Liber
.XXII.
librū .j. Omelias ep̄isſs ſacraꝝ vero quātas. nec recoriudius aūt ep̄iēſis ad queꝫ dicitnnadiue eſt ſanctꝰ mſinodiū ſcripſiſſe exep̄us. quietiā ꝯgnominatꝰ eſt.P detor. Hūc claudianum qui libim de ſteius in epl̓isēdas ⁊ accurate elōes ſcripſit epiſtolas. exyhas morales exſentſculis epiſtolarum eiuſdem..xlvij.imo libroOn minꝰ eſt morū natualiū ꝑſonā ſuam excolere. qͣꝫ villam. Amico reuerētia(debet̉. etiā afflicto. Roma domiciliū reguꝫ gimnaſiū liim. curia dignitatū. vertex mūdi. patria libertatis. Non grādis alicui gloria datur ſi deterioꝝ collatione clareſcat. ¶ Ex libroſcd̓o. Hoc ip̄m ꝙ copiaꝫ tui iurgantibꝰ difficile ꝯcedis. indiciū eſti. Quis em̄ ſe nō ambiat arbitrum legi. aut p̄cio alibenerus aut gratie. Sententiā tuā nec victꝰ accuſat vt ſtoidus. nec victor irridet vt argutꝰ. veritatiſqꝫ reſpectu impenduntti reuerentiā. gratiam libertati vitāda ſunt plerūqꝫ conſitibi alia medicoꝝ aſſidentiū ⁊ diſſidentiū. qui parum docti ⁊ ſatis ſeduliuidos multos officioſiſſime occidūt. Quidā ius faſqꝫ ꝯmuneſuꝑgreſſimā beatitudinē ſummā poteſtatem putant. hoc ip̄oꝙ parum intelligunt ſe inequietiſſimo famulatuiſatis miſſubiacere. Nam ſicut hominibꝰ reges. ita regibꝰ dominādi deſideria dominātur. Nō magis cordi eſſe debet aūt voluptati. ager cuꝫredditibꝰ amplis. qͣꝫ vicinꝰ equalis moribꝰ bonis. ¶ Ex tercō libroGarin̄ reſpōdere ꝯuīciū eſt. Plurimū laudis iuuenes moribus ſiuotiens de negocioꝝ meritis ambigētes ada recurrūt. Eſt hic loquax nec dicax ridiculꝰ nec letus.tans curioſus nec ꝑſpicax. tempora p̄ſentia colēsp̄terita caris futura faſtidiens. beneficij ſi rogatꝰ īmemor ē impetendi. derogator negati. emulator accepti. callidꝰ reformandi. querulus flagitati. garrulꝰ reſtituti. Ac ſi rogādus ſimulator parati. diſſimulator petiti. venditor preſtiti. publicator occulti.calūniator morati. inficiator ſoluti. oſor ieiunioꝝ. ſectator epularū.laudabilem ꝓferens. non de bene viuente ſed de bene paſcēte ſententiā. Inter hec tamē ip̄e auariſſimꝰ quem non tam paſcit panisbonus qͣꝫ alienus. auidus bibendi. auidior detrahendi rapido ꝑiter ore ſpirans cenum. ſpumās vinū. loquens venenū. Ita viuenspaucis eſt voluptati. nullis amori. omnibus riſui. facilius inueniesqui ſeria loquēs obſcene viuat. qͣꝫ qui ꝑiter exiſtat ⁊ dictis ꝓbet etEx quarto libro. Nemo vt claudiamꝰ qui librū de ſtatu anime ſcripſit tꝑe meo q̄ voluit affirmare ſic valuit. Sentit vtpictagoras. diuidit vt ſocͣtes. explicat vt plato. implicat vt ariſtoteles. blandit̉ vt eſchines. iraſcit̉ vt demoſtenes. vernat vt hortenſius. morat̉ vt fabius. ſimulat vt craſſus. diſſimulat vt ceſar. ſuadet vt catho. diſſuadet vt appius. ꝑſuadet vt tulliꝰ. Iam ſi ad ſacroſanctos patres ꝓ ꝯꝑatōne veniat̉. inſtruit vt hieronimus. deſtruit vis. aſtruit vt arſtinꝰ. attollit̉ vt hilarius. ſūmittitur vi.s. corrigit vt baſiliusolatur vt gregoriꝰ. affluit vtvt rufinꝰ. narrat vt euſebius. vt paulinus ꝓuocatodales vetuſtos nūqͣꝫ ꝓ ꝯſequentiū nouialiter em̄)eris ſicuti amicisi floribꝰ tādiu gͣrecētibꝰ. Bonū publicū ſemꝑ euertūt ſtudia pͥuata..xlvij.nc de eodem.Ex quinto libro.Erfecta dilectio non tamdebet recolere quid officiorū ſoluerit qͣꝫ meminiſſe qd̓debeat. Exactiſſimū virū poſſe cenſere arbitror. de quolus loqui bonus tace̓ nō poſſit. Nō maior eſt gloria dixiſiluiſſe qd̓ neſcis. Eſt hec quidē vis malis moribꝰdīs deuenuſtēt ſcelera paucoꝝ. cū tamē ex diuerſeraritas flagicia multoꝝ virtutibꝰ ꝯmunicatis nequeat excuſare. quis nō exacerbeſcat cū videat ſordidari virtutē criminatōneSi eligimus humilē. vocat̉ abiectus. ſi erectū ſuꝑinſtitutū. ꝓpter imꝑitiā credit̉ irridendꝰ. Si aliquātiter ſcientiā clamat̉latꝰ. Si ſeuerū tanqͣꝫ crudeliscilitateat̄. Si ſimplicem. deſpicit̉ vtvt callioētē. ſuꝑſticioſus decerꝯͣi ſolertē cupidus. Si quieene paſcētē. guloſus. Naturali vioꝙ hūanis. vt qui nō intelnirent̉ artifices.onaſterialibꝰ diſciplinis egreſubdit̉. vel ceruitas populariuꝫ. vel licentia clericoꝝ. Perſonamatrone. verecūdam ſuccinctāqꝫ ſui eit mentōnem. Idiotaruꝫeſt ſicut facile vinci. ita difficpeſci. Imana ſubſtātia rectiusmente qͣꝫ mole cenſenda eſt.ter opes quaſlibet poſiti que bona
a ſtultis falſo vocant̉. ſi quidtimus noſtrū ſi quid habemꝰ alienum eſt. His quos amplimꝰ plus tiis. Quidā ſuperbiſſiminātur ſolo ſe cenſu ſancte cenſendos. qui ſic vicijs vt dite ſub iuſto principe iacet qui ꝑ ſe minimꝰ. ⁊ tauitijs incubāt.nen ꝑ ſua maximus animo exiguus viuit. ⁊ patrimonio plurimus.Ut vera laus ornat ita falſa caſtigat. Oneceſſitas abiecta naſcendi. miſera viuendi. dura moriendi. Multa in te genera virtutū ſuperno munere ꝯgeſta gaudemus. ſiquidē agere narraris. ſine ſuꝑbia nobilem. ſine inuidia potentē ſine ſuꝑſtitōne religioſuꝫ. ſine iactantia literatū. ſine ineptia grauē. ſine ſtudio facētū. ſine aſperitate ꝯſtantē. ſine popularitate ꝯmunē. Quidā barbariſſemꝰ eſt morum. ſermo iocudus ⁊ animꝰ afflictus. Ad nectar celeſtiū poculorūper amaritudinū terrenaꝝ calices ꝑuenit̉. ſi quātālibꝫ nobis anxietateꝫ vite p̄ſentis ꝓpinet afflictio. ꝑua toleramꝰ ſi recordemur qͥdhiberit ad patibulū qui inuitat ad celum.De caſſiodoro ſenatore ⁊ floribꝰ epiſtolaꝝ eius. .xlix.Helinandus.Odem quoqꝫ temporefloruit caſſiodorus pͥus ſenator. poſtea monachus. quitheodorici regis ytalie fuit cancellarius ⁊ ex ꝑte eiꝰ multas fecit epl̓as ad diuerſas ꝑſonas de negocijs curialibꝰ. ¶ ActorIdem ſuꝑ pſalmos ꝯmentatus. cl. tractatus fecit. libruꝫ quoqꝫ deratōne anime eleganter ꝯpoſuit. ⁊ librū de orthographia. de ipſisepl̓is pauca excerpſi notabilia. que in hoc loco inſerui. ¶ Caſſiodorus in ꝓlogo epl̓aꝝ. Declināda eſt ſuaſio que plus habet ꝑiculi qͣꝫ decoris. Aliter multa lectōne ſatiatis. aliter mediocri guſtatōne ſuſpenſis aliter a literarum ſapore ieiunijs. ꝑſuaſionis cauſa loquendum eſt. vt plerumqꝫ ſit ꝑitie genus vitare quod placeat doctis.Idem in epiſtola tercia. Cōuentus ſapientiū dignitas eſtimꝑantfacilis recti ꝑſuaſor eſt innocens iudex. ſub cuius p̄dicabili ꝯuerſatōne pudet mores ꝓbabiles non habere. ¶ Idem inlibro. vij. Iniquū valde eſt vt de vna ſubſtātia quibꝰ cōpetit equaſucceſſio. alij abūdanter affluant. alij pauꝑtatis incōmodis ingemiſcant. ¶ Idem in nono. Decet quęqꝫ honorem quem gerit nōmine. moribus exhibere ¶ Idem in. xiij. Animus doloſus non arbitrium ſequitur imperantis. ſed ſuas potius explicat voluntatesDebemꝰ omnes bene gerētibꝰ. vt eos laudis noſtre cōmitet̉ aſſenſus. Nam ſi equoꝝ curſus clamoribꝰ incitantur. ⁊ inſonātum manibus agitur. vt a mutis animalibꝰ velocitas expetat̉. quātū ⁊ homines ſtimulari poſſe credimus quos ad laudis auiditatem natosſingulariter inuenimus. ¶ Idem in. xiiij. Libentes omnibꝰ p̄beamus aſſenſuꝫ. quotiens eſt vox iuſta poſcentiū. non decet eſſe difficile beneficiū quod non patit̉ largitate detrimentū. ¶ Ideꝫ in. xix.Peruie ſunt ſemꝑ iniurijs facultates abſentiū. ⁊ quodāmodo videtur occaſio in delictum trahere que nō poteſt animū ꝑuadētisinſultatōne terrere. ¶ Idem in. x. Regnantis facultas tunc ditiorfit. cum remittit. ⁊ acquirit nobiles theſauros fame. neglecta vilitate pecunie. ¶ Idem in. xxiij. Latet ſub ocio laudabilis fortitudo.⁊ dum ſe ꝓbandi non habet ſpaciū. occulta eſt lux tota meritorū.Quod in iuuentute nō diſcitur. in etate matura neſcitur. Maiorin ꝯſeruādis rebꝰ qͣꝫ inueniendis adhibenda cautela eſt. ¶ Idem.xxiiij. Maiora principem decet tribuere qͣꝫ a ſeruiente videatur accepiſſe. ¶ Idem .xxviij. Procliuior ſemꝑ ad miſericordiā via bonis mentibꝰ patet.¶ De imperio iuſtiniani ⁊ pͥſciano grāmatico ceteriſqꝫ viris illuſtribus illius temporis.Sigibertꝰ.Uſtinus deniqꝫ iuſtiniano ex ſorore nepote ſuo ī regno ſubſtituto morit̉. QuiIiuſtinianꝰ imꝑiuꝫ ſumpſit āno dn̄i. dxxviij. mūdi ſcilicꝫquartimilleſimo. ccccxcj. ⁊ imꝑauit ānis. xxxviij. Hic ꝑſas ab irruptionibꝰ in ꝑtes romanoꝝ ꝑ biliſariū rep̄ſſit. ⁊ libros romanoꝝ legum in vno volumīe qd̓ iuſtinianū vocat̉ adbreuiauit. Florebāthoc tꝑe caſſidorꝰ ſenator. poſt monachꝰ. arator poeta. pͥſcianꝰ grāmaticꝰ. ⁊ victor capuanꝰ ep̄us qͥ ciclos paſcales ſcribēs errores victorij redarguit. Gregoriꝰ quoqꝫ linguonēſis. ⁊ niceciꝰ treuerēſis ⁊domicianꝰ tungrenſis. ¶ Actor. De caſſiodoro ⁊ ſcriptis eiꝰ iam ſuperius diximꝰ. Porro de domiciano tungrenſi ⁊ nicecio treuerēſinihil aliud repperi. niſi ꝙ nicecius multum in martirilogio cōmendatur. Priſciani libri vbiqꝫ patent. cuius eſt illa ſententia in maiori volumine. Nihil in humanis adinuentionibus ex omni parte ꝑfectum eſſe credo. Ex hoc autem loco patet eos errare. qui dicunteum fuiſſe temporibus iuliani apoſtate. Scripſit enim maius volumen de partibuſorationis non iuliano apoſtate qui fuit antea lōgo tempore. ſed iuliano conſoli ac patricio. ſicut legitur in ipſo libri titulo. Scripſit autem et volumen minus de conſtructione. etaliud minimum de accentibus. ⁊ hec omnia de grāmatica. Extatetiam liber priſciani de naturalibus queſtionibus ad cōſdroe regē