſerit. cum cōicatura riſiſti.At illa. Recognoui inquā illā portiunculā ex eadem oblatōe fuiſſequā ego ꝓprijs māibꝰ feci. ⁊ tibi obtuli. Et cū eā te intellexerim corpus dn̄i appellaſſe ſubriſi. Tūc ſanctꝰ dei pōtifex ſermonē exīde fecit ad ppl̓m. ⁊ hortatꝰ ē eū. vt dn̄m ſupplicit̓ exoraret. qͣtenꝰ ad multoꝝ fidē corroborādā carnes ocl̓is on̄deret qḋ infidelitas hꝰ mulieris mētis ocl̓is videre ⁊ fidei lumībꝰ ꝯſpicere debuiſſet. Qd̓ cū fuiſſet oratū. ipſe vna cū ppl̓o ⁊ eadē muliere exurrexit. ⁊ ad altare cūctis cernētibꝰ. ⁊ ſeſe ad cernēdū celeſte ſpectaculū compͥmētibꝰ corporalē pallā releuauit. et vniuerſo ppl̓o ipſaqꝫ ml̓iere intuēte partēdigiti auricularꝭ ſanguīe cruētatā inuenit. ac ml̓ieri dixit. Diſce inquā ꝟitati. vel modo iā credere ꝯteſtanti. Panis quē ego do caromea ē. et ſanguis meus vere potus eſt. Sꝫ p̄ſcius ꝯditor noſter infirmitatꝭ nr̄e ea poteſtate qͣ cuncta fecit ex nihilo. ⁊ corpꝰ ſibi ex carinis oꝑante ſpūſancto fabricauit. panem ⁊ vinū aqua mine ſꝑ ⁊xtū manēte ꝓpria ſpecie. in carnē ⁊ ſanguinē ſuū ad catholicam p̄cem ob reparationē noſtrā. ſpiritus ſui ſanctificatiōe cōuertit. Indeqꝫ vniuerſos iuſſit diuinā p̄cari clemētiam. vt in formā priſtinaꝫſacroſanctū reformaret myſteriū. qͣtenus mulieri ad ſumēdū fuiſſetpoſſibile. Qd̓ et factum eſt. Unde ſtupefacta mulier plurimum inſancta religiōe et fide ꝓficiens. participatione dominici ſacramenti